Jan Leenknegt
| Jan Leenknegt | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | Oudenaarde, 22 januari 1950 | |||
| Nationaliteit | Belg | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Academies van Deinze, Antwerpen, Mechelen, Oudenaarde | |||
| Beroep | Glaskunstenaar, beeldend kunstenaar, docent | |||
| RKD-profiel | ||||
| [Officiële website Website] | ||||
| ||||

Jan Leenknegt (Oudenaarde, 22 januari 1950) is een Belgisch glaskunstenaar en beeldend kunstenaar, bekend om zijn glassculpturen en glas-in-loodramen. Hij woont en werkt in Ronse, waar hij samen met zijn echtgenote Danielle Van Hooydonk het atelier De Oude Ververij (1987) en later De Zeepfabriek (2003) oprichtte. Leenknegt combineert traditionele glastechnieken met hedendaagse vormgeving, waarbij organische vormen en kleurspel centraal staan.
Leven en werk
Opleiding en vroege carrière
Jan Leenknegt volgde lessen aan de academies voor schone kunsten in Deinze, Antwerpen, Mechelen en Oudenaarde. Daar experimenteerde hij met etsen, schilderijen, aquarellen en pastels. Zijn meest vormende periode was echter de opleiding in het atelier van zijn vader, Michiel Leenknegt, een gerenommeerd glas-in-loodkunstenaar.[1] Tot diens overlijden werkten ze samen aan glasramen voor kerken, openbare gebouwen en particulieren.
In 1971 trouwde Leenknegt met Danielle Van Hooydonk, die later het smeedwerk voor hun gezamenlijke werken zou verzorgen. Hun dochter Elisabeth Leenknegt (1977) en zoon Bregt (1987) groeiden op in een artistieke omgeving. Toen in 1979 een oud fabriekspand in Ronse te koop kwam, vormden Jan en Danielle dit om tot woonhuis en atelier. De Oude Ververij werd in 1987 officieel geopend en groeide uit tot een creatief centrum waar ook jong talent werd uitgenodigd.
Overgang naar autonome glaskunst
Na het overlijden van zijn vader verschuift Leenknegt zijn focus naar autonome glassculpturen. Zijn werk kenmerkt zich door:
- Zachte, ronde vormen geïnspireerd door de natuur.
- Spel met licht en transparantie, waarbij glas en metaal samensmelten.
- Poëtische en muzikale associaties, zoals hij zelf beschrijft:
‘‘Eigenlijk heb ik maar één wens: de kunstenaar blijven die ik wil zijn. Iemand die voorwerpen creëert waar de mensheid niet om vraagt, maar de wereld wel nood aan heeft. Zo tracht ik met mijn glassculpturen het ultieme punt te bereiken waarop ze zowel poëzie als muziek worden. Met kunst ben ik vierentwintig uren per dag bezig. Zelfs in mijn slaap. Ik droom zelfs in kleuren. En als ik wakker word, houdt die droom niet op. Nooit vraag ik me af wat ik op een dag ga tekenen of ontwerpen. Het is bijna een ritueel geworden: met papier, kleurpotloden en waterverf aan mijn tafel in ‘’t klein salonneke’ gaan zitten tot er vormen verschijnen die ik inkleur. Vormen die uiteindelijk resulteren in een tekening of een ontwerp. Het ontwerpen gebeurt écht vanuit mijn buikgevoel. Soms ben ik ernstig, een andere keer ludiek. Lijnenspel en kleurgebruik zijn voor mij uiterst belangrijk. Mijn voorkeur gaat uit naar zachte ronde vormen. Op die manier worden mijn abstracte tekeningen figuratief en krijgt mijn figuratief werk een abstract karakter.’’[2]
In 2003 kochten Jan en Danielle De Zeepfabriek, een voormalige zout- en zeepziederij in Ronse, die ze ombouwden tot een nieuw atelier met loftwoningen. Dit werd het decor voor hun latere projecten, waaronder de jaarlijkse designbeurs Jong Bloed (sinds 2004), waar jong talent wordt gepromoot.
Docentschap
Van 1975 tot 2003 gaf Leenknegt les aan de Kunstacademies van Oudenaarde en Ronse. Zijn onderwijs benadrukte zowel techniek als artistieke vrijheid.
Stijl en thema’s
Leenknegts oeuvre omvat:
- Glassculpturen: Abstracte en figuratieve werken waarin licht en kleur centraal staan. Hij streeft naar een ‘‘poëtische en muzikale’’ kwaliteit, waarbij materiaal en vorm één worden.
- Glas-in-loodramen: Traditionele technieken toegepast in kerken (bv. Onze-Lieve-Vrouw-van-de-berg-Karmelkerk (Berchem)) en openbare ruimtes.
- Collaboraties: Met Danielle (metaalbewerking) en dochter Elisabeth (ook glaskunstenares), resulterend in gezamenlijke exposities (bv. Drie generaties in glas, 2010).
Kenmerkend zijn zijn organische lijnen, gebalanceerd kleurgebruik en de interactie tussen glas en metaal. Zijn werk wordt vaak omschreven als ‘‘tussen abstractie en figuratie’’ – een dialoog die hij zelf beschrijft als ‘‘een ritueel waarbij vormen uit kleur ontstaan’’.
Tentoonstellingen
Jaren 1970–1980

- 1971: Debuutexpositie in het Centrum voor Kunstambachten Elisabeth de Saedeleer (Etikhove).
- 1971–1985: Tentoonstellingen met etsen, schilderijen en aquarellen in binnen- en buitenland.
- 1989: Eerste expositie van glassculpturen in eigen atelier.
Jaren 1990
- 1992:
- "Glaskunstenaars" (CC De Ploter, Ternat).
- "Vorsight! Glaskunst" (CC Strombeek-Bever).
- 1994–2007: Tweejaarlijkse solo-exposities in Galeries Beukenhof (Kluisbergen).
- 1995:
- Couleurs de Val Mosan (Château des Comtes de Marchin, Hoei).
- Laureaat van Découverte de l’Art Contemporain* (Val-Saint-Lambert) voor zijn glassculpturen.
- 1996:
- Ars Sacra (Torhout).
- Free Art Fair (Keizershalle, Aalst).
- 1997: Solo-expositie in Galerie Panipath (Rotterdam).
- 1999: Eerste prijs voor beeldhouwkunst (Beeldentuin Hof Ter Heyden, Lichtaard).

Jaren 2000–2010
- 2000:
- Solo-expositie in Galerie Van Meenen (Harelbeke).
- Kunst in de Troost (Vilvoorde).
- 2003: Opening De Zeepfabriek (Ronse) met expositie De Glazen Verbeelding.
- 2004: Start van "Jong Bloed", een jaarlijkse designbeurs voor jong talent.
- 2005:
- 2007:
- Openingsexpositie nieuw Museum ONA (Rabat).
- De Nieuwe Leie (groepsexpo, Ronse).
- 2010:
- "Drie generaties in glas" (CC De Spil, Roeselare) – met dochter Elisabeth.
- "Oorlog en Vrede" (Vredesmuseum, IJzertoren, Diksmuide).
2011–2020
- 2011:
- 15e Biënnale van Hedendaagse Kunst (Kasteel van Poeke, Aalter).
- Vier kunstenaars (CC De Abdij, Geraardsbergen).
- 2012:
- Eerste expositie in De Zeepfabriek (Ronse).
- Internationale Glaskunst (Haacht).
- 2015:
- "Leenknegt Ontvouwen" (drie-generatie-expo, CC De Ververij, Ronse).
- "Pas à Pas" (Louveigné, 2015–2018).
- 2020:
- Grote solo-expositie in MUDEL (Deinze): Glaskunst in kosmisch perspectief.
- Uitgave van derde kunstboek: Mijn schaduw blijft kleur.
2021–heden
- 2021:
- "Glass Dialogues" (groepsexpo, Glass Museum Ebeltoft, Denemarken).
- "Jong Bloed 2021" (De Zeepfabriek, Ronse).
- 2022:
- "Licht en Schaduw" (solo, Kunsthal Rotterdam).
- Deelname aan European Glass Festival (Wrocław, Polen).
- 2023:
- Retrospectieve expositie ter ere van 50 jaar De Oude Ververij (CC Ronse).
- Glass Art Society Conference (Minneapolis, VS) – lezing over zijn technieken.
- 2024:
- "Generaties in Glas" (met Elisabeth en kleinkinderen, Design Museum Gent).
- Open Ateliers Ronse – publiek kon live zien hoe glas wordt geblazen.
- 2025:
Openbare werken (selectie)
Leenknegt realiseerde glasramen en sculpturen voor:
- de Karmelkerk (Berchem).

Glasraam van Jan Leenknegt in de Onze-Lieve-Vrouw-van-de-berg-Karmelkerk (Berchem) - de Congregatiekapel Zottegem.
- de Sint-Bavokerk (Zingem).
- het klooster van de Karmelieten (Gent, 2015: Langs wegen van Licht).
- de Jan Leenknegtboom: Een zomerlinde in Tenhole (Maarkedal), opgenomen in de Inventaris Onroerend Erfgoed (2014).[5]
- de Onze-Lieve-Vrouw Altijddurende Bijstandkerk (Ronse).[6]
Onderscheidingen
- 1996: Laureaat “Découverte de l’art Contemporaine” te Val-Saint-Lambert met glassculpturen.
- 1999: Eerste prijs beeldhouwkunst, beeldentuin Hof Ter Heyden, Lichtaard.
- 2014: Officiële naamgeving “Jan Leenknegtboom” door de Inventaris van het Landschappelijk Erfgoed, inventaris Ontroerend Erfgoed Rapport (ID 3104), opwaartse zomerlinde Tenhole, Maarkedal.
Bibliografie
- 1994: “Jan Leenknegt, glassculpturen” (brochure)
- 2003: “De Glazen Verbeelding” (kunstboek)
- 2008: “Mijn schaduw is kleur” (kunstboek)
- 2017: Diverse brochures over glassculpturen
- 2020: “Mijn schaduw blijft kleur” (kunstboek)
Externe links
- Officiële website
- RKD – RKD-ID 91098
Bronnen
- Officiële website:
- RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: RKD-ID 91098
- ↑ Officiële website – biografie. Geraadpleegd op 12 september 2025.
- ↑ Belgische kunstenaar maakt glassculptuur voor paus Franciscus - Zonnelied in glas. Minderbroeders Franciscanen. Geraadpleegd op 12 september 2025.
- ↑ Expo Zacht als Glas. CC De Woeker, Oudenaarde. Geraadpleegd op 12 september 2025.
- ↑ Eeckhout, Frank, Het Laatste Nieuws (7 augustus 2025). https://www.hln.be/ronse/expo-jan-leenknegt-en-abdelkrim-ouazzani-etaleert-krachtige-symbiose-tussen-twee-bijzondere-kunstenaars~a416c6f4/. Persbericht. Geraadpleegd op 12 september 2025.
- ↑ Jan Leenknegtboom. Inventaris Onroerend Erfgoed Vlaanderen. Geraadpleegd op 12 september 2025.
- ↑ Leenknegt, Jan - Ontwerper van erfgoedobjecten. Inventaris Onroerend Erfgoed Vlaanderen. Geraadpleegd op 12 september 2025.