Jaan Kross

Jaan Kross
Jaan Kross (1987)
Persoonsgegevens
Geboortedatum	19 februari 1920
Geboorteplaats	Tallinn
Overlijdensdatum	27 december 2007
Overlijdensplaats	Tallinn
Geboorteland	Estland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Universiteit van Tartu
Beroep	schrijver, scenarioschrijver, vertaler, pedagoog, professor, juridisch dichter, romanschrijver, dichter, politicus
Werken
Bekende werken	Kolme katku vahel, Tahtamaa, Treading Air, Reigi õpetaja, Professor Martens' Departure, The Czar's Madman, Strijd om de stad, Wikmani poisid, Cyrano de Bergerac, Sailing Against the Wind
Erkenning en lidmaatschap
Lid van	Estonian Students' Society
Prijzen en onderscheidingen	Herder Prize (1997), Recipient of the Order of the National Coat of Arms, 1st Class (1996), Grote Kruis van Verdienste van de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland (1995), European of the year (2006), Friedebert Tuglas short story award (1971), Tartu Medal (2005), Premio Nonino (1995), Tallin-medaille (1998), Ereteken van de Sovjet-Unie, Honored Writer of the Estonian SSR, People's Writer of the Estonian SSR, Commander of the Order of the Lion of Finland (2004)[1]
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Portaal    Literatuur

Jaan Kross (Tallinn, 19 februari 1920 – aldaar, 27 december 2007) was een Estisch schrijver.

Kross studeerde van 1938 tot 1945 aan de Universiteit van Tartu; hij studeerde af in rechtsgeleerdheid. In 1946 werd hij door de Sovjet-autoriteiten opgepakt en naar Siberië verbannen. Na zijn terugkeer in 1954 wijdde hij zich aan het schrijven. Hij begon met poëzie, maar wisselde in 1970 naar proza, voorafgegaan door een aantal korte verhalen.

Jaan Kross is vooral bekend van zijn historische romans, zoals De gek van de Tsaar (1978) en Het vertrek van professor Martens (1984). Zijn boeken behandelen de geschiedenis van Estland, en dan met name de positie die Estland innam tussen grootmachten als Duitsland en het keizerrijk Rusland. Kross behandelt in zijn werk vooral het conflict tussen aanpassing en onderwerping. Zijn eerste boek verscheen vrij laat, pas in 1970 kwam het eerste deel van Tussen drie plagen uit. Kross was toen vijftig. Dat zijn eerste boek pas zo laat uitkwam heeft te maken met dat hij een groot deel van zijn leven door heeft gebracht in gevangenissen en Siberische strafkampen. Dit is tevens de reden dat hij zo verbonden is met de geschiedenis van Estland en dat dit een terugkerend thema in zijn werk is.

Kross wordt doorgaans gezien als de belangrijkste Estische schrijver van de twintigste eeuw; hij is in ieder geval de meest vertaalde. Inmiddels zijn zes van zijn romans naar het Nederlands vertaald. Hij ontving verschillende nationale en internationale eredoctoraten en werd verschillende malen genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Tevens heeft hij zijn eigen bier, vernoemd naar zijn bekendste roman, Keisri hull.^[2]

• "Schrijver Jaan Kross was een laatbloeier" NRC 28-12-2007
• Cornelius Hasselblatt, ‘’Geschichte der estnischen Literatur’’, Walter de Gruyter, 2006, ISBN 978-3110180251, p. 681-696
• Virtual International Authority File (VIAF): 7426410