Léon Pourtau

Léon Pourtau (Bordeaux, 1872^[1] - nabij Sable-eiland, 4 juli 1898) was een Frans klarinettist en kunstschilder. Hij schilderde voornamelijk in een neo-impressionistische stijl.

Pourtau was enig kind in een arbeidersgezin en trad aanvankelijk in de leer bij een typograaf. Op zijn zeventiende trok hij naar Parijs waar hij in november 1884 werd aangenomen als leerling in het Conservatoire national de musique et de déclamation. Door geldgebrek moest hij zijn studie onderbreken en hij raakte hij verzeild in de wereld van de café chantants, maakte aanvankelijk tekeningen om er de muren mee te decoreren en belandde al snel als klarinettist in een variété-orkest. Een jaar lang reisde hij vervolgens met een circusorkest rond door Frankrijk. Op zijn 22ste kon hij zijn studie aan het conservatorium te Parijs hervatten en hij studeerde in 1888 met glans af. Hij begon te spelen bij de Concerts Colonne maar begon zich steeds meer te interesseren in de schilderkunst. Hij was bevriend met Louis Hayet et Lucien Pissarro en leerde in 1890 Georges Seurat kennen, die hem persoonlijk de techniek van het pointillisme bijbracht. In datzelfde jaar huwde hij met Marie-Eulalie Vallad en het echtpaar kreeg een dochter, die ziekelijk was en niet lang leefde. Het gezin vestigde zich in Le Bateau-Lavoir in Montmartre.

In 1891 werd hem een positie aangeboden in het orkest van de Opéra van Lyon en met vrouw en schoonmoeder verhuisde hij naar Lyon. In 1894 kreeg hij een plaats in de jury van het conservatorium van Lyon aangeboden. Hij weigerde want tegelijk kreeg hij een driejarig contract bij het Boston Symphony Orchestra aangeboden voor 60.000 francs. Pourtau verhuisde naar de Verenigde Staten en liet vervolgens zijn vrouw en schoonmoeder overkomen naar zijn huis in Medfield, een buitenwijk van Boston.

In 1898 reisde hij met vrouw en schoonmoeder tijdens de zomervakantie terug naar Frankrijk. Het schip SS La Bourgogne, waarmee hij op weg was naar Le Havre, leed op 4 juli schipbreuk in de buurt van het Sable-eiland. Van de ruim 700 opvarenden kwamen er 549 om, onder wie Pourtau en zijn gezin. Hij werd amper 26 jaar oud.^[2]

Van de Parijse periode van Pourtau zijn maar enkele werken overgeleverd. Het grootste deel van zijn Frans oeuvre werd gemaakt in Lyon en het zuiden van Frankrijk. Samen met zijn kunstenaarsvriend Clovis Terraire (1858-1931) maakte Pourtau uitstappen naar de Provence om te schilderen. In de Verenigde Staten schilderde hij het platteland van Massachusetts. In de tweede helft van de jaren 1890 ontstond er een toenemende interesse voor zijn werk, met name bij verzamelaars uit de Verenigde Staten. In 1896-1897 exposeerde Poutau met veel succes zijn werk Quatre heures de l'après-midi op de jaarlijkse tentoonstelling van Schone Kunsten in Philadelphia. Bij de schipbreuk gingen verschillende van zijn schilderijen verloren. Na zijn dood werd een retrospectieve van zijn werk georganiseerd in Boston.^[2]

• Peter H. Feist e.a.: Het Impressionisme (deel 2, samenstelling Ingo F. Walther), Taschen, München, 2010. ISBN 9783836522908

• (en) Biografische gegevens op Artfinding
• (en) Pourtau op Artnet