Jan Blokker

Jan Andries Blokker sr. (Amsterdam, 27 mei 1927 – aldaar, 6 juli 2010) was een Nederlandse journalist, columnist, schrijver, publicist en amateur-historicus.

Blokker werd geboren in de Amsterdamse Admiralenbuurt en groeide op in een vrijzinnig-liberaal gezin. Zijn vader was kantoorbediende. Vanaf zijn zevende jaar zag Blokker met zijn vader wekelijks het Polygoonjournaal in de Cineac. Blokker doorliep de H.B.S. aan de Keizersgracht en begon in 1944 aan het staatsexamen gymnasium-alfa. Vervolgens studeerde hij Nederlandse taal- en letterkunde en geschiedenis, maar hij voltooide geen van beide studies.

In 1950 debuteerde Blokker met de novelle Séjour waarvoor hij de Reina Prinsen Geerligsprijs ontving. Er volgden twee romans: Bij dag en ontij (1952), en Parijs, dode stad (1954). In 1952 werd Blokker leerling-verslaggever bij Het Parool, waar Simon Carmiggelt hem vroeg filmrecensies te schrijven. In 1954 werd hij filmredacteur bij het Algemeen Handelsblad. Op de kunstredactie van die krant maakte hij kennis met Henk Hofland en Harry Mulisch. Hij werkte mee aan het satirische VARA televisieprogramma Zo is het toevallig ook nog eens een keer (1963-1964).

Hij werkte daarna bij de VPRO, waar hij eindredacteur was bij de televisie, een onovertroffen spreker van eigen commentaarteksten en onder meer initiator van het geopolitieke programma Diogenes.

Gedurende zijn televisieperiode bij de VPRO werd Blokker columnist bij de Volkskrant. Hij was in de jaren zestig en zeventig gezichtsbepalend voor het linkse intellectuele volksdeel en blonk uit in satirische stukjes over de linkse mode; gebundeld in onder andere Ben ik eigenlijk wel links genoeg? (1974). Ten slotte werd hij adjunct-hoofdredacteur bij de Volkskrant. In 2006 kwam het tot een breuk en ging hij publiceren in NRC Handelsblad. Blokker bleef tot het einde van zijn leven actief als journalist, voornamelijk als columnist voor nrc.next.

Van 1983 tot 1993 was Blokker voorzitter van het Productiefonds voor de Nederlandse Film.

Blokker schreef verder filmscenario's, onder andere voor Bert Haanstra's klassieker Fanfare (1958) en voor Makkers, staakt uw wild geraas (1960) van Fons Rademakers. Voor de VPRO was hij ook de bedenker van een reeks televisiefilms op basis van Herodotus. Minder bekend was hij als schrijver van kinderboeken, waarvan het merendeel onder het pseudoniem Ardo Flakkeberg verscheen. Daarnaast gebruikte hij het pseudoniem Okko Schuit.

In 2005 schreef hij samen met zijn zoons Jan Blokker jr. en Bas Blokker het geschiedkundige werk Het vooroudergevoel - De vaderlandse geschiedenis, met schoolplaten van Johan Herman Isings. Het trio publiceerde in 2006 Er was eens een God - Bijbelse geschiedenis, waarin ze veel verhalen uit de Bijbel hervertellen en in een historische context plaatsen.

Op 30 januari 2002 schreef Blokker in de Volkskrant: Pim Fortuyn is definitief de Mussolini, de Duce, van de eenentwintigste eeuw geworden en men zal op zoek moeten naar een betrouwbaar onderduikadres. Bij de vorige Duce duurde het drieëntwintig jaar vóór hij ondersteboven werd opgehangen aan een benzinepomp aan de Zwitserse grens. Door de moord op Fortuyn enkele maanden later kreeg die zin een wrange nasmaak, waarbij Blokker werd verweten meegeholpen te hebben aan de demonisering van Fortuyn.

• 1951 - Reina Prinsen Geerligsprijs voor Séjour
• 1961 - Kinderboek van het jaar voor Op zoek naar een oom
• 1966 - Televizierring voor Zo is het toevallig ook nog eens een keer
• 1966 - Graadt van Roggenprijs voor filmkritiek van het Verbond van Filmkunsttheaters
• 1989 - Ridder in de Orde van Oranje-Nassau voor zijn inzet voor de Nederlandse film
• 1990 - Zilveren Nipkowschijf voor Diogenes.
• 1993 - Gouden Kalf (Cultuurprijs) voor al zijn verdiensten voor de Nederlandse film
• 1995 - Gouden Kalf (Vakprijs: scenario)
• 2003 - Gouden Ganzenveer voor zijn uitzonderlijke bijdrage aan de Nederlandse geschreven cultuur
• 2004 - Eredoctoraat Rijksuniversiteit Groningen, "In het bijzonder voor zijn columns gedurende tientallen jaren in de Volkskrant, met een accent op zijn onafhankelijke, kritische bijdragen over de relatie tussen de sociale wetenschappen en het publiek."
• 2006 - De Machiavelliprijs (prijs voor publieke communicatie), voor zijn hele oeuvre als dagbladcolumnist, omdat Blokker er generaties lang in was geslaagd de Nederlandse samenleving een spiegel voor te houden.

• 1950 - Séjour
• 1952 - Bij dag en ontij
• 1954 - Parijs, dode stad
• 1955 - Avontuur in Frankrijk
• 1956 - Tijl Uilenspiegel
• 1956 - Knollen en citroenen
• 1958 - Fanfare. Geïll. met beelden uit de gelijknamige film van Bert Haanstra
• 1959 - Meisjes van Nederland = Jeunes filles des Pays Bas = The girls of Holland = Mädchen von Holland
• 1959 - De erotiek van het dagelijks leven
• 1960 - Op zoek naar een oom^[1]
• 1961 - Ferme jongens. Een "wie is wie" voor beginners
• 1961 - Niets aan de hand
• 1967 - Het kind in de film
• 1971 - Niets aan de hand. De wereld ten tijde van P. de Jong en J. Luns ISBN 90-234-5085-X
• 1974 - Ben ik eigenlijk wel links genoeg? ISBN 90-6169-053-6 (Digitale versie)
• 1975 - Kijk uit, achter je. Uitgegeven ter gelegenheid van 30 jaar bevrijding
• 1976 - Ga direct naar de gevangenis, ga niet langs AF en ontvang geen f 200,- ISBN 90-6169-083-8
• 1977 - Het eeuwige examen ISBN 90-234-1517-5
• 1977 - Formatieweeën
• 1978 - Altijd is Kortjakje ziek ISBN 90-6169-100-1
• 1978 - Het Kalekoppenhuis ISBN 90-234-7540-2
• 1979 - Afscheid van televisieland ISBN 90-6169-120-6
• 1979 - "Voorbij, voorbij, oh, en voorgoed voorbij"
• 1979 - Jeroen de Grote ISBN 90-234-7541-0
• 1980 - Mij hebben ze niet ISBN 90-6169-135-4
• 1980 - Betere tijden
• 1981 - 'Leden van de Staten-Generaal'. Nederland onder Juliana. De troonredes, met commentaar van Jan Blokker ISBN 90-228-3568-5
• 1981 - Als de dag van gisteren ISBN 90-6169-153-2
• 1982 - Is m'n haar eigenlijk al weer kort genoeg? (ISBN 90-6169-171-0)
• 1984 - Mag het ook zwart? ISBN 90-6169-227-X
• 1986 - Het station van Heerenveen (ISBN 90-6169-299-7)
• 1986 - Kwaliteit staat er boven ISBN 90-351-0443-9
• 1987 - Glasnost in Staphorst ISBN 90-6169-356-X
• 1987 - Het hart van Europa (ISBN 90-6169-341-1)
• 1989 - De wond'ren werden woord en dreven verder. Honderd jaar informatie in Nederland 1889-1989. Uitg. ter gelegenheid van het herdenken van het honderdjarig bestaan van de naam Kluwer in de Nederlandse uitgeversbedrijvigheid ISBN 90-254-6650-8
• 1990 - De kwadratuur van de kwattareep. Zestig jaar Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek ISBN 90-70066-81-5
• 1991 - Bij nader inzien. Een televisieserie van Frans Weisz naar de gelijknamige roman van J. J. Voskuil. Sscenarioschrijvers: Léon de Winter en Jan Blokker
• 1992 - De kroon en de mestvork. Enige opmerkingen over de pers en haar vrijheden ISBN 90-6169-435-3
• 1995 - Theo Loevendie, Esmée. Opera in twee akten en tien scènes. Jan Blokker libretto; bijdr. van Ageeth Scherphuis ... et al.
• 1998 - Ben ik eigenlijk wel paars genoeg? ISBN 90-6169-566-X
• 2002 - Feestrede. Uitgesproken ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van Harry Mulisch
• 2003 - De afrekening. Kroniek van het lange jaar 2002 (ISBN 90-6169-686-0)
• 2005 - Het vooroudergevoel. De vaderlandse geschiedenis. Jan Blokker, Jan Blokker jr. en Bas Blokker ISBN 90-254-2751-0 (geb.), ISBN 978-90-254-2627-9 (pbk.)
• 2005 - Waar is de Tachtigjarige Oorlog gebleven? ISBN 90-6169-741-7
• 2006 - Er was eens een God. Bijbelse geschiedenis. Jan Blokker, Jan Blokker jr en Bas Blokker ISBN 978-90-254-2616-3 (geb.)
• 2008 - Nederland in twaalf moorden. Niets is zo veranderlijk als onze identiteit. Jan Blokker, Jan Blokker jr en Bas Blokker ISBN 978-90-254-3558-5 (geb.), ISBN 978-90-254-2564-7 (pbk.) Integrale weergave van het boek voorgelezen door de auteurs. 6 audio-cd's ISBN 978-90-254-2912-6
• 2010 - Mr. Van Kwikschoten en de speelfilm ISBN 978-90-74539-39-5
• 2010 - Nederlandse journalisten houden niet van journalistiek ISBN 978-90-351-3517-8
• 2011 - Ik heb nooit iets met leeftijd gehad. De grote Vrij Nederland-gesprekken. Jan Blokker, H.J.A. Hofland en Harry Mulisch ISBN 978-90-234-5894-4
• 2011 - Jan Blokker. Kind van mijn vader, samengest. door Jan Blokker ... et al.

• 1952 - Grafschrift voor een spion. Vertaling van: Epitaph for a spy van Eric Ambler, 1938
• 1953 - Het dorp. Vertaling van: The village 'van Marghanita Laski, 1952
• 1955 - Huizen zonder vaders. Roman. Vert. van: Haus ohne Hüter van Heinrich Böll, 1954
• Tussen 1955 en 1960 - Dit is uw droedel, Roger Price en Jan Blokker
• 1959 - Vers(ch)e droedels. Vert. van: Des Drudels Kern, Roger Price en Jan Blokker, 1956
• 1959 - Het geheim van de eenzame erfgename. Vertaling van: The case of the lonely heiress van Erle Stanley Gardner
• 1959 - Het geheim van de zinkende eend. Vert. van: The case of the drowning duck van Erle Stanley Gardner, 1942
• 1961 - Het geheim van de dode goudvis. Vertaling van: The case of the screaming woman van Erle Stanley Gardner
• 1963 - De parachutisten. Vert. van: Les parachutes van Gilles Perrault, 1961
• 1963 - Vlinders voor de president, bijeengezocht door Bill Adler
• 1964 - Ik spreek Engels. De moderne, ultra-snelle taalmethode. Vertaling van: Je parle anglais, samengesteld door Julien Tondriau
• 1964 - Wij gaan de lucht in van Leif Krantz en Ulf Löfgren
• 1965 - Een getrouwde vrouw. Vertaling van: Une femme mariée van Jean-Luc Godard, 1965
• 1973 - De verdoofde verdachte. Vertaling van: The case of the demure defendant van Erle Stanley Gardner, 1955 ISBN 90-229-1531-X
• 1973 - De zinkende eend. Vertaling van: The case of the drowning duck van Erle Stanley Gardner, 1942 ISBN 90-229-1532-8
• 1978 - De zaak van de verdoofde verdachte. Vert. van: The case of the demure defendant van Erle Stanley Gardner, 1957 ISBN 90-229-1531-X
• 1979 - De zaak van de gillende vrouw. Vert. van: The case of the screaming woman van Erle Stanley Gardner, 1957 ISBN 90-229-1567-0

• 1970 - Fernand Auwera. Geen daden maar woorden. Interviews. Interviews met o.a. Ernst Rudolf van Altena en Jan Andries Blokker ISBN 90-02-11271-8 (Digitale versie)
• 2003 - Janneke Vonkeman (red.). Jan Blokker ISBN 90-807238-2-7

• Auteurspagina uitgeverij De Harmonie
• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)