Klewang

Een klewang is een traditioneel aan een kant geslepen zwaard in de stijl van een machete uit Indonesië. Het is een kort houwwapen of hakmes dat in verschillende varianten voorkomt. Karakteristiek is een zeer scherpe, nagenoeg rechte of zwak gebogen eensnijdende kling, die naar de punt toe breder wordt, alwaar zij, evenals bij een scheermes recht (of schuin) is afgesneden.^[1] In afmeting, gewicht en vorm ligt hij tussen de golok en de kampilan.

De Nederlandse militaire klewang werd eind negentiende eeuw ontwikkeld, omdat men in die tijd zeker bij gevechten in de jungle in Indië, het vuurwapen nooit helemaal kon vertrouwen. De standaard (Europese) blanke wapens (degens en bajonetten) bleken in de praktijk geen goede bescherming te bieden tegen klewangaanvallen van guerrillastrijders op Atjeh. In de Atjehoorlog bleek de klewang erg effectief in man-tegen-mangevechten met Nederlandse troepen. Het voorschrift was om de revolver in de linkerhand te houden en de klewang in de rechterhand (want '...de klewang in de rechtervuist weigert nooit')^[2]. Het Nederlandse Korps Marechaussee te voet dat actief het gevecht aanging met de Atjehers ging een hartsvanger, ook klewang genaamd, gebruiken om de vijand te bevechten. De eerste klewangmodellen werden gemaakt in Atjeh en Java en hadden een Nederlands gevest. In feite was het een ingekorte versie van de caveleriesabel uit die tijd. Later werd de klewang geproduceerd door Duitse wapenfabrikanten in onder meer Solingen en ook bij de Nederlandse Hembrug.^[3] Vanaf 1898 was de klewang een officieel wapen, eerst van de Marechaussee-eenheden in Atjeh, later ook van andere zoals KNIL, leger, marine en zelfs politie-eenheden in Nederland. De VS nam de klewang ook op in de bewapening vanaf 1917. De Amerikanen produceerden ook zelf de klewang, bij onder andere de fabrikant Milsco.^[4]

De klewang is vanaf 1898 in verschillende modellen tot ver na de Tweede Wereldoorlog geproduceerd. Het wapen werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ook gebruikt door het Amerikaanse leger in de Pacific. De Koninklijke Marechaussee, het regiment van Heutsz van de landmacht en de adelborsten van het Koninklijk Instituut van de marine dragen nog steeds de klewang als ceremonieel wapen.

In de periode 1945-1950 werd het weekblad 'De Klewang' uitgebracht voor de troepen op Sumatra (Nederlands-Indië).^[5]

• 
  Klewang-Ladeng uit Sumatra
• 
  Chunderik-klewang uit Sumatra
• 
  Klewang-Sanget uit Borneo
• 
  Klewang uit Sulawesi

• Kris

• Puype, J.P. en Stürler Boekwijt, R.J. de (2001) Klewang, catalogus van het Legermuseum, Utrecht: Eburon
• Puype, J. P., & Stürler Boekwijt, R. J. de. (1993). De Nederlands-Indische marechausseesabel : Ontstaan en ontwikkeling van de militaire klewang. Armamentaria (No. 28 (1993), p. 71-102.
• Zonneveld, A.G. van, & Richardus P. (2001). Traditional weapons of the Indonesian Archipelago. Leiden: C. Zwartenkot Art Books.

• Het ontstaan van de militaire klewang
• Het Loo ontmoet: De klewang van Diponegoro en de sabel van baron De Kock

Zie de categorie Klewang van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.