Jinchuanloong
Jinchuanloong is een geslacht van plantenetende sauropode dinosauriërs dat tijdens de middelste Jura leefde in het gebied van het huidige China. De enige benoemde soort is Jinchuanloong niedu.
Vondst en naamgeving
In 2017 ontdekte de paleontoloog Li Daqing in de prefectuur Jinchuan nabij de stad Jinchiang in de provincie Gansu het skelet van een sauropode. Het werd opgegraven en geprepareerd door Gansu Zhendan Dinosaur Culture Communication Co. Ltd.
.png)
In 2025 werd de typesoort Jinchuanloong niedu benoemd en beschreven door Li Ning, Zhang Xiaoqin, Ren Xinxin, Li Daqing en You Hailu. De geslachtsnaam verbindt een verwijzing naar Jinchuan met het Chinees long, "draak". De naamgevers kozen voor de spelling loong die, op z'n Engels uitgesproken, de uitspraak nauwer benadert. Sinds het begin van de eenentwintigste eeuw was op de Chinese sociale media een discussie losgebarsten of het traditionele long toegepast moest worden of juist loong. Jinchuanloong is de eerste dinosauriër die voor het laatste alternatief kiest. De soortaanduiding combineert het Chinees nie, "nikkel", met du, "stad", een verwijzing naar de belangrijke nikkelmijnen van het gebied.
Het holotype, JCMF 0132, is gevonden in een laag van de Xinheformatie die dateert uit het late Bathonien, ruim 166 miljoen jaar oud. Het was in 2025 de oudste sauropode in Gansu gevonden. Het bestaat uit een skelet met schedel. Het bewaart de volledige schedel, de volledige onderkaken, de vijf voorste halswervels, een reeks van negenentwintig middelste en achterste staartwervels, staartribben en chevrons. Tussen de halswervels en de staartwervels ligt een tussenruimte van ongeveer vijf meter. Daarin zijn afdrukken zichtbaar van het bekken en de sacrale wervels. In 2025 waren de staartwervels nog niet geborgen en werden tegen stropers en vandalen beschermd door een hekwerk. Het betreft vermoedelijk een jongvolwassen of wellicht zelfs juveniel dier.
Beschrijving
Grootte en onderscheidende kenmerken
De lichaamslengte van het holotype van Jinchuanloong is geschat op tien meter.
De beschrijvers stelden enkele onderscheidende kenmerken vast. Drie daarvan zijn autapomorfieën , unieke afgeleide eigenschappen. In zijaanzicht wordt de basis van de opgaande tak van het bovenkaaksbeen doorboord door een klein foramen. Het voorste bovenvlak van het prefrontale toont een kleine ronde opening bij de vork tussen de voorste tak en de zijtak. Bij de achterste tak van het postorbitale bedraagt de lengte 90% van de verticale dikte.
Daarnaast was er een unieke combinatie van op zich niet unieke kenmerken. In zijaanzicht is het postorbitale zeer robuust. De achterste onderste tak van het jukbeen vormt 22% van de onderrand van het onderste slaapvenster. De opgaande tak van het jukbeen raakt het traanbeen en levert een kleine bijdrage aan de fenestra antorbitalis.
Skelet
De schedel is eenendertig centimeter lang en 125 millimeter hoog. Het neusgat is lang en zeer groot, met 112 millimeter 45% langer dan de oogkas. De neusgaten reiken echter niet verder naar achteren dan de voorrand van de oogkassen en steken er niet tussen. De fenestra antorbitalis en het onderste slaapvenster zijn driehoekig. De achterrand van het neusgat ligt voor de achterrand van de fenestra antorbitalis, een basaal kenmerk. Een fenestra preantorbitalis ontbreekt.
De praemaxilla draagt vier tanden en het bovenkaaksbeen dertien. In het dentarium van de onderkaak staan twintig tanden. De tanden zijn lepelvormig. Ze missen echte snijranden en kartelingen.
De halswervels hebben een kiel op de onderzijde, een afgeleid kenmerk. Basaal is dat de onderkant vooraan plat is of overdwars bol gekromd.
Fylogenie
Jinchuanloong werd in 2025 basaal in de Eusauropoda geplaatst, buiten de Neosauropoda, onder de Turiasauria in de stamboom staand maar boven een klade gevormd door Jobaria en Lapparentosaurus.
Het volgende kladogram toont de uitkomst van de analyse uit 2025.
Literatuur
- (en) Li, Ning, Zhang, Xiaoqin, Ren, Xinxin, Li, Daqing, You, Hailu (23 mei 2025). A new eusauropod (Dinosauria, Sauropodomorpha) from the Middle Jurassic of Gansu, China. Scientific Reports 15 (1). ISSN:2045-2322. DOI:10.1038/s41598-025-03210-5.