Joannes Mathias Beltman

Joannes Mathias Beltman
Portret van deken Beltman
Priester van de Rooms-Katholieke Kerk
Geboren	24 februari 1804
Plaats	Ittersum
Overleden	8 april 1864
Plaats	Deventer
Wijdingen
Priester	23 september 1826
Portaal    Christendom

Joannes Matthias Beltman (Ittersum, 24 februari 1804 – Deventer, 8 april 1864) was een Nederlandse rooms-katholieke priester die de eerste deken was van het in 1853 opgerichte dekenaat Deventer.

Beltman werd geboren op 24 februari 1804 in Ittersum, bij Zwolle. Zijn lagere studies deed hij in Meppen en zijn hogere studies in 's-Heerenberg. Hij werd op 23 september 1826 tot priester gewijd in Munster. Na zijn wijding diende hij op verschillende plekken als kapelaan:

• Kapelaan in Haarle (1826).
• Kapelaan in Deventer (1829).
• Kapelaan in Heino (1832).
• Kapelaan in Zwolle (Steegjeskerk, 1833).

In Assen was Beltman pastoor van 1837 tot 1842. Hier hield hij zich vooral bezig met de voltooiing van de nieuwe kerk. Zijn pastoraat in Groningen duurde slechts twee jaar (1842-1844). Hij vertrok vanwege wat hij 'laicisme' noemde, waarbij leken te veel invloed hadden op het plaatselijke kerkbestuur. Zijn opvolger in Groningen, F.W.A. Jansen, klaagde over dezelfde problemen.

In zijn rol als pastoor van de statie Deventer was hij verantwoordelijk voor de verbouwing van de kerk in de Nieuwstraat, die op 17 december 1844 werd ingewijd en toegewijd aan de Allerheiligste Maagd Maria. Hij richtte ook de Broederschap van het Allerheiligste en Onbevlekte Hart van Maria op (18 februari 1845) en de Vereeniging van de H. Vincentius à Paulo (15 september 1851). Toen de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland werd hersteld, werd hij tot deken benoemd van het nieuw opgerichte dekenaat Deventer, en werd de Broederenkerk tot parochiekerk van de nieuw opgerichte H. Lebuinusparochie verheven. Onder zijn leiding werd besloten een nieuwe pastorie te bouwen naast de Broederenkerk. In 1855 werden de schedels en beenderen van Geert Groote en Florens Radewijns vanuit Xanten naar Deventer overgebracht en aan het kerkbestuur van de parochie van de H. Lebuinus overgedragen. Beltman overleed op 8 april 1864 en werd begraven op het rooms-katholieke kerkhof in Colmschate.

Postuum onderzoek, gedaan in 1990 door H.W. Woorts, bracht aan het licht dat mgr. Joannes Zwijsen Beltman een geruime tijd als ideale kandidaat zag om hem op te volgen als aartsbisschop van Utrecht. Beltman weigerde echter de eer, iets wat een aantal andere kandidaten ook deden.