Jeanne Nowé-Vanderstegen

Jeanne Nowé-Vanderstegen (Gent, 3 december 1894 – Bayreuth, 28 augustus 1965) was een Belgisch schrijfster.

Jeanne Nowé, pseudoniem van Jeanne Vanderstegen, is een Franstalige schrijfster van psychologische verhalen en romans. Zij werd geboren in een welvarende Gentse fabrikantenfamilie. Haar vader Jules Vander Stegen was directeur van de NV La Lys. Hij volgde Jeannes grootvader Henri Vander Stegen op, die zich in dezelfde textielfabriek had opgewerkt van metaalarbeider tot technisch directeur. Een van haar ooms was burgemeester van Gent.

Tijdens haar jeugd woonde Jeanne aan de Leiekaai (“La Lys”), maar ze verbleef vaak op het domein van haar vader in Mariakerke. Zij trouwde in 1919 met de Gentse conservator en archivaris Henri Nowé. Na haar huwelijk woonde zij vanaf 1919 in de Holstraat en vanaf 1927 in de Krijgslaan.

Zij publiceerde onder de naam Jeanne Nowé Franstalige psychologische romans en verhalen. Een aantal van haar werken speelt zich af in haar geboortestad Gent.

Omdat haar werk nooit in het Nederlands is vertaald bleef ze in Vlaanderen en Nederland relatief onbekend. Het Liberaal Archief/Liberas bezit de handgeschreven mémoires van Jeanne Nowé.

Haar eerste romanthema’s waren typisch voor een vrouw uit de burgerij in de jaren ’30 en ’40 van de twintigste eeuw, aarzelend tussen traditie en emancipatie, vechtend met twijfels en schuldgevoelens. La sonate en la (1937) bracht het portret van een oudere musicienne, Amitiés (1948) dat van een troosteloze weduwe, L'enfance d'Andrée Dalès en het vervolg Andrée Dalès (1950) dat van een jonge gescheiden vrouw die naar Parijs trok om te ontsnappen aan het strenge milieu waarin zij leefde. In Parijs ontmoette zij een man met wie zij, als vrije vrouw, een kind wilde dat alleen haar zou toebehoren. In Histoire d'Edith (1953), het verhaal van de liefde tussen een diepgelovige vrouw en een vrijzinnige dokter, beschreef Nowé de morele, sociale en sentimentele problemen in deze relatie.

De vroege romans van Nowé, over verliefdheid, feminisme en de problematiek van de burgerlijke familie, bereikten nog niet het niveau van haar latere werk. Alleen in Saint-Christophe en Halatte (1959) schreef zij al met stijl en gerijpt talent. Met bijna Angelsaksische schrijfvaardigheid tekende zij hier reeds de karakters, verwachtingen en lotsbestemmingen die in haar latere roman Les Hamelinck: chronique de Maria (1965) voorkomen.

In Andrée Dalès (1950) vertelt Nowé op voortreffelijke wijze hoe haar alter ego de stad Gent ervaart: een anachronisme van middeleeuwse torens tussen fabrieksschouwen, een stad van kunst maar ook een confrontatie met de industriële omgeving van haar jeugd. Ze gebruikt hierbij haar emoties als inspiratie : de klemtoon ligt op de geluiden en geuren van de industriestad (fabriekssirenes, chichorei- en luciferfabriekjes, vochtig linnen en dampend kanaalwater) en op de angst van de burgerij voor wilde stakingen en socialistische revolutionairen.

Bij de Gentenaren die over hun stad hebben geschreven verdient Jeanne Nowé met haar roman Les Hamelinck: chronique de Maria (1965) bijzondere aandacht. Deze meeslepende familiesaga speelt zich af in Gent en zou zeker meer bekendheid hebben verworven ware ze in het Nederlands geschreven. Men vindt er beschrijvingen in van het huis in de Veldstraat, waar de familie van vaderszijde woonde, en waar zich later de Ancienne Belgique zou vestigen. Ook de winkel van de familie van moederszijde in de Koestraat en een latere woning in de Sint-Pietersnieuwstraat worden duidelijk getekend.

De auteur vertelt vlot in een klassieke taal, is voortreffelijk gedocumenteerd, sociaalkritisch en weet psychologisch onvergetelijke personages levendig voor te stellen. De postuum gepubliceerde familiesage over de Gentse familie Hamelinck wordt als haar beste werk gezien.

• La sonate en la (1937)
• Amitiés (1948)
• L'enfance d'Andrée Dalès (1950)
• Andrée Dalès (1950)
• Histoire d'Edith (1953)
• Saint-Christophe en Halatte (1959)
• Les Hamelinck: chronique de Maria (1965)

• Nowé, Jeanne, Une Gantoise en 14-18 (2018).
• Vidal, José (1949). Andrée Dalès. Epîtres 4
• Heymans, Frans (1992). Voor den duivel geen stap achteruit. Academia Press, p. 186-187. ISBN 90 382 0067 X.
• Verschoore, Nicole (1996). Van Buysse tot Brusselmans. Stadsarchief Gent, 89, 96-97.
• Liberas, Jeanne Nowé-Vanderstegen (1914-1918).. Liberas (18 oktober 2018). Geraadpleegd op 22 januari 2026.