KIRAC

KIRAC (of Keeping It Real Art Critics) is een collectief bestaande uit videokunstenaar Stefan Ruitenbeek, kunstcriticus Kate Sinha, en beeldend kunstenaar Tarik Sadouma[1]. KIRAC presenteert zichzelf als kunstcritici in de breedste zin.

Ontwikkeling

In 2016 werd de eerste film van KIRAC uitgebracht, KIRAC Ep.1, waarbij 'Ep.' staat voor episode. Elke aflevering is genummerd en wordt voorzien van kenmerkende voice-overs die vol zitten met analyse, kritiek en cynisme. De afleveringen bevatten vaak meerdere scènes waarin leden van KIRAC reageren op eerdere montages van de film.

Volgens Marcel Wiegman, kunstcriticus van Het Parool, gaat het bij KIRAC om de provocatie: "De kunstcritici van Kirac hebben van de provocatie hun corebusiness gemaakt. Zo sprak Kate Sinha van het platform zich op het internetforum The Post Online uit over de 'gierende beerput van corrupte lelijkheid', die Stedelijk Museum heet."[2]

Controversen

KIRAC-lid Kate Sinha in De Balie (2021)
  • Doordat KIRAC bewust een scherpe toon kiest, ontstonden er al snel controversen. In KIRAC Ep.1 deelt Kate Sinha een analyse over een expositie van Saskia Noor van Imhoff en Alicja Kwade in het centrum voor hedendaagse kunst De Appel. Deze eerste aflevering deed meteen stof opwaaien door de harde kritiek en zette daarmee meteen de toon die zich doorzette in de volgende afleveringen.[3][4]
  • In 2018 ontstond er geharrewar rondom de aankondiging van een evenement op de Gerrit Rietveld Academie, waar de film KIRAC Ep.12 zou worden vertoond aan studenten. Enkele studenten en medewerkers van de academie namen aanstoot aan een kort daarvoor gepubliceerd essay van Kate Sinha waarin sprake zou zijn geweest van racisme en seksisme. De filmvertoning werd afgelast en de uitnodiging aan KIRAC ingetrokken.[2] Toen KIRAC op de bewuste dag toch op de academie verscheen, vond er een lange discussie plaats met onder andere bestuursleden en studenten. Ook dit werd onderdeel van KIRAC Ep.13.
  • In 2021 kwam KIRAC in de publiciteit toen zij voor de film KIRAC Ep.23 samenwerkten met filosofiestudent Jini van Rooijen, die zich op GeenStijl presenteerde als "links UvA-meisje" en daar een oproep deed aan rechtse tegenspelers die met haar een porno wilden maken voor haar pornokanaal. Daarmee zouden zij zogezegd de kloof van polarisatie kunnen dichten.[5] De als rechts bekendstaande filosoof Sid Lukkassen gaf gehoor aan die oproep, maar na de opnames, waarin het niet tot seks kwam, zei hij zijn toestemming in te trekken. Later verklaarde hij dat het "contraproductief is om daar met Kirac ruzie over te maken".[6][7][8] Er volgde enige ophef, maar KIRAC bleef achter de film staan. De première vond uiteindelijk plaats op 27 oktober 2021 in debatcentrum De Balie.
  • Een vergelijkbare affaire deed zich voor in 2022/2023, toen de Franse sterauteur Michel Houellebecq en zijn vrouw benaderd werden door KIRAC-directeur Stefan Ruitenbeek met het aanbod om een pornofilm te maken met dezelfde filosofiestudente, waarmee zij een trio zouden doen. De opnames vonden plaats in Parijs en zouden een vervolg krijgen in Amsterdam, maar in laatstgenoemde stad bleken de Houellebecqs niet langer geïnteresseerd in het project. Wel tekende Houellebecq een contract (release form), waarmee hij afstand deed van zijn rechten, naar eigen zeggen niet wetend dat het contract met terugwerkende kracht ook betrekking had op de Parijse opnames. Houellebecq spande drie rechtszaken aan in Nederland en Frankrijk om de release van de film tegen te houden. In mei 2023 verscheen Een paar maanden van mijn leven, een autobiografisch essay en schotschrift waarin hij zichzelf presenteert als slachtoffer van een groep cynische pseudokunstenaars die misbruik maakten van zijn naïviteit. De bewuste film, KIRAC Ep.27 is medio 2024 nog niet beschikbaar.[9]

Vertrek van Sadouma

Temidden van de controverse met Houellebecq verliet oprichter Tarik Sadouma het kunstcollectief KIRAC om zich volledig te richten op The Unsafe House in Amsterdam, een avant-gardecollectief dat provocatieve en “onveilige” ideeën onderzoekt. Sinds 2025 werken Sadouma en The Unsafe House samen met Curtis Yarvin aan een voorstel voor het Amerikaanse paviljoen op de Biënnale van Venetië 2026, getiteld Salon des Déplorables.[10][11][12][13]

Afleveringen

  • KIRAC Ep.1 ‘Indignation at De Appel’ (Verontwaardiging in De Appel)
  • KIRAC Ep.2 ‘Not in this way’ (Niet op deze manier)
  • KIRAC Ep.3 ‘The Art Subsidy Discussion’ (De kunstsubsidiediscussie)
  • KIRAC Ep.4 ‘The psychology of Jon Rafman’
  • KIRAC Ep.5 ‘The Tears of Mara McCarthy’
  • KIRAC Ep.6 ‘The works of Renzo Martens’ (De werken van Renzo Martens)
  • KIRAC Ep.7 ‘Indigenous Flags and Modernism’
  • KIRAC Ep.8 ‘The Art of Stefan Simchowitz’
  • KIRAC Ep.9 ‘Who’s Afraid of Harvey Weinstein
  • KIRAC Ep.10 ‘The bad breath of Mondriaan specialist Hans Janssen
  • KIRAC Ep.11 ‘Medusa’
  • KIRAC Ep.12 ‘100% Integrity’
  • KIRAC Ep.13 ‘Stigma’ (the Netflix deal)
  • KIRAC Ep.14 ‘Problem Child’
  • KIRAC Ep.15 ‘Time’s Up, Old Man’
  • KIRAC Ep.16 ‘King Philip and the Pied Flycatcher’
  • KIRAC Ep.17 ‘Blackmail’
  • KIRAC Ep.18 ‘Parasites and Pecan Pie'
  • KIRAC Ep.19 'The Goat'
  • KIRAC Ep.20 ‘The Latent Potency of Rob Defares’ [EXTENDED VERSION]
  • KIRAC Ep.21 ‘Buse’ (A Good Student)
  • KIRAC Ep.22 ‘Reasons of Ego’
  • KIRAC Ep.23 ‘Honeypot’, met Sid Lukkassen
  • KIRAC Ep.24 ‘Under a Sinking Sun’
  • KIRAC Ep.25 ‘Male Love’
  • KIRAC Ep.26 ‘Cornucopia’
  • KIRAC Ep.27, met Michel Houellebecq
  • KIRAC Ep.28 ‘Faun’

Bronnen en noten

  1. Keeping It Real Art Critics. www.keepingitrealartcritics.com. Geraadpleegd op 21 januari 2026.
  2. 1 2 Bijeenkomst Gerrit Rietveld Academie geschrapt om racisme (Parool). Gearchiveerd op 29 oktober 2021. Geraadpleegd op 30 oktober 2021.
  3. Nieuwe manieren waarop er tegenwoordig over kunst wordt gepraat (VICE). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 4 november 2021.
  4. Waar deze kunstcritici binnenkomen knikken de knieën (Volkskrant). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 4 november 2021.
  5. UvA-meisje van 22 wil heel graag seks met reaguurders (serieus, en NSFW) (GeenStijl). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 4 november 2021.
  6. Robin Goudsmit, "Controversiële filmvertoning Honeypot door Kirac gaat toch door. Wie zijn deze provocateurs?", Trouw, 27 oktober 2021. Gearchiveerd op 8 maart 2023.
  7. Actiegroep wil dat De Balie debatavond schrapt: geen podium voor seksueel geweld (Joop.nl). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 4 november 2021.
  8. Een piemel filmen is in mijn optiek geen kunst, Kirac (Parool). Gearchiveerd op 4 november 2021. Geraadpleegd op 4 november 2021.
  9. (en) 'KIRAC 27 ft. Houellebecq (Upcoming)', op keepingitrealartcritics.com, geraadpleegd 30 juli 2024.
  10. (en) Freeman, Nate, “The Barbarians Are at the Gates”: Curtis Yarvin Has Big Art Plans for the US Pavilion at the 2026 Venice Biennale. Vanity Fair (19 juni 2025). Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
  11. (en) "The U.S. will send American art to a global competition. How MAGA could it be?", The Washington Post, 18 september 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
  12. (en) Greenberger, Alex, Curtis Yarvin Details Proposed Titian-Centric ‘Art Hos’ US Pavilion for Venice Biennale. ARTnews.com (20 juni 2025). Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
  13. (en) Sharp, Sarah Rose, Curtis Yarvin’s Venice Biennale Proposal Proves the Far-Right Can’t Do Art. Hyperallergic (20 juni 2025). Geraadpleegd op 17 oktober 2025.