Lasertherapie
Lasertherapie is een medische behandeling waarbij gebruik wordt gemaakt van geconcentreerd licht (laser: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) om biologische processen in het lichaam te beïnvloeden.
Het doel is meestal pijnverlichting, vermindering van ontstekingen en stimulatie van weefselherstel. De behandeling wordt beschouwd als non-invasief, omdat de huid niet wordt beschadigd en er geen chirurgische ingreep plaatsvindt.
Lasertherapie wordt zowel in de geneeskunde als in de fysiotherapie toegepast bij uiteenlopende aandoeningen, waaronder spier- en gewrichtspijn, peesontstekingen, wondgenezing en postoperatieve klachten.
Geschiedenis
De eerste medische toepassingen van laserlicht dateren uit de jaren zestig, kort na de uitvinding van de eerste werkende laser door Theodore Maiman (1960).
In de jaren zeventig en tachtig werd low-level laser therapy (LLLT) onderzocht voor weefselregeneratie en pijnvermindering. Moderne systemen gebruiken tegenwoordig multi-golflengte lasers met gepulseerde en continue emissies, wat een bredere biologische werking mogelijk maakt.
Werkingsmechanisme
Lasertherapie is gebaseerd op het principe van fotobiomodulatie: het proces waarbij lichtenergie wordt geabsorbeerd door cellulaire chromoforen, zoals cytochroom c-oxidase in de mitochondriën.
Deze absorptie leidt tot:
- verhoogde ATP-productie (energievoorziening van de cel),
- modulatie van ontstekingsmediatoren,
- verbeterde microcirculatie,
- en stimulatie van collageensynthese.
Het resultaat is een versneld herstelproces en vermindering van pijn en zwelling.
Toepassingen
Lasertherapie wordt toegepast bij onder meer:
- Musculoskeletale aandoeningen: tendinitis, fasciitis plantaris, artrose, spierletsels en rugklachten.
- Neuropathische pijn: perifere neuropathieën, neuralgie.
- Wond- en littekenherstel: postoperatieve wonden, diabetische ulcera.
- Sportgeneeskunde: revalidatie na spier- of peesblessures.
- Tandheelkunde: behandeling van ontstekingen, wondgenezing na extracties.
Behandelingsvormen
Er bestaan verschillende typen medische lasers, waaronder:
- Low-Level Laser Therapy (LLLT) – lage intensiteit, vaak gebruikt bij fysiotherapeutische toepassingen.
- High-Intensity Laser Therapy (HILT) – hogere vermogens, dringen dieper door in het weefsel.
- MLS®-technologie (Multiwave Locked System) – combineert gepulseerde en continue golflengten (808 nm en 905 nm) voor synergetisch effect.
- CO₂-, Nd:YAG- en diode-lasers – gebruikt bij chirurgische ingrepen of dermatologische toepassingen.
De behandeling is doorgaans pijnloos en duurt per sessie 5–15 minuten, afhankelijk van de indicatie.
Wetenschappelijk bewijs
Onderzoek naar de effectiviteit van lasertherapie is omvangrijk, maar de resultaten zijn afhankelijk van de behandelparameters, dosering en indicatie.
Meta-analyses tonen aan dat fotobiomodulatie kan bijdragen aan vermindering van pijn en ontsteking bij bepaalde aandoeningen, zoals tendinitis en artrose (Hamblin, 2016; Chow et al., 2009).
Tegelijkertijd benadrukken onderzoekers dat standaardisatie van doseringen en protocollen nodig blijft voor eenduidige conclusies.
Veiligheid en regulering
Lasertherapie wordt als veilig beschouwd wanneer deze wordt uitgevoerd door gekwalificeerde professionals.
In de Europese Unie moeten medische lasers voldoen aan de EU Medical Device Regulation (MDR), die eisen stelt aan veiligheid, klinische validatie en kwaliteitsborging.
Moderne systemen zijn vaak TÜV-gecertificeerd en uitgerust met veiligheidsmechanismen om oververhitting of weefselbeschadiging te voorkomen.
Referenties
- Hamblin, M.R. (2016). Mechanisms and applications of the anti-inflammatory effects of photobiomodulation. AIMS Biophysics, 3(3), 337–361.
- Chow, R.T., Johnson, M.I., Lopes-Martins, R.A., Bjordal, J.M. (2009). Efficacy of low-level laser therapy in the management of neck pain: a systematic review and meta-analysis of randomized placebo or active-treatment controlled trials. The Lancet, 374(9705), 1897–1908.
- Micheli, L. et al. (2019). Photobiomodulation therapy induces analgesia and modulates the expression of pain and inflammation-related genes in an experimental model of neuropathic pain. Scientific Reports, 9(1), 1–14.