Léon van der Sanden

Léon van der Sanden
Persoonsgegevens
Geboortedatum	13 februari 1953[1]
Geboorteplaats	Gouda
Overlijdensdatum	1 oktober 2020[1]
Overlijdensplaats	Maarssen
Opleiding en beroep
Beroep	regisseur,[2] dramaturg
Portaal    Literatuur

Leonardus Antonius Joannes (Léon) van der Sanden (Gouda, 13 februari 1953 – Maarssen, 1 oktober 2020) was een dramaturg, toneelregisseur en schrijver/vertaler.^[3][4]

Hij (roepnaam Leo) was van zoon van Anna Elisabeth Margaretha Ockenfels en politicus Piet van der Sanden. Zelf trouwde hij met Tineke. Van der Sanden ging na de middelbare school Nederlands en Theaterwetenschappen studeren aan de Universiteit Utrecht. Dat was zeer tegen de zin van vader die hem liever rechten had zien studeren. Zijn afstuderen vond plaats middels een studie naar een Duitse nazipropagandafilm.

Zijn regiedebuut was in 1982 De slachting van Heiner Muller voor Theaterwerkplaats Utrecht. Hij had de schrijver een aantal jaren daarvoor zelf in de Duitse Democratische Republiek (DDR) ontmoet en illegaal een vraaggesprek op tape terug gesmokkeld. Later kwam hij erachter dat die bezoekjes steevast werden vastgelegd door de Stasi.

Hij werkte jarenlang voor theatergroepen als Het Vervolg en het daaruit voortkomende Toneelgroep Maastricht, Theatergroep Hollandia (tussen 1984 en 1989) Ro Theater, Het Nationale Toneel en Bos Theater Producties. Hij deed dat meest op vaste basis, maar ook als gastregisseur. Voor die groepen bewerkte hij romans naar toneelstukken en dergelijke, ook voor vrije producenten. Hij had daar, naar zeggen, wel last van een (overdreven) bescheidenheid waardoor hij niet goed kon verwoorden wat hij uiteindelijk wilde, aldus collega Erik-Ward Geerlings.

Hij was liefhebber van De avonden van Gerard Reve, dat hij meerder malen met Het Vervolg op de planken bracht; de auteur kwam zelf kijken. Andere werken van hem waren bewerkingen van De gelukkige huisvrouw van Heleen van Royen, Mank van Herman Brusselmans, Berlin Alexanderplatz van Alfred Döblin, Datumloze dagen van Jeroen Brouwers, Eline Vere van Louis Couperus en Madame Bovary van Gustave Flaubert. Twee laatste voorstellingen die hij verzorgde waren Pogingen iets van het leven te maken en Zolang er leven is van Hendrik Groen onder regie van Gijs de Lange.

Een andere fascinatie van Van der Sanden was het leven en werk van Leo Vroman en diens vrouw Tineke. Ze deelden daarbij van alles (geboorteplaats, studie en woonstraat), zelfs de voornaam van de vrouw van Leon is gelijk aan die van Vroman.