Karmelietessenklooster (Hoogstraten)

Engels klooster
Land België
Plaats Hoogstraten
Coördinaten 51° 24 NB, 4° 46 OL
Religie katholicisme
Stroming Karmelietessen
Bisdom Bisdom Antwerpen
Kloosterorde Orde van Ongeschoeide Karmelieten
Primaire abdij Klooster van Avila
Moederklooster Karmelietessenklooster (Antwerpen)
Dochterklooster Karmelietessenklooster Port Tobacco, Maryland, Amerika
Gebouwd in 1676
Gesloopt in Afgebrand in 1995 en 2017
Huidige bestemming Horeca
Portaal  Portaalicoon   Religie

Het Karmelietessenklooster van Hoogstraten was een van de Engelse kloosters in de Zuidelijke Nederlanden. Het moederklooster was het Karmelietessenklooster van Antwerpen van waaruit vele andere kloosters gesticht werden. Ze volgden de leer van Theresia van Ávila.

Stichting van het klooster

Het was door toedoen van de Engelse koopman William Evans en Rijngravin Maria Gabriëla de Lalaing dat er in Hoogstraten een Engels klooster kwam. Begin 1676 werd aan de noordzijde van de K. Boomstraat een groot burgerhuis, zogenaamd "De Griffioen" aangekocht om er het nieuwe klooster te vestigen. Er werden enkele aanpalende huizen gekocht die verbouwd werden. Het klooster heeft als begindatum 18 augustus 1678 met de naam "Domus B. Teresiae a Jesu". Na de startperiode trad de dochter van de gravin, Maria Theresia op 15 oktober 1679 in in het klooster. In 1696 werd ze priorin. Ze stierf op 6 februari 1715.[1][2]

Het Torenijzer, het voormalig Karmelietessenklooster, zoals het er uit ziet na de heropbouw van de brand van 2017. Achter het gebouw zijn de klaslokalen van het Vrij Instituut voor Technisch Onderwijs (V.I.T.O.). De twee huizen ten noorden behoorden eveneens tot de gebouwen van het klooster.

Lijst van priorinnen in Hoogstraten

Periode priorinNaam als burgerNaam kloosterlingeProfessieVerkozen tot priorinSterfdatumOpmerking
11678-1678Ann HarcourtAnna van Onze-Lieve-Vrouw11 september 1678
21678-1681Aloysia WrightAloysia van Sint-Bernardus1694
31681-1687Theresa WakemanTheresia van JezusKeert daarna terug naar Antwerpen
41687-1693Mary HowardMaria Electa van Jezus20 september 16878 april 1728
51693-1696Margaret BurlanMargareta Ignatia van de Passie1713
61696-1702Maria Theresia van LalaingMaria Teresia van de Heilige GeestDochter van stichteres Gabriëlla van Lalaing
71702-1712Margaret BurlanMargareta Ignatia van de Passie1713Vlucht naar het Hof van Hoogstraten (Mechelen) 1701-1712
81712-1715Maria Theresia van LalaingMaria Teresia van de Heilige Geest6 februari 1715Tweede termijn
91715-1716Theresa StepneyMaria Gabriël Lucia van de Heilige Franciscus Xaverius30 juli 1715Zij weigert aanvankelijk de aanstelling
101716-1719Agnes Frances BurtonAgnes Francisca van 't Heilig Kruis17 juli 1716
111719-1722Mary BusbyTheresia van Jezus
121723-1725Seraphina BusbySeraphina Teresia van de Conception
131725-1729Agnes Frances BurtonAgnes Francisca van 't Heilig Kruis31 december 1725Voorheen priorin te Lier
141729-1729Mary BurnettStierf binnen het jaar, Theresia van Jezus neemt over als onderpriorin
151732-1739Mary BusbyTheresia van Jezus4 juli 1732Twee termijnen van drie jaar
161739-1742Mary YorkMari Gabriel Luci van de Heilige Geest21 september 1742
171742-1755Isabella BurnettIsabella Maria Jozef van de Heilige Geest23 oktober 17421755
181756-1765Mary Ann HunterMaria Anna van Jezus28 juli 175625 april 1765
191765-1774Mary ParkinsonMaria Jozeph van Jezus23 mei 17651774
201774-1790Anne MatthewsBernardina Theresia Xav. van Sint-Jozef3 oktober 175513 april 17741800Op 19 april 1790 reis naar Amerika en sticht het klooster in Port Tabacco, nu Baltimore klooster...
211790-1794Anna Lewis HillAnna van de Goddelijke Zaligmaker24 april 17901813Zij leidt de vlucht uit Hoogstraten in 1794. Zij is priorin tot 1795.

[1] [3] [4]


Stopzetting klooster in Hoogstraten in 1794

In 1792 vielen de legers van de Franse Republiek de Oostenrijkse Nederlanden binnen en begon de oorlog tegen religie. Na maanden van dreiging was er op 1 mei 1794 een algemeen alarm voor de kloosters om te vluchten. Vanuit Brugge kwam een vluchtelingenstroom op gang richting Holland. Daarna was Antwerpen aan de beurt. De Karmelietessen van Lier verlieten hun klooster op 21 juni van dat jaar. Twee zusters vertrokken vanuit Lier naar Hoogstraten om daar te gaan helpen. Tot hun verbazing kwamen ze in een klooster terecht zonder urgentie om te vertrekken, alsof ze niet bewust waren van wat er gaande was. De twee zusters van Lier organiseerden het vertrek door de Hoogstraatse zusters te helpen inpakken. Op 2 juli verlieten ze hun klooster te Hoogstraten via Breda en Rotterdam om uiteindelijk in Londen terecht te komen op 6 juli 1794. De Lierse kloosterlingen settelden zich in Darlington waar ze een nieuw klooster bouwden. De Hoogstraatse nonnen huurden een klein huis Friar’s Place, bij Acton in Londen. Op 15 augustus 1794 vertrok een brief vanuit Londen om de zusters in Maryland op de hoogte te brengen van de erbarmelijke omstandigheden waar ze nu in verzeild geraakt waren. Na enige tijd konden ze een huis verkrijgen bij Canford in Dorset. Daar vertrokken ze weer op 8 september 1825 noodgedwongen en de 14e september zeilden ze af naar Frankrijk, Torigni in Normandië. Vijf jaar later verhuisden ze weer naar Valognes (september 1830). Wellicht waren daar geen zusters uit Hoogstraten meer bij. Het klooster kon door een grote erfenis terugkeren naar Engeland, naar Chichester en daar bouwden ze het Hunstonklooster. Ook dit klooster werd verlaten in 1994. Er kwamen arbeiders uit de tuinbouw in wonen. Op 28 juni 2009 brandde het klooster in Engeland af.[5][6]

Herbestemming klooster Hoogstraten

In 1796 werden hun bezittingen aangeslagen en in 1798 verkocht. Het voormalig klooster werd achtereenvolgens door verschillende Franse gezinnen bewoond, als gendarmerie, slachterij en hospitaal ingericht, verhuurd aan behoeftigen, en zo meer tot het in 1853 werd aangekocht door Frans Van Bergen die er herberg "Het Keizershof" openhield. In 1921 werd het aangekocht door de Vakschool.[7][8]

Woensdag 23 augustus 1995 brandde het Torenijzer voor een eerste keer uit na dakwerken. Op vrijdag 31 maart 2017 brandde het Torenijzer voor een tweede maal helemaal uit. Daarop besliste de vakschool V.I.T.O. om de gebouwen, klaslokalen, horecazaak en bloemenwinkel te verkopen.[9][10][11]

Literatuur

  • LAUWERYS J., Het Engels Klooster te Hoogstraten (1678-1794), in Jaarboek van Koninklijk Hoogstraatse Oudheidkundige Kring, XXXVII, nummers 1-4, 1969, p. 3-62.