Kampioenswedstrijd

Huldiging na de kampioenswedstrijd in het seizoen 1963–1964, waarin DWS landskampioen werd

Een kampioenswedstrijd is een sportwedstrijd waarvan de uitslag ertoe leidt dat een team of sporter officieus kampioen wordt. Het betreft doorgaans een van de laatste wedstrijden van het seizoen en vanaf deze wedstrijd is de latere kampioen niet meer in te halen door andere ploegen. Een kampioenswedstrijd hoeft niet noodzakelijk gewonnen te worden; in sommige gevallen is een gelijkspel of zelfs een nederlaag voldoende, afhankelijk van de stand en de resultaten van concurrenten.

De term wordt vooral gebruikt in competitiesporten zoals voetbal, maar komt ook voor in andere sporten.

Feyenoord fans bestormen met veld op 13 mei 1962 na de kampioenswedstrijd tegen ADO

Definitie en afbakening

Een wedstrijd wordt als kampioenswedstrijd aangemerkt indien:

  • de later kampioen vanaf dat moment niet meer in te halen is in de strijd om het kampioenschap;
  • de wedstrijd deel uitmaakt van een officiële competitie;
  • de beslissende situatie vooraf objectief vaststelbaar is op basis van de ranglijst en het reglement.

De term verschilt van een finale, omdat een kampioenswedstrijd plaatsvindt binnen een reguliere competitieronde en niet per definite de laatste wedstrijd hoeft te zijn.

Kampioenswedstrijden in de Eredivisie

De Eredivisie is sinds het seizoen 1956/57 de hoogste Nederlandse voetbalcompetitie. In elk seizoen kan één wedstrijd worden aangewezen waarin het landskampioenschap definitief werd beslist.

Overzicht

Seizoen Datum Wedstrijd Uitslag Stadion Kampioen
1957/58 15 juni 1958 DOSSC Enschede 1–0 (n.v.) Goffertstadion, Nijmegen DOS [1][2]
1958/59 18 mei 1959 DWSSparta Rotterdam 0-4 Olympisch Stadion, Amsterdam Sparta Rotterdam [3]
1959/60 26 mei 1960 AjaxFeyenoord 5–1 Olympisch Stadion, Amsterdam Ajax [4]
1960/61 28 mei 1961 Feyenoord - Rapid JC 2-1 De Kuip, Rotterdam Feyenoord [5]
1961/62 13 mei 1962 Feyenoord - ADO Den Haag 1-1 De Kuip, Rotterdam Feyenoord
1962/63 9 juni 1963 PSV - Ajax 5-2 Philips Stadion, Eindhoven PSV [6]
1963/64 18 mei 1964 DWSGVAV 3–1 Olympisch Stadion, Amsterdam DWS [7]
1964/65 2 mei 1965 PSVFeyenoord 0-4 Philips Stadion, Eindhoven Feyenoord [8]
1965/66 19 mei 1966 AjaxFeyenoord 2-0 Stadion De Meer, Amsterdam Ajax [9]
1966/67 30 april 1967 Fortuna '54 - Ajax 2-3 Mauritsstadion, Geleen Ajax [10]
1967/68 26 mei 1968 AjaxADO Den Haag 2-1 Stadion De Meer, Amsterdam Ajax [11]
1968/69 26 mei 1969 FC TwenteFeyenoord 0-1 Stadion Het Diekman, Enschede Feyenoord [12]
1969/70 18 mei 1970 AjaxSVV 8-0 Stadion De Meer, Amsterdam Ajax [13]
1970/71 27 mei 1971 AjaxFeyenoord 1-3 Stadion De Meer, Amsterdam Feyenoord [14]
1971/72 30 april 1972 Telstar - Ajax 1-2 Stadion Schoonenberg, IJmuiden Ajax [15]
1972/73 19 mei 1973 Ajax - AZ'67 3-0 Stadion De Meer, Amsterdam Ajax [16]
1973/74 5 mei 1974 Feyenoord - FC Twente 3-2 De Kuip, Rotterdam Feyenoord [17]
2003/04 9 mei 2004 AjaxNAC 2-0 Arena, Amsterdam Ajax [18]
2004/05 23 april 2005 PSVVitesse 3-0 Philips Stadion, Eindhoven PSV [19]
2005/06 9 april 2006 PSVFC Groningen 1–1 Philips Stadion, Eindhoven PSV [20]
2006/07 29 april 2007 PSVVitesse 5–1 Philips Stadion, Eindhoven PSV [21]
2007/08 20 april 2008 Vitesse - PSV 0–1 GelreDome, Arnhem PSV [22]
2008/09 18 april 2009 AZ - Vitesse 1-2 AFAS Stadion, Alkmaar AZ [23]
2009/10 2 mei 2010 NAC BredaFC Twente 0–2 Rat Verlegh Stadion, Breda FC Twente [24]
2010/11 15 mei 2011 AjaxFC Twente 3–1 Johan Cruijff ArenA, Amsterdam Ajax
2011/12 2 mei 2012 AjaxVitesse 2-0 Johan Cruijff ArenA, Amsterdam Ajax [25]
2012/13 5 mei 2013 Ajax - Willem II 5-0 Johan Cruijff ArenA, Amsterdam Ajax [26]
2013/14 27 april 2014 Heracles Almelo - Ajax 1-1 Asito Stadion, Almelo Ajax [27]
2014/15 18 april 2015 PSVsc Heerenveen 4–1 Philips Stadion, Eindhoven PSV [28]
2015/16 8 mei 2016 PSVPEC Zwolle 2-0 Philips Stadion, Eindhoven PSV
2016/17 14 mei 2017 Feyenoord - Heracles Almelo 3–1 De Kuip, Rotterdam Feyenoord [29]
2017/18 15 april 2018 PSVAjax 3-0 Philips Stadion, Eindhoven PSV
2018/19 15 mei 2019 De GraafschapAjax 1–4 De Vijverberg, Doetinchem Ajax
2019/20 nvt nvt nvt nvt Geannuleerd vanwege coronapandemie [30]
2020/21 2 mei 2021 AjaxFC Emmen 4–0 Johan Cruijff ArenA, Amsterdam Ajax
2021/22 11 mei 2022 Ajaxsc Heerenveen 5–0 Johan Cruijff ArenA, Amsterdam Ajax [31]
2022/23 14 mei 2023 Feyenoord - Go Ahead Eagles 3-0 De Kuip, Rotterdam Feyenoord [32]
2023/24 18 mei 2025 PSV - Sparta Rotterdam 4-2 Philips Stadion, Eindhoven PSV [33]
2024/25 18 mei 2025 Sparta Rotterdam - PSV 1-3 Spartastadion Het Kasteel, Rotterdam PSV [34]

Internationaal

Engeland

In de Engelse competitie wordt het kampioenschap vaak op de laatste speeldag beslist.

Duitsland

Andere sporten

Het begrip kampioenswedstrijd wordt ook toegepast in andere sporten, waaronder:

  • basketbal (beslissende wedstrijden in play-offs);
  • hockey (finales om het landskampioenschap);
  • autosport (races waarin het wereldkampioenschap wordt beslist);
  • wielrennen (etappes waarin het eindklassement definitief wordt).

Trivia

  • In het Nederlandse seizoen 1957/58 werd het landskampioenschap beslist via een extra wedstrijd op neutraal terrein, omdat DOS en SC Enschede met een gelijk aantal punten eindigden. De wedstrijd werd pas in de verlenging beslist, wat in de Eredivisie slechts zelden is voorgekomen[37].
  • De beslissingswedstrijd Ajax – Feyenoord in 1960 is tot op heden de enige keer dat een Klassieker rechtstreeks beslissend was voor het landskampioenschap.
  • In het seizoen 2017-2018 won PSV de kampioenswedstrijd in eigen haar tegen directe concurrentie Ajax met 3-0[38].
  • In het seizoen 2006/07 werd PSV kampioen op doelsaldo, nadat het voorafgaand aan de laatste speelronde een slechter doelsaldo had dan Ajax. Door een ruime overwinning in de kampioenswedstrijd werd dit verschil alsnog omgedraaid.
  • In 2017 werd Feyenoord kampioen ondanks een nederlaag in de wedstrijd waarin het kampioenschap definitief werd veiliggesteld. Het puntenaantal bleek na afloop voldoende om concurrent Ajax voor te blijven.
  • Het Eredivisie-seizoen 2019/20 kende geen kampioenswedstrijd, omdat de competitie voortijdig werd beëindigd. Er werd dat seizoen geen landskampioen aangewezen vanwege de Coronapandemie
  • Tijdens het seizen 1969-1970 speelde Ajax op 18 mei 1970 de kampioenswedstrijd tegen SVV uit Schiedam. Deze wedstrijd in het Stadion De Meer heeft met een 8-0 wist voor Ajax de grootste winst van een ploeg tijdens de kampioenswedstrijd ooit in de Eredivisie gehad.
  • In Engeland werd het kampioenschap in het seizoen 2011/12 beslist in de blessuretijd van de laatste speelronde. Manchester City scoorde twee doelpunten na de reguliere speeltijd, waardoor de eindstand van de competitie nog wijzigde.
  • In Spanje werd in meerdere seizoenen het kampioenschap beslist in wedstrijden waarin het resultaat van een concurrent doorslaggevend was, waardoor de kampioenswedstrijd niet door de uiteindelijke kampioen zelf werd gespeeld.
  • In de Formule 1 werd het wereldkampioenschap in 1984 beslist met een verschil van een half punt, als gevolg van een ingekorte race eerder in het seizoen. De beslissende Grand Prix leverde daardoor een uitzonderlijke puntentelling op. Niki Lauda pakte zijn derde en laatste wereldtitel.
  • In het wielrennen werd de Tour de France van 1989 beslist in een individuele tijdrit op de laatste dag, wat uniek was in de geschiedenis van de ronde. Het verschil in het eindklassement bedroeg minder dan tien seconden.
  • In de NBA werd het kampioenschap meerdere malen beslist in een zevende wedstrijd van de finales, waarbij de titel pas in het laatste kwart werd veiliggesteld.

Zie ook

Bronnen

  1. DOS – Historie Betaald Voetbal, historiebetaaldvoetbal.nl
  2. Andries Nagtegaal is de laatste nog levende kampioen van DOS: ‘Ik gedraag mij niet als iemand van 90 jaar’, AD.nl
  3. Precies 65 jaar geleden werd Sparta voor de laatste keer kampioen van Nederland, Sportgeschiedenis.nl
  4. Ajax – Feyenoord (26 mei 1960), AFC‑Ajax.info
  5. Eerste kampioenschap Feyenoord, De Feijenoorder
  6. Unieke beelden kampioenswedstrijd PSV‑Ajax uit 1963 in kleur, Eredivisie.nl
  7. Samenvatting • AFC DWS - GVAV
  8. Ajax in 1965: jammer dat Feyenoord nog geen kampioen is, Sportgeschiedenis.nl
  9. Ajax – Feyenoord (18 mei 1966), AFC‑Ajax.info
  10. Fortuna ’54 – Ajax (2 mei 1967), KrantenbankZeeland.nl
  11. Ajax als kampioen (27 mei 1968), KrantenbankZeeland.nl
  12. Feyenoord kampioen in Enschede (mei 1969), Delpher.nl / Koninklijke Bibliotheek
  13. Ajax als kampioen (juni 1970), Delpher.nl / Koninklijke Bibliotheek
  14. Feyenoord kampioen (28 mei 1971), KrantenbankZeeland.nl
  15. Ajax kampioen (2 mei 1972), KrantenbankZeeland.nl
  16. Ajax kampioen Eredivisie (mei 1973), Delpher.nl / Koninklijke Bibliotheek
  17. Feyenoord kampioen, Delpher.nl / Koninklijke Bibliotheek
  18. Makkelijke zege in kampioenswedstrijd; 2‑0 tegen NAC, Ajax.Supporters.nl
  19. PSV – Vitesse (23 april 2005), FCUpdate.nl
  20. PSV kampioen Eredivisie 2005-2006, ELFvoetbal.nl
  21. PSV’s doldwaze apotheoses (en een salonremise) op slotdag: ‘Onwerkelijk, onbeschrijflijk’, ED.nl
  22. PSV verslaat Vitesse in kampioenswedstrijd, PSV.Supporters.nl
  23. AZ heeft titel binnen na ruime zege PSV op Ajax, FCUpdate.nl
  24. Eenmaal waren ze bij Twente de kampioenen, tien jaar geleden alweer, NOS.nl
  25. Ajax voor 31e keer landskampioen, RTL.nl
  26. Kampioenswedstrijd Ajax: van minuut tot minuut, RTL.nl
  27. Ajax heeft 33ste titel binnen, NOS.nl
  28. PSV zet kroon op werk tegen Heerenveen, RTL.nl
  29. Hattrick Kuijt brengt Feyenoord na 18 jaar weer de landstitel, NOS.nl
  30. KNVB wijst geen kampioen aan: Ajax naar Champions League, geen promotie/degradatie, RTL.nl
  31. Ajax kroont zich voor 36ste keer tot landskampioen na simpele zege op Heerenveen, NOS.nl
  32. Feyenoord landskampioen 2022‑2023!, Feyenoord.com
  33. PSV is voor de 25e keer kampioen van Nederland, PSV.nl
  34. PSV pakt 26ste landstitel na 1‑3‑winst tegen Sparta, de Volkskrant
  35. BBC Sport, Premier League season review 2011/12.
  36. Kicker, Bundesliga seizoen 2015/16.
  37. Kampioenswedstrijd DOS – SC Enschede uit 1958 in kleur, Eredivisie.nl
  38. PSV voor 24e keer landskampioen na klinkende zege op Ajax, NU.nl