L'Anse aux Meadows
Voor het gelijknamige gehucht, zie L'Anse aux Meadows (local service district)
| L'Anse aux Meadows | ||
|---|---|---|
| Werelderfgoed cultuur | ||
 | ||
| Land | .svg.png){kind=small} Canada | |
| Coördinaten | 51° 34′ NB, 55° 30′ WL | |
| UNESCO-regio | Europa en Noord-Amerika | |
| Criteria | vi | |
| Inschrijvingsverloop | ||
| UNESCO-volgnr. | 4 | |
| Inschrijving | 1978 (2e sessie) | |
| Kaart | ||
  | ||
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
L'Anse aux Meadows is een archeologische site gelegen in het noorden van het Canadese eiland Newfoundland waar in de jaren 1960 de resten van een Vikingnederzetting werden ontdekt. Koolstofdatering plaatst de site ergens tussen 990 en 1050 (met een mediane datering van 1014), terwijl jaarringdatering specifiek 1021 kon aantonen als een jaar waarin er activiteit was.
Het is de enige gekende nederzetting van de Noormannen op het Amerikaanse continent (buiten Groenland) en vormt het bewijs van Europees contact met het continent bijna vijf eeuwen voor Christoffel Columbus. Vanwege dit grote historische belang staat ze sinds 1978 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Archeologen vonden hier acht met graszoden gebouwde huizen en talrijke artefacten. Archeologisch bewijsmateriaal suggereert dat de nederzetting diende als basiskamp voor de Noordse verkenning van Noord-Amerika, onder andere verder zuidwaarts, en sporadisch in gebruik was gedurende hoogstens een twintigtal jaar.
Toponymie
De naam was vermoedelijk L'Anse aux Méduses ("kwallenbaaitje") en dit is onder invloed van het Engels verbasterd tot L'Anse aux Meadows, wat dan "baaitje bij de weides" betekent.[1] De regio telt heel wat Franstalige toponiemen die te herleiden zijn tot het verleden van de Franse kust.[2]
Ligging
L'Anse aux Meadows ligt in het uiterste noorden van het eiland Newfoundland, aan de tip van het Great Northern Peninsula. De site ligt aan een inham van de Sacred Bay, een baai van de Straat van Belle Isle, op zo'n 25 km van St. Anthony.
L'Anse aux Meadows is bereikbaar via provinciale route 436, die de site verbindt met route 430 (de verkeersader van het Great Northern Peninsula). Vlak bij de site bevindt zich het gelijknamige gehucht. De archeologische vindplaats wordt doorkruist door een relatief grote beek en ligt te midden van een uitgestrekt graslandschap.
Onderzoek en vondsten
De resten van de nederzetting werden in 1960 ontdekt door het archeologenechtpaar Helge Ingstad en Anne Stine Ingstad. Lokale inwoner George Decker tipte hen over wat de buurtbewoners Indian Mounds ("indiaanse ophogingen") noemden. Het duo vond er de overblijfselen van acht gebouwen tijdens hun opgravingen in 1960-68. Het bleek niet om een indiaanse maar om een Vikingnederzetting te gaan. De gebouwen waren zodenhuizen en omvatten onder andere een smederij.
Onderzoek via C14-datering toonde aan dat de nederzetting stamt uit de periode tussen de jaren 990 en 1050, met een mediane datering van 1014. Een studie uit 2021, die op dendrochronologisch onderzoek van gevelde bomen gebaseerd was, gaf 1021 aan als een jaar waarin er zeker Vikingactiviteit plaatsvond.[3]
Er werden heel wat voorwerpen opgegraven die met zekerheid aan de Noormannen konden worden toegeschreven. Het gaat onder meer om een bronzen sluitspeld, een wetsteen, een benen bindnaald, een stenen olielamp en een spintol. Een andere belangrijke vondst zijn overblijfselen van witte walnoten. Deze groeien niet noordelijker dan New Brunswick, wat aangeeft dat de Noormannen nog aanzienlijk verder zuidwaarts op ontdekking trokken.
Verband met de IJslandse saga's
De archeologische data kunnen in verband worden gebracht met de Saga van de Groenlanders en de Saga van Erik de Rode over de ontdekking van Vinland, Markland en Helluland.
Verschillende geschiedkundigen gaan ervan uit dat L'Anse aux Meadows gelegen is in de kolonie Vinland die volgens de saga door Leif Eriksson en/of Thorfinn Karlsefni gesticht was. Meer bepaald wordt op basis van de topografie aangenomen dat L'Anse aux Meadows het in de saga's beschreven Straumsfjord zou zijn geweest, een tussenstop en overwinterplaats in de "regio Vinland" voor missies verder zuidwaarts. Andere theorieën linken L'Anse aux Meadows met de in de saga's beschreven nederzettingen Leifsbuðir of Hóp.
Erkenning en bezoek
In 1968 werd L'Anse aux Meadows erkend als National Historic Site of Canada. In 1978 plaatste UNESCO L'Anse aux Meadows op de werelderfgoedlijst. Vier getrouw nagebouwde Vikinggebouwen vormen een toeristische attractie. Er bevindt zich ook een bezoekerscentrum waar onder andere vondsten tentoongesteld zijn, een informatieve film vertoond wordt en souvenirs verkocht worden.
In 2007 duidde de Canadese publieke omroep CBC de Vikingnederzetting aan als een van de "zeven wonderen van Newfoundland en Labrador".[4]
Zie ook
Literatuur
- (en) Birgitta L. Wallace, Westward to Vinland. The Saga of L'Anse aux Meadows, 2012, ISBN 0919735096
Externe link
- (en) L'Anse aux Meadows op de website van UNESCO Werelderfgoed
Bronnen
- (en) (fr) ICOMOS (1978), Advisory Body Evaluation: L'Anse aux Meadows
Referenties
- ↑ (en) Hamilton, William Baillie (1996). Place Names of Atlantic Canada. University of Toronto Press, p. 226. ISBN 978-0-8020-7570-3. Gearchiveerd op 10 oktober 2021.
- ↑ (en) Hiller, J.K., Heritage Newfoundland and Labrador, 'The French Treaty Shore', 2001.
- ↑ (en) Kuitems, M., Wallace, B.L., Lindsay, C. et al., "Evidence for European presence in the Americas in AD 1021", Nature (2021). DOI:10.1038/s41586-021-03972-8
- ↑ (en) CBC, "Seven Wonders of Newfoundland and Labrador", 2007. Geraadpleegd op 30 januari 2023. Gearchiveerd op 29 januari 2023.
· 
· 