Kanzlerbungalow

De bungalow van de kanselier 1979 …
… en 2012
Rijnzicht met kogelwerende glazen voorgevel
Kanzlerbungalow - exterieur

De Kanzlerbungalow was de voormalige residentie en ontvangsthal van de Duitse bondskanselier in Bonn en werd als zodanig gebruikt van 1964 tot 1999. Het gebouw ligt in het park tussen de voormalige Bondskanselarij (thans het Federale Ministerie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) en het Palais Schaumburg, de officiële residentie van de bondskanselier in Bonn. Bonn was de hoofdstad van West-Duitsland van 1949 tot 1990. Het werd gebouwd naar een ontwerp van Sep Ruf in het park van het Schaumburgpaleis in Bonn.[1]

Gebruik door Helmut Kohl

Helmut Kohl bewoonde tijdens zijn ambtstermijn als bondskanselier de Kanzlerbungalow, gelegen op loopafstand van het Bundeskanzleramt. De moderne bungalow werd tussen 1963 en 1966 gebouwd. Opeenvolgende bondskanseliers bewoonden de bungalow en gebruikten het ook voor meer informele besprekingen en ontvangsten.[2] Helmut Kohl liet tijdens zijn 16-jarige ambtstermijn de inrichting aanpassen aan eigen behoeften.[3] Kohl was de laatste bewoner. De inrichting is daarom grotendeels in de staat gebleven waarin het echtpaar Kohl het heeft verlaten. De Kanzlerbungalow is tegenwoordig te bezichtigen onder leiding van een gids vanuit het Haus der Geschichte. Zowel de ontvangstvertrekken als de privé-vertrekken van het echtpaar Kohl zijn onderdeel van de rondleiding. De Kanzlerbungalow biedt daardoor een unieke kijk in het leven en werk van Helmut Kohl.[noten 1][4]

Helmut Kohl had zelf gemengde gevoelens over de Kanzlerbungalow. Deels bewaarde hij er goede herinneringen aan omdat de ambtswoning hem de mogelijkheid had gegeven om afgescheiden van de buitenwereld belangrijke beslissingen voor te bereiden. Zo heeft hij in 1989 in de bungalow zijn tienpuntenplan voor de Duitse hereniging voorbereid. Als woning vond Kohl de bungalow een absurd bouwwerk. Het privédeel was krap. Het zwembad van 3 bij 6 meter kon voor de zwaarlijvige Kohl op zijn hoogst als dompelbad dienen. Het officiële deel was royaal, maar het vele glas maakte iedere vorm van behaaglijkheid onmogelijk. De bungalow had in Kohls ogen geen atmosfeer. Voor Kohl, die in 2009 voor de catalogus van de Kanzlerbungalow geïnterviewd werd, had de bungalow vooral een historische betekenis. Hij heeft zich er nooit thuis gevoeld, maar waardeerde de representatieruimten waar hij zowel met eigen medewerkers als internationale hoge gasten op informele wijze van gedachten had kunnen wisselen.[5]

Helmut Kohl ontving in de Kanzlerbungalow talrijke gasten, waaronder veel staatshoofden. In 1987 ontving Kohl de Britse kroonprins Charles en zijn echtgenote Diana, in 1992 gevolgd door koningin Elizabeth II en haar echtgenoot Philip. In 1995 bezochten koning Albert II van België en zijn echtgenote Paola het echtpaar Kohl in de bungalow. In 1996 was Ezer Weizman, de president van Israël te gast. De Franse president Jacques Chirac werd ontvangen in 1997. In 1998 bezocht de Russische president Boris Jeltsin de Kanzlerbungalow.[6]

Een voor Kohl emotioneel ontvangst vond plaats in juni 1989. In het kader van een staatsbezoek brachten de toenmalige Sovjet-president Michail Gorbatsjov en diens echtgenote Raisa een driedaags bezoek aan Duitsland. Op de derde avond vond een informeel etentje plaats in de Kanzlerbungalow. Gorbatsjov toonde zich die avond een eloquente gesprekspartner die met veel charme en zelfironie sprak. Na middernacht gingen Kohl en Gorbatsjov nog wat wandelen in het park. Zij koersten richting de Rijn en gingen zitten op een muurtje met uitzicht op het stromende rivierwater. Kohl greep de gelegenheid om het stromende water als metafoor te gebruiken om historische gebeurtenissen te duiden. Gezeten op het muurtje bespraken de Duitse bondskanselier en Gorbatsjov in een open en persoonlijk gesprek over de Duitse deling zoals deze ontstaan was na de Tweede Wereldoorlog. Zij spraken over hun persoonlijke ervaringen in de oorlog en plaatsten die in de wereldpolitiek. Kohl noemde dit nachtelijke gesprek in zijn memoires een emotionele sleutelervaring en dacht dat Gorbatsjov het ook als zodanig ervaren had.[7][8] Het nachtelijk gesprek was de opmars voor de Duitse hereniging een paar maanden later. De menukaart van de avondmaaltijd, zoals in 1989 opgediend in de Kanzlerbungalow, is tegenwoordig tentoongesteld in de Kanzlerbungalow.[9]

Interieur