Johan Willem de Sturler
.jpg)
Johan Willem de Sturler, ook Johan Wilhelm de Sturler, Jean Guillaume de Sturler (Sittard, 7 december 1774 - Parijs, 9 januari 1855) was kolonel in Nederlandse dienst.
Levensloop
Johan Willem de Sturler stamt af van het adelijke Zwitserse geslacht De Sturler. Hij trad in dienst als kadet der Artillerie in 1788. Hij woonde veldtochten bij onder erfstadhouder Willem V in 1793 en 1794, waar hij gewond raakte. Later was hij als Kommandant der Artillerie onder andere betrokken bij de bemachtiging van fort Halfweg bij Haarlem (onderdeel van de Stelling van Amsterdam) op 24 november 1813 en het beleg van Naarden op 13 mei 1814 tegen de Napoleontische troepen. In 1815 werd De Sturler benoemd tot onder-inspecteur van de militaire administratie in Nederlands-Indië.
Opperhoofd op Dejima (Japan)
Van 1823 tot 1826 was hij opperhoofd van de Nederlandse handel in Japan op het eiland Dejima. De Japanse schilder Kawahara Keiga heeft enkele scènes uit het dagelijks leven van De Sturler op het eiland vastgelegd[1]. In 1826 voltooide De Sturler de hofreis naar Edo (vergezeld door Von Siebold[2]) waar hij een bezoek bracht aan de shogun.
Siebold en De Sturler waren in 1823 op het zelfde schip van Batavia naar Nagasaki gereisd. Tijdens die reis en een eerste periode op Dejima konden beiden prima met elkaar overweg[3]. Dat veranderde vrij spoedig[4]. De Sturler trachtte een eind te maken aan de lucratieve maar verboden privéhandel van het Europees personeel met de vele Japanners die dagelijks op het eiland kwamen. Ook Von Siebold was hierin zeer actief. De Sturler had echter op die afstand van Batavia nauwelijks mogelijkheden zijn gezag ook effectief te laten gelden. Kort voor de hofreis escaleerde het conflict toen De Sturler bezwaar maakte tegen alle voorbereidingen die Von Siebold had genomen om tijdens die reis vooral voor zijn eigen handel en verzameling te zorgen. Het kwam haast tot een handgemeen tussen beiden. De Sturler had uiteindelijk geen andere keus dan Von Siebold zijn gang te laten gaan. Na de arrestatie van Von Siebold wegens smokkel van voorwerpen die hij niet in zijn bezit mocht hebben betichtte hij De Sturler ervan dat deze uit pure jaloezie de Japanse autoriteiten tegen hem had opgezet. Dat was een apert onjuiste bewering. De Sturler die inmiddels weer in Batavia was deed wel alle moeite om de autoriteiten daar te overtuigen dat Von Siebold bij terugkeer in Batavia voor de krijgsraad of rechtbank diende te verschijnen[3].
Na een eervol ontslag uit militaire dienst vestigde hij zich in Parijs, waar hij in 1855 overleed.
Rol in de kunstgeschiedenis
De Sturler speelde een cruciale rol bij het naar Europa brengen van werk van de Japanse schilder Katsushika Hokusai (1760-1849), dat in opdracht was gegeven door Jan Cock Blomhoff.[5] De Bibliothèque Nationale in Parijs bezit nog steeds deze collectie.[6] Aanvankelijk wilde Siebold Hokusai niet de volledige overeengekomen prijs betalen, maar De Stürler protesteerde en betaalde het volledige bedrag.[7]
Bronnen
- Sturler, J.W.E. de (1882) ''Généalogische aanteekeningen van de familie De Stürler'', Deventer: P. Beitsema (herdruk)
- Staat van Dienst van Johan Wilhelm de Sturler, 23 februari 1831, familie privébezit
- ↑ Sey, Anne (2025). Deshima, het dagelijks leven op de Nederlandse handelspost in Japan. Walburgpers Zutphen, p. 147-149. ISBN 9789464566345.
- ↑ Kouwenhoven, Arlette (1 september 2025). Brandende IJver. LM Publishers, 40, 49, 58, 63. ISBN 9789460229473.
- 1 2 Zijl, van der, Annejet (2025). De zwevende wereld. Hollands Diep Amsterdam, p. 51-125. ISBN 9789048874927.
- ↑ Ooijen, van, M.J.P., Ooijen, J.M.J., van (2005). Von Siebold's reis naar het hof van de shogun in het jaar 1826. Hotei Publishing, Amsterdam, p. 20. ISBN 9074822797.
- ↑ edwardluperart.com, Hokusai's Commission from the Dutch East India Company (12 januari 2023). Geraadpleegd op 9 juli 2025.
- ↑ (fr) Bibliotheque Nationale de France, Paris, Hokusai à la rencontre de l'Occident [Images animées : les peintures de la collection Sturler : conférence du 23 janvier 2018. [Hokusai Meets the West [Animated Images]: Paintings from the Sturler Collection : conference of 23 January 2018]. catalogue.bnf.fr (in French).]. Paris: BnF (23 januari 2018). Geraadpleegd op 9 juli 2025.
- ↑ (en) Masterpieces of Rijksmuseum Volkenkunde. Museum Volkenkunde Leiden (22 april 2013). Geraadpleegd op 16 januari 2025.
Externe links
- Wereldmuseum Leiden - Verschillende voorwerpen en schilderijen uit Dejima bevinden zich in het Wereldmuseum in Leiden
- Sieboldhuis - Japanmuseum in het huis waar Von Siebold woonde in Leiden
- Universitaire Bibliotheken Leiden - Universiteit Leiden - Een groot deel van het archief van De Sturler bevindt zich in de Universiteitsbibliotheek van Leiden.
- Nationaal Archief - De dagregisters van Dejima bevinden zich in het Nationaal Archief in Den Haag