Jules Berchmans
| Jules Berchmans | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Jules Querin Etienne Berchmans | |||
| Geboren | Les Waleffes, 6 mei 1883 | |||
| Overleden | Ukkel, 30 december 1951 | |||
| Geboorteland | België | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | beeldhouwer, schilder, oudheidkundige | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Werklocatie | Griekenland (1909; 1911)[1] | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Prijzen en erkenningen | Ridder in de Kroonorde | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Jules Querin Etienne Berchmans (Les Waleffes, 6 mei 1883 – Ukkel, 30 december 1951) was een Belgisch beeldhouwer, kunstschilder en oudheidkundige.[2]
Leven en werk
Jules Berchmans werd geboren in een kunstenaarsfamilie, als zoon van de schilder en tekenleraar Henri Berchmans (1856-1911) en lerares Lambertine Clara Petry.[3] Zowel zijn oom Emile Edouard Berchmans als zijn neven Emile en Oscar Berchmans kozen voor een artistieke loopbaan. Berchmans werd opgeleid aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Luik. Hij studeerde daarna kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit van Luik (1899-1907). Hij promoveerde op het proefschrift L'esprit decoratif dans la céramique grecque. Berchmans werd in 1908 lid van l'Ecole Française d'Athènes, een archeologisch instituut in Athene, en verbleef in de periode 1909 tot 1911 in Griekenland. Hij werd daarna gemobiliseerd en diende tijdens de Eerste Wereldoorlog als sergeant-kwartiermeester van de vestigingsartillerie van Antwerpen. Hij werd geïnterneerd in Zwolle, maar wist te ontsnappen en keerde naar België terug.[4]
Als beeldhouwer maakte Berchmans bustes, gedenktekens, fonteinen en tuinbeelden. Zijn bekendste werk is zijn gedenkteken in de hal van de Luikse universiteit ter herinnering aan de 214 tijdens de Eerste Wereldoorlog omgekomen studenten. Het monument werd in 1922 onthuld in aanwezigheid van koning Albert I.[5] Berchmans toonde zijn beeldhouwwerk onder meer tijdens de salons van Brussel,[6] op de salon van de Cercle Artistique de Luxembourg (1921)[7] en tijdens de Biënnale van Venetië (1922 en 1936). Vanaf 1923 doceerde Berchmans kunstgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel, hij gaf later ook les aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Gent. Samen met de Franse archeoloog Charles Dugas en de Deense architect Mogens Clemmensen publiceerde hij in 1924 een werk over de 4e-eeuwse tempel van Athena Alea in Tegea.[8] Vanwege een slechte gezondheid moest hij in zijn laatste jaren het beeldhouwen opgeven en ging meer schilderen. Hij legde in aquarel de landschappen van de Dordogne, de Drôme en de Côte d'Azur op het doek vast.[9]
Berchmans was drager van het Oorlogskruis 1914-1918, hij ontving een aantal koninklijke onderscheidingen en werd in 1945 lid van de Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique. Hij overleed eind 1951, op 68-jarige leeftijd.[10]
Enkele werken
- 1921: Aux universitaires liégeois morts pour la patrie, gedenkteken in universiteit van Luik. Na de Tweede Wereldoorlog werd het uitgebreid met extra plaquettes met namen van studenten en medewerkers.[11]
- 1930: Monument voor Freddy Charlier (1890-1929) in Francorchamps. De coureur kwam om tijdens de 24 uur van Spa-Francorchamps, het werk werd opgesteld op de plaats waar Charlier is verongelukt.[12]
- 1933: A mon bon comrade Rodolphe Soiron, buste van componist en cellist Soiron (1893-1967)
- 1938: Bas-reliëf van het beleg van Antwerpen (1914) aan de linkerzijde van het monument voor luitenant-generaal Émile Dossin de Saint-Georges (1854-1936) in Elsene. Het rechter reliëf toont de slag bij Sint-Joris en werd gemaakt door Lucien Hoffman.
- 1940: Les soldats affligés, beeldengroep met drie soldaten die een kleine Nikè met zich meedragen.
- Torse, torso van een vrouw, collectie gemeente Ukkel.[13]
- Bustes van onder anderen Harry Baur (1937), Camille Gaspar en de moeder en dochter van Berchmans, in de collectie van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België.[14]
Galerij
monument voor luitenant-generaal Dossin de Saint-George (1938), links het reliëf van Berchmans
Onderscheidingen
- 1922: Ridder in de Kroonorde [15]
- 1932: Ridder in de Leopoldsorde[16]
- Officier in de Leopoldsorde (bevordering)
- 1950: Commandeur in de Kroonorde (bevordering)[17]
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 13 december 2018; RKDartists-identificatiecode: 6732.
- ↑ Paul Piron (2016) De Belgische beeldende kunstenaars van de 19e tot de 21e eeuw. Brussel: Ludion. ISBN 9789491819643. p. 132.
- ↑ Burgerlijke stnad van Les Waleffes: geboortes 1883, akte no 12.
- ↑ Ch.P. (1956) "Jules Berchmans (1883-1951)" in: Revue Archéologique, Sixieme Série, juli-december 1956, p. 68-70.
- ↑ "Aux Etudiants de l'Université de Liège, morts pour la Patrie", Le Soir, 19 juni 1922.
- ↑ Cor Engelen en Mieke Marx (2002) Beeldhouwkunst in België vanaf 1830. Brussel: Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de provinciën, Studia 90. Volume I, p. 82.
- ↑ "Jules Berchmans", Lëtzebuerger Konschtlexikon, MNAHA.
- ↑ Charles Dugas, Jules Berchmans, Mogens Clemmensen (1924) Le sanctuaire d'Aléa Athéna à Tégée au IVe siecle, in de serie 'Fouilles de l'Ecole française d'Athenes'. Parijs: Librairie orientaliste Paul Geuthner.
- ↑ "BERCHMANS, Jules-Etienne', Dictionnaire des peintres belges.
- ↑ Familieannonce, Le Soir, 5 januari 1952.
- ↑ "Mémorial aux universitaires liégeois morts pendant les deux guerres", BEL-MEMORIAL.
- ↑ "De 24-urenkoers te Francorchamps", Gazet van Antwerpen, 7 juli 1930.
- ↑ "Torso", Inventaris van het Roerend Erfgoed, Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
- ↑ JULES BERCHMANS, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België.
- ↑ "Journal officiel", La Libre Belgique, 30 november 1922.
- ↑ "L´Officiel", La Soir, 12 mei 1932.
- ↑ "Dans les Ordres nationaux", Le Soir, 16 december 1950.
