Notre-Dame des Doms

Notre-Dame des Doms
Onderdeel van de werelderfgoedinschrijving: Historisch centrum van Avignon: pauselijk paleis, bisschoppelijk ensemble en brug
Land	Frankrijk
UNESCO-regio	Europa en Noord-Amerika
Criteria	i, ii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr.	228
Inschrijving	1995 (19e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

Notre-Dame des Doms
Locatie
Land	Frankrijk
Regio	Vaucluse, Provence-Alpes-Côte d'Azur
Plaats	Avignon
Adres	place du Palais
Coördinaten	43° 57′ NB, 04° 48′ OL
Gewijd aan	Maria
Status en tijdlijn
Gebouwd in	1425 (Juliaans)
Monumentale status	geclassificeerd historisch monument (kathedraal; 1840),[1] monument historique (8 april 2022), geclassificeerd historisch monument (12 mei 2023)
Bouwkundige informatie
Stijl­periode	romaanse architectuur
Kerkprovincie en -genootschap
Denominatie	katholicisme
Bisdom	Aartsbisdom Avignon
Detailkaart
Website
Portaal    Christendom

De Notre-Dame des Doms (Occitaans: Catedral Nòstra Dama dels Dòms d'Avinhon) is een kathedraal gelegen in Avignon, in het Franse departement Vaucluse en de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur. Notre-Dame-des-Doms is sinds de twaalfde eeuw een katholieke kathedraal, door paus Pius IX in 1854 verheven tot basilica minor waarmee zowel over de Cathédrale Notre-Dame-des-Doms als de Basilique Notre-Dame-des-Doms wordt gesproken. Het ligt op de Rocher des Doms naast het Palais des papes in Avignon. De kathedraal is een romaans gebouw dat voornamelijk in de 12e eeuw werd gebouwd en aanvankelijk alleen uit het schip bestond. Pas tijdens het pontificaat van paus Johannes XXII in de 14e eeuw werd de kathedraal uitgebreid met de zijkapellen waarbij een middeleeuws klooster moest wijken. In 1859 werd een beeld van de Maagd Maria in verguld lood en met een gewicht van 4,5 ton aan de klokkentoren toegevoegd. Dit beeld werd opnieuw verguld tijdens het rooms-katholieke Grote Jubeljaar 2000.

In 1475 werd het bisdom van Avignon verheven tot aartsbisdom en metropool van een eigen kerkprovincie, de kathedraal werd toen een Metropolis en de aartsbisschop werd genoemd als metropolitaan-aartsbisschop, die als metropoliet het pallium droeg tot 2002, toen de Franse bisdommen werden herschikt en het aartsbisdom Avignon suffragaan werd aan het Aartsbisdom Marseille. De kathedraal is de zetel van het aartsbisdom Avignon.

Het gebouw is in de Provençaalse romaanse stijl, en werd in de 14e en 17e eeuw vergroot met zijkapellen. Het werd in 1840 opgenomen in de eerste lijst van Monuments historiques en opgenomen in de lijst gepubliceerd in het Journal officiel de la République française van 18 april 1914. Het kathedraalcomplex (gebouwen en omliggende gronden) in zijn geheel, het nog niet eerder geklasseerde en beschermde deel, werd bijkomend ingeschreven in 2022 en volledig geklasseerd bij decreet van 12 mei 2023.

De kathedraal Notre-Dame des Doms d'Avignon bevindt zich in het noordelijke deel van Avignon intra muros. Het is gebouwd op een rotsachtige uitstulping ten noorden van de stad, de Rocher des Doms, met uitzicht op de linkeroever van de Rhône.

De ligging op de rots, de imposante torenspits met een beeld van de Maagd erop en de nabijheid van het Pausenpaleis, stellen het in staat zowel de stad te domineren als van grote afstand te zien. Een van de beste uitkijkpunten ligt aan de andere oever van de Rhône, in Villeneuve-lès-Avignon vanaf de Andaon, de heuvel en landtong waarop het voormalige Fort Saint-André met de Toren van Filips de Schone is gebouwd. Het is ook zichtbaar, net als het Paleis, vanaf de top van de Alpilles, iets minder dan twintig kilometer naar het zuiden.

Van de talrijke kunstwerken in de kathedraal is het mausoleum van paus Johannes XXII waarschijnlijk het belangrijkste. Het is een meesterwerk van gotisch houtsnijwerk uit de 14e eeuw. In dezelfde kapel bevindt zich ook de schatkamer, waar liturgische vaten en gewaden, reliekhouders en cultusobjecten worden tentoongesteld.

Sinds 1995 staat de kathedraal op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, samen met het Palais des Papes en de stenen brug over de Rhône, de Pont Saint-Bénézet.

Zie de categorie Cathédrale Notre-Dame des Doms d'Avignon van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.