Kernenergie in China

Ling Ao

Daya Bay

Qinshan

Tianwan

Ningde

Yangjiang

Hongyanhe

Fuqing

Fangjiashan

Ligging van de commerciële kerncentrales binnen China

In de Volksrepubliek China staat kernenergie in voor ongeveer 4,9% van de stroomproductie (2019)^[1]. Deze 348 TWh was afkomstig van 25 commerciële reactoren, verspreid over negen kerncentrales.^[2] Samen vertegenwoordigen ze een elektrisch vermogen van 23 GW (gigawatt).

Op middellange termijn (2030) beoogt het een nucleaire capaciteit van 150 GW. Kernenergie wordt gezien als een belangrijk instrument in de strijd tegen luchtvervuiling en klimaatverandering.^[3]

China was een relatieve laatkomer inzake civiele kernenergie, met de opstart van een eerste nucleaire eenheid pas eind 1991. Sedertdien heeft de technologie zich een kleine plaats verworven op de door kolencentrales gedomineerde elektriciteitsmarkt. Van 2003 tot 2014 hield de jaarlijks toenemende nucleaire output min of meer gelijke tred met de snel groeiende stroomproductie:^[4] Daarna is het aandeel gestaag gegroeid.

Het operationele kernpark bestaat volledig uit buitenlandse ontwerpen. In de bestaande kerncentrales zijn drukwaterreactoren de referentietechnologie (op een kleine kweekreactor na). Daarbinnen zijn ze hoofdzakelijk van het lichtwatertype, naast enkele zwaarwaterreactoren (CANDU). Veruit de meeste zijn gelegen in dichtbevolkte gebieden aan de kust.

Ook inzake opwerking wil China op eigen benen staan. De beslissende stap daartoe werd gezet in 2010 met de opening van Fabriek 404 te Gansu door de Chinese Nationale Maatschappij voor Kernindustrie.^[5]

Naam	Plaats	Type	Model	Status	Netto- vermogen (MWe)	Begin bouw	Ingebruikname	Sluiting
Daya Bay 1	Dayabaai	PWR	M-310	Operationeel	944	07-08-1987	01-02-1994
Daya Bay 2	Dayabaai	PWR	M-310	Operationeel	944	07-04-1988	06-05-1994
Fangjiashan 1	Fangjiashan	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	26-12-2008	15-12-2014
Fangjiashan 2	Fangjiashan	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	17-07-2009	12-02-2015
Fuqing 1	Fuqing	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	21-11-2008	19-11-2014
Hongyanhe 1	Hongyanhe	PWR	CPR-1000	Operationeel	1061	18-08-2007	06-06-2013
Hongyanhe 2	Hongyanhe	PWR	CPR-1000	Operationeel	1061	28-03-2008	13-05-2014
Hongyanhe 3	Hongyanhe	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	07-03-2009	23-03-2015
Ling Ao 1	Dapengbandao	PWR	M-310	Operationeel	950	15-05-1997	28-05-2002
Ling Ao 2	Dapengbandao	PWR	M-310	Operationeel	950	28-11-1997	08-01-2003
Ling Ao 3	Dapengbandao	PWR	CPR-1000	Operationeel	1007	15-12-2005	15-09-2010
Ling Ao 4	Dapengbandao	PWR	CPR-1000	Operationeel	1007	15-06-2006	07-08-2011
Ningde 1	Ningde	PWR	CPR-1000	Operationeel	1018	18-02-2008	15-04-2013
Ningde 2	Ningde	PWR	CPR-1000	Operationeel	1018	12-11-2008	04-05-2014
Ningde 3	Ningde	PWR	CPR-1000	Operationeel	1018	08-01-2010	21-03-2015
Qinshan 1	Qinshan	PWR	CNP-300	Operationeel	298	20-03-1985	01-04-1994
Qinshan 2-1	Qinshan	PWR	CNP-600	Operationeel	610	02-06-1996	15-04-2002
Qinshan 2-2	Qinshan	PWR	CNP-600	Operationeel	610	01-04-1997	03-05-2004
Qinshan 2-3	Qinshan	PWR	CNP-600	Operationeel	610	28-04-2006	05-10-2010
Qinshan 2-4	Qinshan	PWR	CNP-600	Operationeel	610	28-01-2007	30-12-2011
Qinshan 3-1	Qinshan	PHWR	CANDU-6	Operationeel	650	08-06-1998	31-12-2002
Qinshan 3-2	Qinshan	PHWR	CANDU-6	Operationeel	650	25-09-1998	24-07-2003
Tianwan 1	Lianyungang	PWR	VVER V-428	Operationeel	990	20-10-1999	17-05-2007
Tianwan 2	Lianyungang	PWR	VVER V-428	Operationeel	990	20-09-2000	16-08-2007
Yangjiang 1	Yangjiang	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	16-12-2008	25-03-2014
Yangjiang 2	Yangjiang	PWR	CPR-1000	Operationeel	1000	04-06-2009	10-03-2015

Geen enkel land heeft zoveel reactoren in aanbouw als China. Op 16 maart 2011, na de kernramp van Fukushima, besliste de Chinese Raad van State om alle lopende projecten te bevriezen in afwachting van een herevaluatie. Deze maatregel werd in oktober 2012 opgeheven. Het tempo van het groeitraject werd enigszins teruggeschroefd (van 80 naar 58 GW in 2020).^[6]

De reactoren in aanbouw zijn gebaseerd op buitenlandse technologie. Het belangrijkste model, de CPR-1000, is een eigen versie van een Frans Generatie II-ontwerp. Daarnaast zijn ook enkele "zuiver" buitenlandse eenheden onder constructie: Franse EPR's, Canadese Candu 6'en, Russische VVER's en Japans-Amerikaanse AP1000's.

Voortbouwend op deze technologietransfers onder licentie, heeft de Chinese nucleaire industrie eigen exporteerbare ontwerpen ontwikkeld. Vanuit de Franse filière ontwikkelde CGN de ACPR-1000 en CNNC de ACP-1000. Na de krachtenbundeling tussen beide bedrijven werden deze ontwerpen samengevoegd tot de Hualong 1, nog steeds leverbaar in twee gedaanten. Constructiewerken voor een eerste eenheid daarvan zijn in mei 2015 aangevat.^[7]

Concurrent SNPTC ging aan de slag met de AP-1000 van Toshiba's Westinghouse en ontwikkelde deze tot de CAP-1400. Daarvan zijn er twee in aanbouw.^[8] Om de uitrol operationeel te ondersteunen, gaat SNPTC fuseren met CPI. De nieuwe combinatie heet State Power Investment Group.^[9]

Na de ontplooiing van geavanceerde drukwaterreactoren van de derde generatie, wil China in een volgende fase overschakelen op kweekreactoren met een veel betere splijtstofbenutting (hogere burn-up en recycling). Daartoe worden verschillende paden bewandeld.

Het meest gevorderd is de HTR-PM, een hogetemperatuurreactor van de vierde generatie. Een 210 MW demonstratie-eenheid wordt sinds 2012 gebouwd in Rongcheng.^[10] Ze wordt aangedreven door twee knikkerbedmodules met heliumkoeling. Er is een aanvraag ingediend voor twee commerciële centrales te Ruijin (Jiangxi), met 2021 als operationele streefdatum.^[11]

Een tweede ontwikkelingspad is dat van de gesmoltenzoutreactor op thorium.^[12] Hiervoor werd een Centrum voor Thorium Gesmoltenzoutreactorsystemen opgericht binnen het Shanghai Institute of Applied Physics. De leiding is in handen van Jiang Mianheng, zoon van voormalig president Jiang Zemin. In 2011 werd een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Oak Ridge National Laboratory. Als tussenstap zal eerst een knikkerbedreactor worden gebouwd waarin het zout enkel als koelstof dient en de splijtstof apart blijft in vaste vorm. De eerste prototypes moeten functioneren in 2017 en de eindhorizon is 2030.

China heeft ook belangstelling voor andere types. Hiervoor werkt het onder meer nauw samen met Rusland. Ook het Belgische MYRRHA wordt van nabij gevolgd en heeft al tot een akkoord geleid.

Voorts voert China onderzoek naar kernfusie. Het beschikt over een onderzoeksreactor EAST en levert een bijdrage aan het internationale ITER.

In Haiyan (provincie Zhejiang) verrijst sinds 2010 een atoomstad van 130 km². Naast de aanwezige kerncentrales is het een plaats waar andere facetten van de nucleaire industrie clusteren: fabrikanten, medische toepassingen, stralingsdetectie enzovoorts. Ook zijn er opleidings- en trainingscentra.^[13]

Het Rongcheng Nuclear Power Industrial Park in Shidaowan wordt eveneens uitgebouwd tot een nucleair centrum.

Bij de vormgeving van het beleid inzake kernenergie zijn de volgende instanties betrokken:

• China Atomic Energy Authority: overheidsinstelling die nieuwe capaciteit plant op basis van haalbaarheidsstudies;
• National Nuclear Safety Administration: overheidsagentschap dat toeziet op de veiligheid van de kerninstallaties voor civiel gebruik en allerlei vergunningen aflevert (keuze site, bouw, laden splijtstof, productie);
• National Development and Reform Commission: stelt de invloedrijke vijfjarenplannen op.

De voornaamste bedrijven in de nucleaire industrie zijn:

• China National Nuclear Corporation (CNNC);
• China General Nuclear Power Group (CGN);
• State Nuclear Power Technology Corporation (SNPTC);
• China Nuclear International Uranium Corporation (CNIUC): onderdeel van CNNC dat uranium ontgint.

Er zijn een aantal belangenverenigingen:

• Chinese Nuclear Society;
• China Nuclear Energy Association.

Binnenlandse kritiek op het atoomprogramma komt weinig voor in China vanwege de staatscensuur. Een zeldzaam waarschuwend geluid kwam er in 2015 van de 88-jarige He Zuoxiu, een gerespecteerd lid van de Chinese Academie van Wetenschappen. Hij zei te vrezen voor ongelukken omdat men veel te snel gaat en de sector geplaagd wordt door corruptie en ontoereikend management.^[14] Een illustratie daarvan was de veroordeling van Kang Rixin, die van 2003 tot 2009 de leiding had over CNNC. In 2010 kreeg hij levenslang wegens omkoping, al was misschien ook spionage in het spel.^[15]

Tot nog toe zijn er geen accidenten gerapporteerd in Chinese kernreactoren (vier of meer op de INES-schaal).

• (en) Landenprofiel bij de World Nuclear Association

Zie de categorie Nuclear power in China van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.