Kruisallergie

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Van een kruisallergie of kruisallergische reactie is sprake, als iemand is gesensibiliseerd (allergisch geworden) voor een stof (primaire allergie) en vervolgens allergisch reageert op een andere stof met een vergelijkbaar allergeen.

Engelse benamingen voor kruisallergie zijn: cross-reactive allergy, pollen-associated allergy en in het geval van voedselallergie pollen-related food allergy en pollen-food cross-reactive reactions.

Bij een directe allergie maakt het lichaam antistoffen aan van het type IgE die specifiek gericht zijn tegen het allergeen (het allergie-veroorzakende deeltje) waarmee het in eerste instantie in aanraking is gekomen. Kruisallergie ontstaat doordat het allergeen in bijvoorbeeld een voedingsmiddel qua vorm lijkt op het allergeen in de eerste stof.

Een van de meest voorkomende kruisallergieën is die tussen berkenpollen en voedingsmiddelen. Daardoor ontstaat er naast hooikoorts een voedselallergie. Het allergeen in het berkenstuifmeel lijkt op tal van allergenen in voedingsmiddelen, zodat een kruisallergie kan ontstaan met onder andere zeer veel soorten fruit, maar ook met noten en groenten als aardappel, tomaat, wortel en selderij. Het afweersysteem verwart dan allergenen in het voedingsmiddel met allergenen in berkenpollen. Personen met het paraberksyndroom hoeven niet per se op al deze voedingsmiddelen allergisch te reageren. Ook kruisallergie met pollen van de els of hazelaar komt voor.^[1]

Het paraberksyndroom komt vooral veel voor in combinatie met fruit uit de rosacea-familie (steenvruchten). Het gaat met name om de rauwe (niet verhitte) vruchten. Allergenen in noten zijn daarentegen hittebestendig.^[2]

Analoog met het paraberk-syndroom, noemt men de combinatie van graspollenallergie met voedselallergie het paragras-syndroom.

De allergenen in de melk van verschillende diersoorten als koe, geit, schaap en paard, vertonen een grote gelijkenis. Een allergie voor de ene melksoort betekent doorgaans ook een allergie voor de andere. Ook bij kippen- en andere vogeleieren is zo'n onderling verband.

Bij peulvruchten is dit juist niet het geval. Door de onderlinge verschillen betekent een allergie voor een van de peulvrucht-soorten als bonen, erwten, soja, linzen, pinda's, zoethout (familie van de erwt) of Johannesbrood niet automatisch dat er ook een allergie is voor een van de andere soorten. Ook bij zeevruchten als vissen, inktvissen, garnalen, schaaldieren en dergelijke is een kruisallergie minder waarschijnlijk, doordat de verschillen tussen de soorten groot zijn.^[3]