Kathinka Pasveer
| Kathinka Pasveer | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Kathinka Pasveer speelt 'Kathinkas Gesang' tijdens de Donaueschinger Musiktagen in 1983 | ||||
| Geboortedatum | 11 juni 1959 | |||
| Geboorteplaats | Zaandam | |||
| Land | ||||
| Beroep(en) | dwarsfluitist, piccolospeler, altfluitist | |||
| Opleiding gevolgd aan | Koninklijk Conservatorium Den Haag | |||
| Stijl(en) | klassieke muziek | |||
| Instrument(en) | fluit | |||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| (en) Allmusic-profiel | ||||
| (en) Last.fm-profiel | ||||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Kathinka Pasveer (Zaandam, 11 juni 1959) is een in Duitsland woonachtige Nederlandse dwarsfluitist. Als uitvoerende van de composities van Karlheinz Stockhausen werkte ze aan vele premières mee. Ze assisteerde hem 25 jaar bij de productie en uitvoering van zijn werk.
Pasveer is de dochter van organist en koordirigent Jan Pasveer en diens echtgenote Klasina. Ze is de tante van harpiste Marianne Smit, de dochter van haar zus (en tevens harpiste) Gertru Pasveer.
Leven
Fluitist
Kathinka Pasveer studeerde bij Frans Vester aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Reeds in haar laatste studiejaar was ze solofluitist bij het Gewestelijk Symphonie Orkest. In juli 1983 behaalde zij haar solistenexamen met onderscheiding.
Pasveer is vooral bekend vanwege haar uitvoeringen in de werken van Karl-Heinz Stockhausen, maar voerde ook Barok en Klassiek fluitrepertoire uit. Ze nam verschillende werken op, waaronder Mozarts Fluitconcert in G-majeur met cadenzen van Stockhausen.
Karlheinz Stockhausen
In december 1982 werd Stockhausen uitgenodigd door het Koninklijk Conservatorium voor een reeks concerten, masterclasses en lezingen. In die periode werkte Pasveer met de componist en zijn partner, de (Amerikaanse) klarinettist Suzanne Stephens, aan zijn composities Zeitmaße, Amour en In Freundschaft. Stockhausen nodigde Pasveer uit om met hem samen te werken in de uitvoering van een nieuw werk voor fluit en zes slagwerkers, dat in oktober 1983 in première ging tijdens de Donaueschinger Musiktage. Het betrof Kathinkas Gesang als Luzifers Requiem, de tweede scène van de opera Samstag aus Licht. Pasveer voerde het werk tevens uit tijdens de geënsceneerde première van Samstag in La Scala in Milaan in mei 1984.
Naar aanleiding van dit eerste contact begon Stockhausen de fluit een prominente plaats te geven in de Licht-cyclus. In de daaropvolgende jaren trad Pasveer als soliste op bij de wereldpremières van verschillende delen uit Stockhausens operacyclus Licht. Circa dertig werken van Stockhausen zijn opgedragen aan Pasveer, waarvan zij steeds de wereldpremière verzorgde.[1]
Vanaf 1983 was ze ook Stockhausens medewerker in de Studio voor Elektronische Muziek van de WDR in Keulen en bij het IRCAM. Ze assisteerde Stockhausen bij de productie van opnamen en leerde van hem de technieken van klankprojectie, die in de meeste van zijn werken worden toegepast. Sinds het overlijden van de componist in 2007 trad ze bij vele live-uitvoeringen op als klankprojecteur. Ook produceerde en mixte zij alle opnamen voor de Stockhausen Complete Edition. Stockhausen vertrouwde haar bovendien, samen met Antonio Pérez-Abellán, de productie toe van de geluidsloops in de 24 afzonderlijke lagen van zijn elektronische werk Cosmic Pulses (2006).
Mimespeler en zangeres
Naast haar activiteiten als fluitiste leerde Pasveer in 1989 ook de solistische danser-mimepartij voor Stockhausens werk Inori. Zij voerde deze partij voor het eerst uit op 27 mei 1989 in de Kölner Philharmonie, met het Gürzenich-Orchester onder leiding van de componist. Onderdeel van Inori is ook een door haar uitgevoerde 83 minuten durende Vortrag über HU, een gezongen en gemimde lezing als inleiding op Inori, in zowel een Duitse als Engelse versie. Daarnaast vertolkte zij de danser-mimepartij in Vision (akte 3, scène 2 van Donnerstag aus Licht). Pasveer werkte ook als zangeres mee aan opnamen van diverse werken van Stockhausen, waaronder de elektronische muziek voor zowel Dienstag aus Licht (Oktophonie) als Freitag aus Licht, de cyclus Die sieben Lieder der Tage (ontleend aan Montag), Zwei Paare (gemaakt als soundtrack voor de korte film In Absentia uit 2000 van Stephen en Timothy Quay) en Urantia (het negentiende uur uit Klang).
Stichting
Samen met Suzanne Stephens leidt Pasveer de Stockhausen-Stiftung für Musik. Namens de stichting doceert ze over het werk van Stockhausen en is ze wereldwijd betrokken bij de uitvoering van de werken van Stockhausen. Vanaf 1998 is Pasveer jaarlijks een van de docenten die over de interpretatie van Stockhausens werken doceert tijdens de Stockhausen Cursussen voor Nieuwe Muziek, die elke zomer in Kürten worden gehouden.
Bij de scenische wereldpremière van Stockhausens Sonntag aus Licht uit de operacyclus Licht in het Staatenhaus in Keulen in 2011 had Pasveer samen met dirigent Peter Rundel de muzikale leiding.
In 2012 leidde ze de uitvoering van Mittwoch aus LICHT, die in het kader van de culturele programmering tijdens de Olympische Spelen werd uitgevoerd in Birmingham.
In 2019 begeleidde ze, samen met Suzanne Stephens en in samenwerking met het Koninklijk Conservatorium, de driedaagse Stockhausen-marathon voor het Holland Festival met hoogtepunten uit Licht. Uit de in totaal 29 uur durende muziek van de Licht-cyclus werd een selectie van 15 uur uitgevoerd door masterstudenten, onder regie van Pierre Audi.[2]
Privé
Pasveer had van 1983 tot aan zijn dood in 2007 een relatie met Stockhausen en leefde samen met hem en diens partner Suzanne Stephens. Beide vrouwen hebben altijd nauw samengewerkt bij de uitvoering van het oeuvre van Stockhausen en beschermen zijn nalatenschap.
Externe links
- Uitvoering van Zungenspitzentanze, Karl-Heinz Stockhausen, door Kathinka Pasveer. Video vanaf 16:12.
- Uitvoering van Kathinka's Gesang, Karl-Heinz Stockhausen, door Kathinka Pasveer.
- Kathinka Pasveer spreekt over het werk van Stockhauzen. Video vanaf 24:58.
- Interview met Kathinka Pasveer over Stockhausens opera Licht.
Bronnen
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Kathinka Pasveer op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Artikel Kathinka Pasveer op de Engelse Wikipedia
Referenties
- ↑ Pasveer, Kathinka [ZaanWiki]. www.zaanwiki.nl. Geraadpleegd op 20 december 2025.
- ↑ Anker, François van den, Kathinka Pasveer over aus LICHT in 2019 - Place de l'Opera (23 december 2016). Geraadpleegd op 20 december 2025.
