Léon Walry

Léon Walry (Opprebais, 24 mei 1946) is een Belgisch voormalig volksvertegenwoordiger en burgemeester.

Walry behaalde het diploma van regent in de letterkunde en was van 1974 tot 1985 leraar aan het technisch rijksinstituut in Namen.

Al sinds zijn jeugd militeerde Walry voor de socialistische PSB, de latere PS. Voor de partij werd hij in oktober 1970 verkozen tot gemeenteraadslid van Opprebais (Opperbeek), waar hij van 1971 tot 1976 schepen was. Na de gemeentefusies werd Walry in oktober 1976 verkozen tot gemeenteraadslid van Incourt. Hij was er van 1977 tot 1986 eerste schepen en werd in januari 1986 burgemeester van de gemeente, een functie die hij 38 jaar bekleedde. Na de verkiezingen van oktober 2024 verloor Walry het burgemeesterschap omdat hij niet de meeste voorkeurstemmen had behaald op zijn lijst en conform het Waalse kiesdecreet niet in aanmerking kwam voor de functie van burgemeester. Wel bleef hij actief in de lokale politiek als OCMW-voorzitter.

In oktober 1985 werd Walry voor het arrondissement Nijvel verkozen in de Kamer van volksvertegenwoordigers, waar hij zitting had tot in mei 1995. Door het toen bestaande dubbelmandaten zetelde hij tezelfdertijd in de Waalse Gewestraad en de Raad van de Franse Gemeenschap. In de Kamer was Walry actief in de commissies Tewerkstelling en Sociaal Beleid (1985-1987), Opvoeding, Wetenschapsbeleid en Cultuur (1988-1989), Volksgezondheid en Gezin (1988-1995) en Infrastructuur (1989-1995). In de Waalse Gewestraad werd hij lid van de commissies Nieuwe Technologieën, Buitenlandse Betrekkingen en Algemene Zaken (1985-1987), Water, Landelijke Hernieuwing en Natuurbehoud (1988-1989), Landelijke Hernieuwing, Natuurbehoud, Tewerkstelling en Industriële Zones (1989-1991), Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Begroting (1992-1994) en Sociale Actie, Huisvesting en Gezondheid (1994-1995) en was hij van 1994 tot 1995 voorzitter van de commissie Leefmilieu, Natuurlijke Bronnen en Landbouw. In de Raad van de Franse Gemeenschap had Walry zitting in de commissies Schone Kunsten (1985-1989) en Onderwijs, Opleiding en Onderzoek (1989-1995).

Na de eerste rechtstreekse verkiezingen van de regionale parlementen in juni 1995 zetelde Walry tot in mei 2014 voor het arrondissement Nijvel in het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. In het Waals Parlement was hij van juni 1995 tot november 2004 secretaris en van juni 2009 tot mei 2014 ondervoorzitter. In maart 1997 was hij een van de kandidaten om Guy Spitaels op te volgen als voorzitter van het Waals Parlement, maar hij greep naast de functie. In zijn parlementair werk legde Walry zich toe op de dossiers rond bodemverontreiniging, leefmilieu en ruimtelijke ordening en hij maakte deel uit van volgende commissies: Economie, KMO's, Landbouw, Buitenlandse Handel en Toerisme (1995-1999), Leefmilieu en Natuurlijke Bronnen (1995-1999), Economie, KMO's, Buitenlandse Handel en Toerisme (1999-2004), Leefmilieu, Natuurlijke Bronnen, Landbouw en Landelijkheid (1999-2004), Economie, Toerisme en Landbouwbeleid (2004-2006) en Internationale Betrekkingen, Internationale Samenwerking, Onderzoek, Nieuwe Technologieën en Telecommunicatie (2006-2009). In het Parlement van de Franse Gemeenschap was Walry van 1995 tot 2007 lid van de commissie Internationale Betrekkingen. Van oktober 2004 tot aan het einde van zijn parlementaire loopbaan in mei 2014 zat Walry in deze assemblee de PS-fractie voor. Vanuit de functie van fractievoorzitter verdedigde hij het onderwijsbeleid van de Franse Gemeenschapsregering. Bij de verkiezingen van mei 2014 stelde hij zich na een parlementaire loopbaan van bijna dertig jaar niet langer kandidaat.

In de jaren tachtig werd Walry eveneens ondervoorzitter van het IBW, de Waals-Brabantse intercommunale voor economische expansie en territoriale ontwikkeling, een functie die hij zou blijven uitoefenen tot in 2001.

Als overtuigd voorstander van de oprichting van een Waals-Brabantse provincie diende Walry verschillende wetsvoorstellen in, of ondersteunde hij initiatieven van zijn partijgenoot Jacky Marchal, die aan de basis zouden liggen van de op 1 januari 1995 doorgevoerde splitsing van de provincie Brabant, zoals de oprichting van afzonderlijke provinciale landbouwkamers, de reorganisatie van de gerechtelijke kantons, de invoering van pariteit bij de verdeling van banen in de Brabantse provinciale administratie en de oprichting van een provinciaal directoraat enkel belast met de Brabantse gemeenten op het Waalse grondgebied.

Tijdens zijn parlementaire carrière diende Walry heel wat wetsvoorstellen in, vooral inzake armoedebestrijding, milieu, natuur en volksgezondheid. De belangrijkste waren:

• een voorstel ter bestrijding van armoede (1989)
• een voorstel tot resolutie om een einde te stellen aan opleggen van extra lasten aan steden en gemeenten (1989)
• een voorstel tot oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie omtrent de risico's van vuilnisbelten op het Belgische grondgebied (1990)
• een voorstel om dierenproeven te verbieden inzake cosmeticaproducten (1993)
• een voorstel tot decreet inzake schendingen begaan op de wetten en decreten aangaande milieubescherming en natuurbehoud (1994)
• een voorstel tot decreet met betrekking tot de strijd tegen geluidshinder in woonzorgcentra (1995)

Ook diende hij amendementen op de decreten betreffende de promotie van landbouw en landbouwproducten van gedifferentieerde kwaliteit, de organisatie van een regionale gasmarkt (beiden in 2002) en de sanering van verontreinigde bodems op verlaten economische sites (2004). Vanaf 1990 probeerde hij eveneens meermaals een wetsvoorstel goedgekeurd te krijgen om homeopathie te laten erkennen als een specialiteit in het uitvoeren van geneeskunde.

• Léon Walry, in: Encyclopédie du Mouvement wallon, Parlementaires et ministres de la Wallonie (1974-2009), t. IV, Namen, Institut Destrée, 2010.

• (fr) Overzicht van zijn politieke parcours op zijn website (gearchiveerde versie uit 2005)