Jørgen Leth

Jørgen Leth
Algemene informatie
Geboortedatum	14 juni 1937
Geboorteplaats	Aarhus
Overlijdensdatum	29 september 2025
Overlijdensplaats	Herlev Hospital
Begraafplaats	Holmens Kerkhof
Werk
Beroep	filmregisseur, dichter, autobiograaf, schrijver, scenarioschrijver, journalist, documentairemaker,[1] televisiepresentator[1]
Werkveld	documentairefilm, journalistiek, creatief en professioneel schrijven, poëzie
Werkgever(s)	Harvard-universiteit, Universiteit van Californië - Berkeley, Universiteit van Californië - Los Angeles
Actieve periode	1962–heden
Studie
School/universiteit	Universiteit van Aarhus, Fjordsgade forenings- og fritidshus, Marselisborg Gymnasium
Familie
Echtgenoot	Wivi Leth, Hanne Uldal, Ann Bierlich
Kinderen	Kristian Leth, Asger Leth, Karoline Leth, Tomas Leth
Persoonlijk
Talen	Spaans, Engels, Deens
Diversen
Prijzen en onderscheidingen	Weekendavisen-literatuurprijs (2005),[2] Statens Kunstfonds hædersydelse, EreRobert (2023),[3] Nordisk Film Prisen (2004),[4] Chevalier des Arts et des Lettres‎ (2022), Kjeld Abell Prize (1983)
Nominaties	European Film Award for Best Documentary (2003)[5]
Website	Officiële website
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Jørgen Leth (Aarhus, 14 juni 1937 – 29 september 2025) was een Deense journalist, filmregisseur, schrijver en wielercommentator.

Jørgen Leth studeerde literatuur en antropologie aan de Universiteit van Aarhus en de Universiteit van Kopenhagen. Hij werd journalist voor de krant Aktuelt en later ook voor Politiken. Bij deze kranten was hij recensent van film, theater en jazz en reisde hij rond in onder meer Afrika en Zuid-Amerika. Begin jaren 60 debuteerde hij als schrijver (Gult lys, Geel licht, 1962) en regisseur (de korte film Stopforbud, Stopverbod, 1963). Hij maakte deel uit van het Deense avant-gardemilieu, samen met onder anderen de schilder Per Kirkeby. Zijn bekendste film, Det perfekte menneske (De perfecte mens) maakte hij in 1967.

Een van zijn vele passies is wielrennen en in de jaren 70 en 80 maakte hij een aantal documentaires rondom wielerwedstrijden, waaronder Parijs-Roubaix in 1976 (En forårsdag i Helvede, Een voorjaarsdag in de Hel, 1976). Toen de Deense tv-zender TV 2 in 1988 de Ronde van Frankrijk jaarlijks ging uitzenden, werd Leth een van de vaste commentatoren.

Naar aanleiding van zijn film Det perfekte menneske maakte hij in 2003 samen met Lars von Trier de film De fem benspænd (The Five Obstructions). In dit project moest Leth zijn film vijf keer opnieuw maken, maar telkens met een door Von Trier bedachte beperking.

Vanaf 2000 was Leth honorair consul op Haïti, waar hij sinds 1991 had gewoond. Bij de aardbeving op Haïti in 2010 werd zijn huis zwaar beschadigd en verloor hij veel filmmateriaal en andere bezittingen.

Leth overleed op 29 september 2025 op 88-jarige leeftijd.^[6]

In 2005 verscheen Leths autobiografie Det uperfekte menneske (De onvolmaakte mens). Hierin vertelde hij dat hij hasjiesj smokkelde van Marokko via Spanje naar Denemarken. Ook vertelde hij in een korte passage over zijn relatie met een 17-jarig meisje op Haïti en zijn fantasieën hierover. In de daaropvolgende door de krant Ekstra Bladet aangezwengelde campagne, waarin Leth werd beschuldigd van het houden van "seksslavinnen", werd hij ontslagen als wielercommentator en moest hij zijn post als consul in Haïti opgeven. Hij overwoog toen te stoppen met zijn filmproject Det erotiske menneske (De erotische mens), maar Lars von Trier was bereid Leth te steunen door als 'executive producer' zijn naam eraan te verbinden. Bij het Internationaal filmfestival van Toronto in 2010 kreeg de film lauwe reacties.

Zie de categorie Jørgen Leth van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.