Jean-Marie Collot d'Herbois

Jean-Marie Collot d'Herbois (Parijs, 19 juni 1749 – Cayenne, 8 juni 1796) was een Frans politicus en revolutionair. Hij was lid van het Comité de salut public.

De vader van Jean-Marie Collot d'Herbois was een goudsmid. Hij groeide zelf uit tot een professioneel acteur en schrijver van komedies. In 1787 leidde hij een theater in Lyon en tijdens de uitbraak van de Franse Revolutie voerde hij zijn stukken op in Parijs. Collot d'Herbois werd lid van de jakobijnen en schreef de Almanach du Père Gérard. In dit document werkte hij de principes uit van een constitutionele monarchie. Door zijn acteertalent slaagde hij er tevens goed in om de lagere klassen van Parijs op te ruien. Zo hielp Collot d'Herbois mee met het organiseren van het oproer dat een einde aan de monarchie maakte op 10 augustus 1792.^[1]

Collot d'Herbois werd verkozen tot lid van de Nationale Conventie en stemde voor de doodstraf voor koning Lodewijk XVI van Frankrijk. In september 1793 werd hij onderdeel van de Comité de salut public. Een maand later werd hij er samen met Joseph Fouché erop uitgestuurd om de stad Lyon te pacificeren. Collot d'Herbois organiseerde in de stad massa-executies en hierdoor kreeg hij een reputatie dat hij voor meedogenloos bloedvergieten was.^[1] Zo'n 1800 tot 2000 inwoners van de stad werden naar de guillotine gestuurd of gedood door kanonnen buiten de stad.^[2][3]

Na zijn terugkeer in Parijs kwam hij in conflict met Robespierre doordat hij zich aansloot bij de Hebertisten die klooster en kerken vernietigden. Robespierre liet de leiders van de Hebertisten onthoofden onder de guillotine, maar werd door Collot d'Herbois onder druk gezet dat hij ook Georges Danton naar de guillotine moest brengen. Op 23 mei 1794 vond er een moordaanslag op Collot d'Herbois plaats, maar hij wist de aanslag te overleven en door de aanslag steeg zijn populariteit. Hij ontwikkelde zich vervolgens tot een rivaal van Robespierre en werkte mee aan diens val bij de Thermidoriaanse Reactie. Collet d'Herbois werd na een jakobijnse opstand gedeporteerd naar Frans-Guyana en overleed daar aan gele koorts.^[1]