Joan Berkhemer

Joan Berkhemer
Algemene informatie
Geboortedatum	1951
Land	Nederland
Werk
Beroep(en)	violist, dirigent en componist
Instrument(en)	viool
(en) AllMusic-profiel (en) Discogs-profiel (en) IMDb-profiel (en) MusicBrainz-profiel
Portaal    Muziek

Joan Berkhemer (Wageningen, 1951) is een Nederlands violist, dirigent en componist. Hij is een zoon van beeldhouwer Willem Berkhemer en Yvonne de Swarte, (familie van cellist Andries de Swarte) Zijn zuster Mirte (1946-1979) was harpiste en zijn broer Michaël (1948-2022) was kunstschilder.

De eerste 12 jaren was Joan Berkhemer, opgroeiend in Arnhem, tot wanhoop van zijn pianojuf het liefst bezig met lichte muziek. Pas op 13 jarige leeftijd werd hij serieuzer en kwam de viool in zijn leven, drie jaar later werd hij aangenomen in de soloklas van het Amsterdamse Muzieklyceum waar hij studeerde bij Jean-Louis Stuurop en Herman Krebbers, Als violist won Berkhemer onder andere de eerste prijs op het Nationaal Vioolconcours Oskar Back (1975) en de Donemusprijs (beste interpretatie van een sonate voor viool en piano van Hans Henkemans). Hij behaalde in dat zelfde jaar zijn solistendiploma Cum Laude, won in 1978 de Prix d' Excellence en behaalde met het Amsterdams Pianotrio (met pianist Rob Mann en cellist Daniël Esser) de eerste prijs op het Internationaal Kamermuziekconcours Colmar (Frankrijk) in 1980.

Als solist trad hij op met het Koninklijk Concertgebouworkest, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Nederlands Kamerorkest, alle Nederlandse radio-orkesten, de meeste provinciaalse orkesten, het Louisville Summerfestival Orchestra, en orkesten van Saarbrücken en het Internationaal Festival orkest van Eilat (Israël) waarbij hij samenwerkte met dirigenten als Sir Colin Davis, David Zinman, Ernest Bour en Jean Fournet.

Naast het ijzeren repertoire (o.a.Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Brahms, Mendelssohn, Dvorak, Tchaikovsky) speelde Joan Berkhemer vioolconcerten van o.a. Andriessen, Berg, Berkhemer, Berwald, Douw, Goldmark, Keuris, Stravinsky, Rawsthorne, Szymanovsky, van Vlijmen, Walton en Weil. Hij was als pedagoog verbonden aan conservatoria van Amsterdam en Arnhem, gaf masterclasses in Nederland, Frankrijk en Israël en leidde meerdere workshops in het spelen zonder schoudersteun.

Als solist en kamermuziekspeler trad hij op in festivals van Béziers, Parijs, Rome, Tel Aviv-Jaffo, Eilat (Israël) Louisville (USA), Ruttihubel (nabij Bern) en werkte met pianisten als Cor de Groot, Daniël Blumenthal, Fréderic Meinders, Anton Kuerti, Rian de Waal en Jacob Bogaart. In 1989 maakte hij met pianiste Klara Würtz een tournee door Indonesië.

kamermuziek

Van 1976 tot 1984 speelde hij met het Amsterdams Pianotrio tournees door Europa. Eind negentiger jaren was hij enige tijd primarius van het Daniël Quartet. Sinds 1992 is hij lid van het Klaviertrio Amsterdam (met pianiste Klara Würtz en celliste en echtgenote Nadia David) waarmee hij optrad in heel Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Israël en het Verre Oosten. Hun opname van de trio's van Mendelssohn werd door de bekende criticus van de New York Times Harris Goldsmith uitgeroepen tot de beste cd van het jaar 2000, de opnamen van de Schubert trio's werd op Youtube meer dan 1,5 miljoen keer bekeken en was de cd van de maand van WETA Classical DC, het grootste klassieke radiostation van de USA. Vanaf 2005 gaf het trio ieder jaar concerten in de USA, oa in de Carnegie Hall van New York.

In 1986 ontving hij een studiebeurs van de Staat der Nederlanden om in Parijs orkest directie te studeren bij Leon Barzin en Jean Fournet, Zijn succesvolle debuut vond plaats in 1995 bij de Italiaanse Opera van Amsterdam met 10 voorstellingen van de opera's 'I Palliaggi' en 'Cavallaria Rusticana.' Dit opmerkelijke succes mondde uit in invitaties bij o.a. het Noord Nederland Orkest, het Brabant Kamerorkest, Camerata Rotterdam, het Limburgs symfonieorkest, Holland Symfonia, het New European Ensemble, het Nederlands Balletorkest en het International Festival Orchestra Eilat. Van 1999 tot 2013 was hij chef-dirigent van Het Zeeuws Orkest. Vanaf 2012 is hij vaste dirigent van de Volksopera.nl.

In 2016 richtte hij Mokum Symphony op, een platform voor musici, muziekwetenschappers en muziek liefhebbers. Het doel is het bestuderen en tot leven roepen van technieken en uitdukkingsvormen die gangbaar waren in de eerste helft van de vorige eeuw toen het musiceren vrijer, persoonlijker en avontuurlijker was. De grootste inspiratiebron is het muzikale erfgoed van Willem Mengelberg. Teruggaan in de tijd is niet de optie, wel kunnen vergeten technieken en stijlvormen worden ingebracht om het moderne musiceren intenser en persoonlijker te maken. Mokum Symphony organiseert orkest concerten, kamermuziekseries, masterclasses en lezingen. (www.mokumsymphony.nl)

Berkhemer is ook componist. Hij schreef werk voor symfonieorkest, strijkorkest, koor, drie strijkkwartetten, twee vioolconcerten, een operette (met schrijver-regisseur Lodewijk de Boer), kamermuziek, liederen, filmmuziek en muziek voor tv. Ter gelegenheid van het Michiel de Ruyter-herdenkingsjaar in 2007 schreef hij een cantate voor bariton, mannenkoor en orkest op tekst van Marita Mathijsen over de laatste zeeslag van Michiel de Ruyter. Solist was bas-bariton Henk Smit. Zijn virtuoze bewerking voor strijkorkest van de B mineur Sonate van Liszt is in 1992 in première gebracht door Camerata Bern dat het datzelfde jaar meenam op een grote tournee langs grote podia in Canada en de USA, eindigend in de Carnegie Hall van New York.

Joan Berkhemer, die ook een kundig pianist is ziet zijn muzikale veelzijdigheid als verrijking van zijn bestaan maar voelt zich bovenal en in de eerste plaats violist.