Kasteel 13-21 (Coevorden)
| Kasteel 13-21 | ||||
|---|---|---|---|---|
Het woonblok in 2012 | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Kasteel 13-21, Coevorden | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1937 | |||
| Gereed | 1938 | |||
| Oorspr. functie | Woonblok | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Nieuwe Haagse School | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | T.H. Drent | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Provinciaal monument | |||
| Monumentnummer | PM1-0203 | |||
| ||||
Kasteel 13-21 is een woningblok in de Drentse stad Coevorden, gelegen direct naast het Kasteel van Coevorden en tegenover het voormalige Landschrijvershuis. Het complex, bestaande uit vijf burgerwoningen, werd gebouwd van 1937-1938 in de stijl van de Nieuwe Haagse School. Vanwege de architectonische kwaliteiten en de beeldbepalende ligging geniet het pand bescherming als provinciaal monument.
Geschiedenis
Afbraak en controverse
In 1937 werd de bierhandelaar Hendrik Drent eigenaar van het huis en erf van de heer Benes aan het Kasteelplein. Hij besloot de bestaande opstallen af te breken om plaats te maken voor een modern woningblok. Destijds leidde dit besluit tot gemengde reacties in de Coevorder gemeenschap. Critici lieten in de Emmer Courant optekenen dat het kasteelplein zijn "rustige karakter" zou verliezen door de kap van oude bomen en de komst van nieuwbouw. Sommigen meenden zelfs dat de oude panden van Benes en Drent ooit deel hadden uitgemaakt van het kasteelcomplex zelf.
De Provinciale Drentsche en Asser Courant merkte destijds echter op dat de oude gebouwen "elke historische waarde ontbeerden" en verwelkomde de modernisering van een van de mooiste locaties van de stad.
Bijzondere vondst
Tijdens de sloopwerkzaamheden in het najaar van 1937 werd een historisch document ontdekt dat in een van de muren was ingemetseld. Het betrof een meer dan 200 jaar oude verkoopakte uit 13 mei 1732. In dit document verklaarde schout Albert Huirman dat Hans Jacob Werndlij en Johanna Clinge zes "koeweijden" in de Holvert (een gemeenschappelijke weide) hadden verkocht. Het document was opmerkelijk omdat er geen koopsom in werd vermeld, enkel dat de som "ten genoegen bij verkoperen" was ontvangen.
Ontwerp en bouw
Het nieuwe woonblok werd ontworpen door de zoon van de opdrachtgever, Teunis Hendrik Drent (1915-1974). Drent was ten tijde van het ontwerp nog zeer jong. Later in zijn carrière zou hij uitgroeien tot een gerespecteerd bouwkundige en werd hij technisch hoofdambtenaar bij Gemeentewerken in de gemeente Heerenveen. De bouw werd door de redactie van de PDAC gezien als een belangrijke stap in de vernieuwing van de Coevorder binnenstad.
Architectuur
Het woonblok is een uitgesproken voorbeeld van Expressionistische architectuur met sterke invloeden van de Nieuwe Haagse School. Het geheel is opgetrokken in geel-bruine baksteen, gemetseld in Noords verband.
Indeling van het complex
Het complex is opgebouwd uit drie visuele onderdelen:
- Hoofdblok (Kasteel 15-21): Een twee bouwlagen hoog volume onder een asymmetrisch zadeldak met geglazuurde Romaanse pannen.
- Risaliserend gedeelte: Een dwarsgeplaatst gedeelte dat de overgang vormt naar de hoekwoning.
- Hoekwoning (Kasteel 13): Gelegen op de hoek van twee wegen, gekenmerkt door een smaller bouwvolume onder een schilddak en een portiek met een doorlopende gemetselde pijler op de hoek.
Exterieurdetails
Het ontwerp kenmerkt zich door een zorgvuldige detaillering:
- Erkers en luifels: De voorgevel bevat zowel enkele als dubbele gemetselde erkers, die verbonden worden door een doorlopende houten luifel.
- Vensters: Er is gebruikgemaakt van 4-ruits gietijzeren verdiepingsvensters en glas-in-loodramen in de zijlichten van de entrees. In de topgevel van de hoekwoning bevindt zich een smal rondboogvenster, eveneens met glas-in-lood.
- Balkons: De achterzijde beschikt over balkons met gemetselde borstweringen, die van elkaar gescheiden worden door gemetselde tussenmuren.
- Tuinafscheiding: De voortuinen worden van de openbare weg gescheiden door een origineel stenen muurtje.
Monumentale waarde
Het woonblok werd aangewezen als provinciaal monument op basis van verschillende criteria:
- Cultuurhistorisch: Het is een bijzondere uitdrukking van de huisvesting van de stedelijke burgerij in Drenthe rond het midden van de jaren 30.
- Architectuurhistorisch: Het pand heeft esthetische kwaliteit en is een zeldzaam voorbeeld van de Expressionistische stijl in deze regio.
- Stedenbouwkundig: De situering op de hoek en de functie als "ruimtevormende gevelwand" aan het plein van het kasteel zijn van groot belang voor het historisch stadsgezicht.
Zie ook
- Kort artikel over de bouw, uit de Emmer Courant van 26 oktober 1937
- Een merkwaardig document, artikel uit de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 3 november 1937
- Provinciale monumentenbeschrijving
- Overlijdensadvertentie van Teunis Hendrik Drent uit de Leeuwarder Courant van 6 februari 1974