Jacob Vredenbregt

Jacobus Gerardus Vredenbregt (Schiedam, 20 november 1926Jakarta, 17 november 2020) was een Nederlands antropoloog, kunstverzamelaar en schrijver die sinds 1968 woonde in Indonesië. Voor zijn eerste boeken gebruikte hij wel zijn pseudoniem M. Jacob.

Hij was zoon van Elisabeth Maria Demmenie en kurkenfabrikant Johannes Vredebregt.[1] Hijzelf bleef ongehuwd.

In eerste instantie studeerde hij rechtswetenschappen aan Universiteit Utrecht, maar trok naar het net onafhankelijk geworden Indonesië. Hij werd er planter, maar hield zich ook bezig met arbeidsgeschillen. Vredenbregt studeerde bij terugkeer antroposofie en niet-westerse sociologie aan de Universiteit Leiden. Hij promoveerde aldaar in 1968 proefschrift De Baweanners in hun moederland en in Singapore. [2] Het onderzoek dat hij als doctorandus met ondersteuning uit de ZWO uitvoerde handelde over de bevolking van het eiland Bawean.[3] Tevens verdiende hij bij als correspondent voor AVRO's Radiojournaal.

Vrijwel direct na dat proefschrift vertrok hij permanent naar Indonesië. Vredenbregt was in Indonesië ooggetuige van belangrijke politieke en religieuze omwentelingen.

Vredenbregt was sinds 1970 voor jarenlang hoogleraar antropologie aan de Hasanudiin Universiteit te Makassar en de Universitas Indonesia te Jakarta. Vredenbregt was in 1989 te gast in het boekenprogramma van Adriaan van Dis; een jaar later was hij te gast bij Ischa Meijer (radio-interview).

Bibliografie

  • Hampatong (1981)
  • Aan het einde van de middag (1984), ISBN 9023682017 (over onrust op koffie- en rubberplantages in de jaren vijftig; deels gestoeld op eigen ervaringen)
  • De deftige kolonie en andere verhalen (1988), ISBN 9023657195
  • De opstand, het relaas van een krijgsgevangene (1990), ISBN 9023682033
  • De staatsgreep: een kroniek (1992), ISBN 9038882742
  • De bergbewoners en die van de kust: verhalen (1993), ISBN 9038875762
  • Intermezzo in de Leeuwenstad (1996), Nijgh en Van Ditmar, ISBN 9038882750
  • De benoeming (1998), De Prom, ISBN 9068016164
  • Reformasi (1999), ISBN 9068016334
  • Makassaarse dagen (2001), ISBN 9045004933
  • De koffieplantage Tanjung Mas (2003)
  • De kunstverzamelaar. Herinneringen (2004)
  • Terugzien en nakaarten: zestig jaar ooggetuige in Indonesië (2009), Nijgh & Van Ditmar, ISBN 9789038892924
  • Dayak, Hampatong Sculptures (Karohei/penyang), Jakarta, 2010
  • Dayak Sculpture, Jakarta, 2010.

De opstand

De opstand-het relaas van de krijgsgevangene is een autobiografisch werk met als hoofdpersoon vrijwillig soldaat Gerrit Vermeer. Hij wilde midden 1945 Nederlands-Indië bevrijden van de Japanse bezetter. Bij aankomst ziet hij direct dat hij is voorgelogen. Tijdens de politionele acties van Nederland tegen Nederlands-Indië wordt hij krijgsgevangene gemaakt. De Nederlanders vonden het geen krijgsgevangenschap; het waren immers politionele acties en geen oorlog; de Indonesische machthebbers zagen hem wel als krijgsgevangene. Vredenbergt bevond zich als 19-jarige anderhalf jaar in de positie zonder enig contact met de buitenwereld. Daar pakte hij sympathie op voor de Indonesische vrijheid. Na anderhalf jaar werd hij vrijgelaten en naar Nederland gezonden, waar de militaire leiding zijn verhaal over aardige Indonesiërs niet geloofde.[4] De vrijlating van zes krijgsgevangenen, waaronder luitenant-ter-zee 2e klasse Vredenbregt, was in 1948 nationaal nieuws.[5] In 1990 volgde een tweede versie, die niet meer geschreven is vanuit Vermeer maar vanuit een ik-figuur.[6]

Literatuur

  • Liber amicorum Jacob Vredenbregt, red. M.M.T. van Son, M.E. Bakker, S.A.M. Kuypers, ISBN 9073006015