Jef Notermans

Jef Notermans
Persoonsgegevens
Pseudoniem(en) Jan StormenBewerken op Wikidata
Geboortedatum 30 april 1898[1]Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats MaastrichtBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 26 juli 1987[1]Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats MaastrichtBewerken op Wikidata
Opleiding en beroep
Beroep filoloog[1]Bewerken op Wikidata
Erkenning en lidmaatschap
Archief­locatie Letterenhuis[2]Bewerken op Wikidata
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Jef (Jozef Maria Godfried) Notermans (Maastricht, 30 april 1898 – aldaar, 26 juli 1987) was een Nederlands onderwijzer, historicus, letterkundige en veelzijdig publicist. Hij publiceerde ook onder de schuilnaam Jan Stormen.

Levensloop

Vanaf 1926 zette Notermans zich in voor toenadering tussen Nederlands- en Belgisch-Limburg, en zette deze inspanningen verder na de Tweede Wereldoorlog in het kader van de Benelux-gedachte. Hij was medestichter en bestuurslid van de Vereniging van Limburgse schrijvers. In Vlaanderen had hij een hechte vriendschap met onder meer Ernest Claes en in Nederland met Marie Koenen.

In 1917 behaalde hij het diploma van onderwijzer en begon zijn loopbaan aan de lagere school in de Begijnenstraat in Maastricht. Na zijn huwelijk werd hij in 1927 onderwijzer in Nederlands-Indië. Tijdens een verlofperiode behaalde hij in 1937-38 het licentiaat Nederlands aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij keerde naar Oost-Indië terug.

Tijdens de Japanse bezetting (1942-'45) werd hij geïnterneerd. In 1946 werd hij directeur van een middelbare school in Batavia/Jakarta en docent aan de hogeschool in Bandoeng.

De onafhankelijkheid van Indonesië betekende het einde van zijn opdrachten en hij keerde naar Nederland terug. Hij vestigde zich in Maastricht en was er verbonden aan verschillende middelbare scholen. Hij was ook lid van de gemeenteraad in 1949-1950 en van 1960 tot 1966.

Bekroning

In 1967-1968 werd hem door de stad Maastricht, als eerste laureaat, de Juliana-Boudewijnprijs verleend. De motivatie hiervoor luidde: Omdat hij door zijn veelvuldige activiteiten bijgedragen heeft tot de versteviging van de vriendschapsbanden tussen België en Nederland.

Werk

Notermans had meer dan 300 publicaties op zijn actief, geschiedkundig en wetenschappelijk werk, evenals literaire en cultureel-historische geschriften, die vooral betrekking hadden op Nederlands- en Belgisch-Limburg.

Zijn aandacht ging naar de studie van de middeleeuwse literatuur en de volkskunde, en ook naar problemen van opvoeding, onderwijs en dialectologie.

Zijn twee voornaamste studieonderwerpen waren Hendrik van Veldeke en de heilige Servaas.

Vooral in zijn eerste periode (1922-1930) had Notermans goede relaties met Belgen die tot de strekking van de Vlaamse Beweging behoorden en over wie hij publiceerde: August Vermeylen, Lodewijk Dosfel, Wies Moens, Ernest Claes.

Publicaties

  • Heynrick van Veldeke, zijn tijd, leven en werk, Uitgeverij Branding, Brugge, 1927.
  • Jan Stormen (pseudoniem), De wondere legende van Sint Servaas, Maastricht, 1930.
  • Sint-Servaas, patroon van Maastricht (3e druk 1968).
  • Cultuur en literatuur in de Maasgouw voor 1200, Leuven, Vlaamsche drukkerij, 1938.
  • Rondom een dapper burgervader, Edgard de Caritat de Peruzzi, Kortrijk, 1939.
  • Een abel spel ende een edel dinc vanden hertoghe van Bruyswijc, ingeleid en toegelicht door Jef Notermans, Groningen, J. B. Wolters, 1948.
  • Een abel spel van Esmoreit , ingeleid en van aantekeningen voorzien door Jef Notermans, Zwolle, W.E.J. Tjeenk Willink, 1955 & 1965.
  • Driekoningenspel van Munsterbilzen, Maastricht, De Nachtuilen, 1961.
  • De Mosaanse minnezanger Henric van Veldeke, 1958.
  • Schets van de geschiedenis van het toneel in de Maasgouw voor de Franse Revolutie, Elsloo, 1961.
  • Cultas, Vita en Legende van Sint-Servaas, 1968.
  • Die minne maket reinen moet / Hendrik van Veldeke, bezorgd en ingeleid door Drs. Jef Notermans, Hasselt, Heideland, 1968.
  • Lanceloot van Denemarken, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Jef Notermans, Maastricht, 1970.
  • Vijf charters van vóór 1300 in zogenaamd Maaslandse taal : geschreven op Sint-Pieter en in Tricht, verlucht door vijf facsimile's en een reproductie van een prent uit 1670, getekend door Valentijn Klotz, verzorgd en toegelicht door Jef Notermans, ten geleide door E. Franquinet, Maastricht, 1970.
  • De vermoorde Maastrichtse bisschop Lambertus, ±640-705, met een woord ter introductie van J.J.G. Prick, Maastricht, Goessen, 1971.
  • Rondom de Maaslandse dichter en minnezanger Henric van Veldeke, 1973.
  • 25 minneliederen van Hendrik van Veldeke, Culemborg, Noorduin, 1966, 1970 & 1977, Gorinchem : J. Noorduijn, 1996.
  • Commentaren op Heinric van Veldekens’ Sint-Servaaslegende, 4 delen, Maastricht, Stereo & Grafia, 1970-1974.
  • D'Artagnan gevallen voor Maastricht : tentoonstelling, Maastricht, Centre Ceramique, Stadsbibliotheek, 2003; bewerkt door J. Notermans, Maastricht, Stichting historische reeks.

Literatuur

  • Mathias KEMP, Jef Notermans, Heynrick van Veldeke, zijn tijd, leven en werk, in: Limburgensia, 1947.
  • Mathias KEMP, Jef Notermans, Cultuur en literatuur in de Maasgouw voor 1200, in: Limburgensia, 1947.
  • Mathias KEMP, Jan Stormen. De wondere legende van Sint Servaas, in: Limburgensia, 1947.
  • H.H.E. WOUTERS, Lijst van publicaties van Jef Notermans, 1927-1963, 1963.
  • Liber amicorum Jef Notermans, Maastricht, 1964.
  • Jozef DROOGMANS, Drs. Jef Notermans, Juliana-Boudewijnprijs, in: Vlaanderen, 1969.
  • Jan DELOOF, Drs. Jef Notermans gelauwerd, in: Ons Erfdeel, 1968.
  • Yolande GOES & Ina STABERGH, In Memoriam Jef Notermans, in: Vlaanderen, 1987.
  • Pierre UBACHS en Ingrid M.H. EVERS, Historische Encyclopedie Maastricht, Walburg Pers, Zutphen / RHCL, Maastricht, ISBN 90-5730-399-X, 2005.

Jef Notermans in: Digitale Bibliotheek