Le Poole

Le Poole
Algemene informatie
Taal	Nederlands
Oorsprongsgebied	Nederland
Aantal naamdragers in Nederland
1947	44
2007	119 [1] waarvan:   Le Poole:   Le Poole:
Aantal naamdragers in België
2008	3 waarvan:   Le Poole:   Le Poole: 3

Le Poole is een Nederlands patriciersgeslacht waarvan een telg zich in 1627 te Leiden vestigde.

De oudste bekende voorvader was Anthony Le Poole die op 19 april 1627 als poorter werd ingeschreven in Leiden. (Op 10 januari 1627 werd zijn dochter Susanneken opgenomen in het doopregister, wat tot de conclusie leidt dat hij al eerder inwoner van Leiden was.)

Anthony was evenals zijn zoon Jacob (1624-1693) kleermaker. Vanaf de volgende generaties werden de oudste zonen Jacob genoemd: Jacob II (1651- 1704), Jacob III (1693-1750) en Jacob IV (1727-1803). In 1680 werd Jacob II fabrikant in greinen (grove wollen stoffen) en hij kan beschouwd worden als stichter van het familiebedrijf Le Poole. Zijn zoon en kleinzoon (Jacob III en IV) traden in zijn voetsporen. In 1726 had de weverij aan de Hogewoerd elf persen voor laken en negen voor grein. Vanaf Jacob IV kregen de oudste zonen de naam Samuel (Jacob): Samuel I (1764-1826), Samuel Jacob II (1800-1866), Samuel III (1834-1891) en Samuel Jacob IV (1862-1915).

Rond 1770 was de firma een belangrijke greinfabrikant in Leiden met een derde van alle ingebrachte stukken in de greinhal, waar alle producten verplicht gekeurd moesten worden. In 1773 kocht Jacob IV, die samen met zijn broer Abraham het bedrijf J. & A. Le Poole had gedoopt, een aantal panden aan de Garenmarkt, waar het bedrijf vanaf dat moment gevestigd bleef.

De geproduceerde stoffen werden wereldwijd verhandeld, onder andere naar Oost- en West-Indië, China en Japan. Voor het verven van de stoffen maakte de fabriek gebruik van kleurstoffen zoals indigo en cochenille. Deze grondstoffen werden vaak geproduceerd onder dwangarbeid of andere zware arbeidsomstandigheden. Met name de indigo uit Nederlands-Indië was een product van het Cultuurstelsel.

De familie Le Poole was nauw verbonden met de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM). Verschillende familieleden bezaten aandelen in de NHM en sommigen bekleedden bestuursfuncties binnen de organisatie. ^[2]

Uit onderzoek naar koloniale investeringen blijkt dat Jacob Le Poole (1727–1803) geld had belegd in plantageleningen op de Deense Caribische eilanden. Deze plantages maakten gebruik van de arbeid van tot slaaf gemaakte mensen. Jacob Le Poole maakte deel uit van een bredere groep Leidse investeerders, voornamelijk uit de stedelijke elite, die kapitaal belegden in dergelijke plantages.^[3]

Netwerken en bestuur

Naast hun industriële activiteiten waren leden van de familie Le Poole actief in het Leidse stadsbestuur en in diverse maatschappelijke instellingen. Zij maakten deel uit van een invloedrijk netwerk van bestuurders en ondernemers waarin handel en politiek nauw met elkaar verweven waren.

In de periode 1859-1867 schreef Samuel Le Poole (III) artikelen in The Economist over de bescherming van de werknemers, met name vrouwen en kinderen. Eerst legde Le Poole de nadruk op de overreding van zijn medefabrikanten, vervolgens richtte hij zich tot de overheid met het verzoek om in te grijpen. Belangrijk hierbij was het Leids Adres tot beperking van kinderarbeid. In 1874 kwam mede dankzij deze petitie het Kinderwetje van Van Houten tot stand.

Vanaf 1813 bekleedden telgen bestuursfuncties op lokaal niveau, later ook nationaal niveau. De familie werd in 1919 opgenomen in het genealogische naslagwerk Nederland's Patriciaat; heropname volgde in 1997.

Mr. Samuel Le Poole (1764-1826), lid van de vroedschap, later gemeenteraad en gemeentelijke rekenkamer van Leiden

• Samuel Jacob Le Poole (1800-1866), lid firma Jacob en Abraham Le Poole
  • Mr. Samuel Le Poole (1834-1891), sociaal bewogen fabrikant, lid van de gemeenteraad (1868-1889) en lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland
    • Ir. Rudolf Le Poole (1876-1935), inspecteur Volksgezondheid
      • Sam Le Poole (1910-1986), kunstschilder
      • Rudolf Willem Le Poole (1914-1987), lid Raad van Bestuur Koninklijke Nederlandse Stoomboot Mij.
        • Ir. Hendrik Anne Constantijn Le Poole (1940), consultant Agribusiness en Bioscience; was getrouwd met ir. Reina Elisabeth Overbeek (1940-2021), dochter van Jan Theodoor Gerard Overbeek (1911-2007), hoogleraar in de fysische chemie aan de Universiteit Utrecht.
          • Rutger Le Poole (1971), dialoogregisseur en musical- en stemacteur; was getrouwd met musicalster Renée van Wegberg
      • Prof. dr. ir. Jan Bart Le Poole (1917-1993), hoogleraar technische natuurkunde Technische Universiteit Delft, natuurkundige en pionier op het gebied van elektronenmicroscopie
        • Rudolf Samuel Le Poole (1942), sterrenkundige
    • Charles Le Poole (1879-1943), werkzaam Dienst der Staatsmijnen in Limburg
      • Ir. Adolf Cornelis Le Poole (1916-1987), directeur Nijverdal-ten Cate te Almelo
        • Dennis Le Poole (1957), meubelrestaurateur; heeft twee kinderen uit een relatie met Brigitte Kaandorp (1962), cabaratière
      • Maarten Carel Le Poole (1919-2007), Engelandvaarder
      • Mr. Gijsbrecht Norman Alexis Le Poole (1925-2013), directeur Teylers stichting, loopbaanadviseur
        • Sandra Le Poole (1959), hockeyster
  • Cornelia Johanna Gaudina Le Poole (1836-1900); trouwde in 1869 met prof. dr. Pieter de Jong (1832-1900), hoogleraar Oosterse Talen Rijksuniversiteit Utrecht.
  • Lodewijk Gerardus Le Poole (1848-1908), lid firma Jacob & Abraham Le Poole, later firma J.A. Le Poole C.V., lid gemeenteraad van Leiden
    • Samuel Jacob le Poole (1873-1931), lid firma J. en A. Le Poole C.V.
      • Mr. Jaap le Poole (1914-1993), actief in het verzet, lid Tweede Kamer der Staten-Generaal
        • Fré le Poole (1940), voormalige rechter, oud-lid Eerste Kamer der Staten-Generaal; trouwde in 1967 met prof. John Griffiths (1940-2017), hoogleraar rechtssociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen
    • Louise Le Poole (1885-1945); trouwde in 1910 met prof. dr. Willem Matthias van der Scheer (1882-1957), geneesheer-directeur Provinciaal Ziekenhuis te Santpoort, hoogleraar neurologie en psychiatrie Rijksuniversiteit Groningen
  • Geertje Jacoba Le Poole (1877 - 1963); trouwde in 1917 Maarten Johannes Balthasar Jungmann, kunstschilder.

Pieter Le Poole (geb. 1729), woonde in 1806 te Charlestown (U.S.A.) correspondeerde met een van de founding fathers van de Verenigde Staten Benjamin Franklin.