Koralmtunnel

Koralmtunnel
Westelijke toegang (werffase - 2007)
Algemene gegevens
Lengte totaal	32,9 km
Aantal sporen	2
Bouw
Bouwjaar	2008
Opening	12 december 2025
Gebruik
Spoorlijn	Koralmspoorlijn
Portaal    Verkeer & Vervoer

De Koralmtunnel is een spoorwegtunnel in Oostenrijk, als basistunnel uitgevoerd onder het Koralpegebergte. Hij vormt een deel van de 130 km lange Koralmspoorlijn die Graz met Klagenfurt verbindt. Met een lengte van 32,9 km is het de langste spoorwegtunnel van Oostenrijk en hij loopt op een diepte van wel 1.250 m onder de grond. De tunnel bestaat uit twee parallel lopende tunnels, elk geschikt voor één spoorlijn, die om de 500 m via een circa 40 m lange schacht met elkaar verbonden zijn.

De Koralmtunnel werd officieel geopend op 12 december 2025, met de start van de reguliere dienstregeling op de 14e die maand.

De Koralmtunnel is wellicht het belangrijkste technische kenmerk van de Koralmspoorlijn, de meest zuidelijke spoorlijn van Oostenrijk. De route is ontworpen om een maximale snelheid van 250 km/u mogelijk te maken waar dat economisch haalbaar is, om de reistijd tussen Wenen en Klagenfurt via Graz met meer dan een uur te verkorten tot een geschatte reistijd van twee uur en 40 minuten. De tunnel verbetert ook het goederenvervoer per spoor tussen havens aan de Adriatische en Oostzee. Talrijke regionale politici in Stiermarken hebben de aanleg van de tunnel gepromoot als een manier om de relatief beperkte spoorinfrastructuur van de bergachtige regio aan te pakken in vergelijking met de rest van Oostenrijk. Ze beweerden dat de tunnel, eenmaal in gebruik, aanzienlijke economische voordelen en investeringen voor lokale bedrijven zou opleveren.

In 1995 gaf de Oostenrijkse regering de Oostenrijkse spoorwegen toestemming om door te gaan met de planning en het ontwerp van de Koralmspoorlijn, inclusief de Koralmtunnel. Naast de routekeuze en de juridische voorbereidingen werden uitgebreide milieuonderzoeken uitgevoerd. Voorafgaand aan de bouw werden uitgebreide studies van de lokale geologie verricht. In 2002 werd de eerste van een reeks proefboringen, die uiteindelijk in totaal 130 verkenningsboringen zouden omvatten, uitgevoerd in de buurt van de toekomstige tunnel. In de jaren 2010 was het Koralmspoorlijnprogramma het grootste project van zijn soort dat in het land plaatsvond.

In 2013 werd begonnen met het boren van de tunnel. Het proces van het boren van de twee tunnelbuizen omvatte meer dan 800 personeelsleden en drie tunnelboormachines (TBM's). Het werd naar verluidt beschouwd als een wereldprimeur: het continu gebruiken van een TBM in hard gesteente over een afstand van meer dan 17 km. Bij de uitgraving werd zes miljoen kubieke meter grond verwijderd, waarvan tweederde werd hergebruikt als bulkmateriaal voor diverse geluidsschermen, spoorwegtaluds, filtergrind of aggregaat in beton. Naast de TBM's werden op sommige plaatsen ook traditionele boor- en straaltechnieken gebruikt.

Om de instroom van grondwater in de tunnel te beperken, werd ongeveer 132.000 m² AGRUFLEX-tunnelbekleding aangebracht over de gehele lengte. Er werd uitgebreid aandacht besteed aan het waarborgen van een adequate drainage over de gehele lengte.

In 2017 werd verwacht dat de tunnel in 2023 voltooid zou zijn, terwijl de volledige lengte van de lijn in het daaropvolgende jaar in gebruik zou worden genomen. In 2018 kondigde minister van Transport Norbert Hofer echter aan dat de bouw van de tunnel aanzienlijk was vertraagd door uitdagende geologische omstandigheden. ÖBB-woordvoerder Christoph Posch verklaarde dat de wijzigingen in de planning niet te wijten waren aan bezuinigingsmaatregelen, maar aan onvoorziene breukzones die tijdens het tunnelproces waren ontdekt. Op dat moment werd verwacht dat de Koralmtunnel in december 2025 zou worden voltooid en in 2026 in gebruik zou worden genomen. Andere regionale infrastructuurprojecten werden gehinderd door de vertraagde voltooiing van de tunnel, zoals de verdubbeling van het spoor in de buurt van de Jauntalbrug.

Op 14 augustus 2018 werd een doorbraak bereikt in de zuidelijke tunnelbuis. Op 18 juni 2020 werd bekendgemaakt dat een doorbraak was bereikt in de noordelijke tunnelbuis, waarmee alle boorwerkzaamheden aan de Koralmspoorlijn waren afgewerkt. Daarop ging het werk over naar de afwerkingsfase, waarin de tunnel werd voorzien van zijn binnenbekleding en alle apparatuur en inrichting die nodig zijn voor operationeel gebruik. Verder werden er langs de gehele lengte van de tunnel operationele veiligheidsvoorzieningen geïnstalleerd, zoals dwarsverbindingen om de 500 meter en een noodstation ongeveer halverwege, dat een versterkte vluchtruimte van 800 meter zal hebben.

Op 12 juni 2023 reed de eerste testtrein door de tunnel, en op 12 december 2025 werd de tunnel geopend.