Lajos Veres
| Lajos Veres | ||||
|---|---|---|---|---|
| Algemene informatie | ||||
| Overlijdensdatum | 1981 | |||
| Werk | ||||
| Beroep(en) | violist | |||
| Instrument(en) | viool | |||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| ||||
De zigeunermuzikant Lajos Veres (1912 – 1981) werd in een klein dorpje in Hongarije geboren. Hij stamde uit een muzikale Romafamilie. Zijn vader was ook violist met een eigen orkest en zijn moeder zong. Veres is de vader van de Nederlandse zangeres Mariska Veres.[1]
Lajos Veres is een artiestennaam. Zijn werkelijke naam is István Lajos Sárközi.[2]
Biografie
Op zijn vijfde jaar kreeg hij zijn eerste viool, maar kreeg in eerste instantie geen formele lessen. Later ging hij naar het conservatorium in Boedapest.
Zijn eerste muziek voor groot publiek maakte hij als vervanger van zijn vader, die ziek was. Van zijn veertiende jaar bleef hij twee jaar bij het orkest van zijn vader gebleven. Toen hij negentien was leidde hij zijn eigen orkest in café-restaurant Ostende in Boedapest. Het jaar daarna nam hij zijn eerste plaat op. In 1935 kwam Lajos Veres voor de eerste keer naar Nederland, met een zes man sterk orkest in Rotterdam. In 1939 verhuisde hij definitief naar Nederland.[3]
Veres overleefde de holocaust.[4] Hij vluchtte in het begin van de Tweede Wereldoorlog naar Boedapest, maar keerde later, toen de Duitsers Hongarijë binnenvielen weer terug naar Nederland.[1] Hij werd door de illegaliteit gewaarschuwd om te stoppen met optreden.[1] Roma werden immers ook door de nazi's vervolgd.
Veres trouwde in 1941[3] met de Duitse Maria Antonia Ender (1912-1986), wier ouders Frans/Russische waren.[2] Het echtpaar kreeg drie dochters, waarvan de oudste piano studeerde aan het conservatorium in Den Haag. Zijn andere dochter Mariska werd zangeres en verwierf later wereldbekendheid in de popgroep Shocking Blue. In de jaren vijftig had Veres een eigen radioprogramma.
Repertoire
Lajos Veres speelde veel Hongaarse muziek. Hij was daarmee de tegenhanger van Gregor Serban die met zijn Roemeense repertoire zijn eigen stempel op de zigeunermuziek in Nederland drukte. Veres nam tenminste 14 langspeelplaten op met zijn orkest.[5] Daarnaast trad hij regelmatig op in Scheveningen[6] en in Den Haag.
Toen de zigeunermuziek minder populair werd vormde hij een duo met zijn dochter Ilonka en speelde voortaan met alleen maar pianobegeleiding. In 1981 is hij aan de gevolgen van kanker overleden. Lajos ligt begraven op de katholieke Begraafplaats Sint Petrus Banden in Den Haag.
Zie ook
- Mariska Veres (dochter)
- 1 2 3 Lajos Veres 45 jaar Hongaarse primas Twee werelden: Lajos en Mariska door M.R. Ziegler. "De Telegraaf". Amsterdam, 18-02-1972, p. 15. Geraadpleegd op Delpher op 28-12-2025,
- 1 2 djr, Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. resources.huygens.knaw.nl (25 maart 2024). Gearchiveerd op 15 mei 2025. Geraadpleegd op 28 december 2025.
- 1 2 LAJOS VERES heeft een omgekeerd leven. "Algemeen Dagblad". Rotterdam, 22-04-1961. Geraadpleegd op Delpher op 28-12-2025,
- ↑ De ‘vergeten’ Holocaust: Hoe zigeunermuziek verstomde in Den Haag. Algemeen Dagblad. Geraadpleegd op 28 december 2025.
- ↑ (en) Lajos Veres op Discogs
- ↑ "Het vaderland", Het vaderland, 7 juni 1952, p. 9. – via Delpher.