Janosch

Horst Eckert
Janosch in 2002
Persoonsgegevens
Pseudoniem(en)	Janosch
Geboortedatum	11 maart 1931[1][2][3][4][5][6][7][8]
Geboorteplaats	Zabrze
Opleiding en beroep
Beroep	illustrator,[9][10] kinderboekenschrijver, toneelschrijver, fotograaf,[11] textielontwerper,[12] schrijver, librettist,[13] romanschrijver
Werken
Bekende werken	O wie schön ist Panama
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen	Andreas Gryphius Prize (1992), Literary Prize of the State Capital of Munich (1975), Bayerischer Poetentaler (2002), Tukan-Preis (1979), Verdienstenkruis 1e klasse van de Bondsrepubliek Duitsland, Zilveren Penseel (1987), Zilveren Penseel (1983), Morenhovener Lupe (1996), Orde van Manuel Amador Guerrero (1999)
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
RKD-profiel
Website
Portaal    Literatuur

Janosch (Zabrze, 11 maart 1931) pseudoniem van Horst Eckert, is een Duits kinderboekenschrijver en -illustrator. Janosch is het meest bekend door zijn zelf geïllustreerde kinderverhalen zoals O, wat mooi is Panama, waarvan sommige werden verfilmd. Hij heeft ook een aantal boeken geschreven voor volwassenen.

Horst Eckert/Janosch werd geboren in Zabrze (dat toen nog Hindenburg heette en deel uitmaakte van Duits Silezië); hij is afkomstig uit een familie van mijnwerkers bij de Pools-Duitse grens. Janosch had een ongelukkige jeugd: zijn vader was alcoholist, en hij werd opgevoed in een door hem als benauwend ervaren rooms-katholiek milieu. In 1946 week het gezin uit naar Duitsland, mede omdat de ouderlijke woning in de oorlog was verwoest.

Aanvankelijk wilde hij kunstschilder worden, maar de academie wees hem af. Na tal van baantjes wijdde hij zich vanaf 1956 volledig aan het schrijven en illustreren van kinderboeken. Hij woont in volstrekte eenzaamheid op Tenerife, maar heeft als jongeman lange tijd in Bad Zwischenahn gewoond. Hij was daar arbeider in een textielfabriek, en volgde via zijn werkgever cursussen in textielbedrukken, met daarbij kleurenleer en ontwerptekenen.

Janosch schreef meer dan honderd boeken. In 1979 won hij met O, wat mooi is Panama! de Deutsche Jugendliteraturpreis.^[14][15] Ook in Nederland is zijn werk verschillende malen bekroond.

Dieren en speelgoedbeesten spelen in Janosch' werk vaak de hoofdrol. Ze bieden kinderen identificatiemogelijkheden en hebben meestal een emanciperende rol. Het bekendste zijn de verhalen over Kleine Tijger en Kleine Beer. In zijn verhalen neemt Janosch het op voor de minstbedeelden en besteedt hij aandacht aan maatschappelijke problemen. Hij schrijft met veel gevoel voor humor. Zijn boeken stralen optimisme uit, ze laten zien dat er voor alles een oplossing is.

Janosch illustreert zijn verhalen zelf. Zijn stijl van tekenen is verwant aan Wilhelm Busch en Tomi Ungerer. Zijn kleuren zijn helder en uitgesproken. Illustraties en tekst vormen een eenheid.

Janosch is ook de geestelijke vader van de tekenfilmserie Janoschs Traumstunde, waarvan een vertaalde versie van 1986-1995 onder de titel De grote dikke beer vertelt op de Nederlandse televisie is uitgezonden.

In 2010 stopte Janosch met schrijven, maar van 2013-2019 publiceerde hij toch nog een reeks artikelen voor een magazine van het dagblad Die Zeit.

Veel origineel materiaal van Janosch werd in 2024 verworven door het Prentenboekenmuseum, dat in een kasteel te Troisdorf is gevestigd.

• Janosch is sinds 1993 Officier in de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland (Bundesverdienstkreuz 1.Klasse)
• 1979: voor: O, wat mooi is Panama! de Deutsche Jugendliteraturpreis
• 1984: Zilveren Griffel

• 
  Bushalte in Bunsoh, Dithmarschen, met Janosch-figuren Kleine Tijger, Kleine Beer en rechts de Tigerente (Tijgereend) op wieltjes
• 
  Janosch-kinderspeelplaats te Bad Zwischenahn

• 1960 - Die Geschichte von Valek dem Pferd
• 1966 - Hannes Strohkopp und der unsichtbare Indianer
• 1978 - Oh, wie schön ist Panama - Die Geschichte, wie der kleine Tiger und der kleine Bär nach Panama reisen (in het Nederlands verschenen als O, wat mooi is Panama!, ISBN 9789047702962
• 1978 - Die Maus hat rote Strümpfe an (in het Nederlands verschenen als De muis heeft rode sokken aan, ISBN 9789062905133)
• 1979 - Komm, wir finden einen Schatz
• 1980 - Post für den Tiger
• 1990 - Du bist ein Indianer, Hannes
• 1995 - Wörterbuch der Lebenskunst
• 1999 - Ich liebe eine Tigerente

In 2013 is Janosch met zijn levenspartner Ines getrouwd. Zij woonden daarvoor al vele jaren samen.

Janosch is atheïst en humanist. Hij is bestuurslid van een Duitse, naar Giordano Bruno genoemde stichting, die een "evolutionair humanisme" uitdraagt. Voor het blad van deze stichting heeft Janosch een aantal cartoons getekend met een tendens van kritiek op de Rooms-Katholieke Kerk.