John Ashbery

John Ashbery
Algemene informatie
Geboortedatum	28 juli 1927
Geboorteplaats	Rochester
Overlijdensdatum	3 september 2017
Overlijdensplaats	Hudson
Werk
Beroep	dichter,[1] schrijver, academisch docent,[2] journalist, kunstcriticus, vertaler
Werkveld	poëzie, translation from French
Werkgever(s)	Bard College, Brooklyn College, New York Herald Tribune, New York, Partisan Review, Harvard-universiteit
Bekende werken	Self-portrait in a Convex Mirror, The Tennis Court Oath, Flow Chart, Hotel Lautréamont, Girls on the Run, Chinese Whispers, Where Shall I Wander, A Wave
Actieve periode	1949–2017
Studie
School/universiteit	Harvard-universiteit, Columbia-universiteit, New York-universiteit, Deerfield Academie, Harvard College
Kunst
Genre	poëzie
Stroming	New York School, surrealisme, postmodernisme
Persoonlijk
Talen	Engels, Frans
Schrijftaal	Engels
Diversen
Lid van	American Academy of Arts and Letters, American Academy of Arts and Sciences, Accademia Nazionale dei Lincei
Prijzen en onderscheidingen	National Humanities Medal (2011),[2] New York Writers Hall of Fame (2011),[3] eredoctoraat van de Yale-universiteit (2008),[4] America Award in Literature (2008),[5] Robert Frost Medal (1995),[6] Chevalier des Arts et des Lettres‎ (1993), Feltrinelliprijs (1992),[7] MacArthur-lidmaatschap (1985),[7][8] Bollingen Prijs (1985),[9] Lid van de American Academy of Arts and Sciences (1983),[10] Fellowship of the Academy of American Poets (1982), Pulitzerprijs voor Poëzie (1976),[2] National Book Critics Circle Award for Poetry (1976),[2] Guggenheim-lidmaatschap (1973),[11] Shelley Memorial Award (1973),[12] Guggenheim-lidmaatschap (1967),[11] Yale Series of Younger Poets Competition (1956),[13] Fulbright-programma,[7] Wallace Stevens Award (2001),[14] National Book Critics Circle Award for Poetry (1975),[15] Lenore Marshall Poetry Prize (1985),[16] Horst-Bienek-Preis für Lyrik (1991),[17] National Book Award (1976),[18] Ruth Lilly Poetry Prize (1992)[17]
Archieflocatie(s)	Harvardbibliotheek[19]
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

John Lawrence Ashbery (Rochester, 28 juli 1927 – Hudson, 3 september 2017) was een Amerikaans avant-gardistisch dichter. In 1976 won hij de Pulitzerprijs voor poëzie.

Ashbery werd geboren als zoon van een boer en een lerares. Op jonge leeftijd wilde hij kunstschilder worden en van zijn elfde tot zijn vijftiende nam hij met veel enthousiasme tekenlessen. Geleidelijk verlegde hij echter zijn interesse naar de dichtkunst en begon hij poëzie te schrijven. Tijdens zijn studie aan de Harvard-universiteit raakte hij bevriend met Kenneth Koch, Barbara Epstein, James Schuyler, Frank O'Hara en Edward Gorey, met wie hij later de New York School of Poets zou vormen. Robert Creeley en Robert Bly waren zijn klasgenoten. In 1949 studeerde hij cum laude af op een dissertatie over W.H. Auden.

Ashbery's vroege werk werd ook sterk geïnspireerd door Auden, alsook door de obscure Franse surrealistische dichter Pierre Martory. Later werd zijn werk steeds meer modernistisch. In de jaren zestig verkeerde hij in avant-gardistische kringen, met wereldwijd de aandacht trekkende kunstenaars als Andy Warhol en John Cage. In de jaren zeventig werd hij hoogleraar hij aan het Brooklyn College.

Ashbery's werk kenmerkt zich door vrije, spontane associatie, waarbij zijn gedichten meestal nauwelijks een echt onderwerp kennen. Hij kan heel vaag en poëtisch zijn over concrete alledaagse dingen, waarbij hij regelmatig de parodie als stijlmiddel gebruikt. Een overkoepelend thema is de relatie tussen chaos en het bewuste menselijk denken en met de kunst in zijn algemeenheid. Hoewel Ashbery vaak beweerd heeft voor een groot publiek te willen schrijven, geldt veel van zijn werk als moeilijk toegankelijk, niet in de laatste plaats door de semantische en linguïstische experimenten in zijn werk.

Asbery werd onderscheiden met een groot aantal prijzen, waaronder de National Book Award for Poetry en de National Book Critics Circle Award. In 1976 won hij de Pulitzerprijs voor zijn bundel Self-portrait in a Convex Mirror. In Frankrijk, waar hij van 1955 tot 1965 woonde en werkte, werd hij opgenomen in het Legioen van Eer. Hij wordt algemeen gerekend tot de meest invloedrijke Amerikaanse dichters van na de Tweede Wereldoorlog.

John Ashbery overleed in 2017 op 90-jarige leeftijd.^[20]

Dat was nooit een punt.
Dat wil zeggen, het was en het was geen.

Ik zou boos moeten zijn over iets.
Maar weet je wat het is,
te vroeg geboren.

(Vertaling: Ton van 't Hof)

• (en) Ashbery op de website PoetryFoundation
• (en) Informatie en gedichten op Poetry.org
• Recensie door Henri Sepers op Tzum