Kerk van Vårdö

Kerk van Vårdö
Locatie
Land	Finland
Regio	Åland
Plaats	Vårdö
Coördinaten	60° 15′ NB, 20° 22′ OL
Hoogte boven zeespiegel	5 meter[1]
Gewijd aan	Mattias
Status en tijdlijn
Gebouwd in	2e helft 15e eeuw
Monumentale status	church-protected building[2]
Kerkprovincie en -genootschap
Denominatie	Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland
Bisdom	Borgå (Porvoo)
Detailkaart
Afbeeldingen
Het interieur in 1957
Portaal    Christendom

De kerk van Vårdö is een stenen kerk in de autonome Finse regio Åland, gelegen op het hoofdeiland van de gemeente Vårdö. De kerk is gewijd aan de apostel Mattias.

De stenen kerk is gebouwd in de tweede helft van de 15e eeuw. Het houten altaar in deze kerk dateert uit circa 1470. Het gebouw was toen nog aanzienlijk kleiner dan de huidige kerk. De kerk had geen toren maar een soort dakruiter midden op het dak. Oorspronkelijk viel hij als kapel onder de hoofdkerk van Sund. De postroute tussen Stockholm en Turku, die sinds 1638 een belangrijke levensader voor dit gebied was, liep langs deze kerk.

Tijdens de reformatie werd in 1544 een grote bronzen kerkklok van ongeveer 200 kilo, samen met twee kleinere klokken, geconfisqueerd door de Zweedse koning Gustav Vasa, om zijn leger te kunnen bekostigen. Los hiervan heeft de kerk de reformatie relatief ongeschonden doorstaan.

In de 17e eeuw werden verschillende houten uitbreidingen toegevoegd: een voorportaal in de jaren 1640, een sacristie in 1659 en een houten toren die de oude torenkap verving. Ook de preekstoel werd toen vernieuwd, samen met banken voor mannen en vrouwen. In 1672 werd het plafond aan de binnenzijde voorzien van een horizontale lambrisering.

De kerk leed grote schade tijdens de Russische bezetting ("Stora ofreden", 1713-1721). De decennia die daarop volgden werden gebruikt om de schade die de Russen hadden aangericht, te verhelpen. De kerk werd tegelijkertijd flink vergroot, zowel in de breedte als in de hoogte. Het schip kreeg een nieuw houten tongewelf. In 1790 kreeg de kerk een stenen voorportaal en in 1804 de huidige karakteristieke stenen toren.

In de eerste helft van de 20e eeuw trad een lange periode van verval op. Tussen 1950 en 1970 werd de kerk uitgebreid gerenoveerd.

In 1866 werd de kerk de moederkerk van de zelfstandige parochie Vårdö, maar in 1970 werd hij door een fusie opnieuw opgenomen in de parochie Sund-Vårdö.

De eenbeukige kerk heeft een toren aan de westzijde, waarin zich de hoofdingang bevindt. De sacristie bevindt zich in een stenen uitbouw aan de noordzijde van het schip. Het schip heeft een tongewelf. De preekstoel uit 1794 bevindt zich halverwege het schip, tegen de noordelijke wand. Het huidige orgel uit 1889, boven de hoofdingang, werd gebouwd door Zachariasson in Uusima.

• (sv) Kyrkor.ax: Vårdö kyrka
• (sv) Hiekkanen, Markus (2020). Finlands medeltida stenkyrkor. Stockholm: Kungl. Vitterhets historie och antikvitetsakademien. pag. 519-524, ISBN 9789188763112

Zie de categorie Kerk van Vårdö van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.