Hypothalamus-hypofyse-bijnieras

De hypothalamus-hypofyse-bijnieras^[1] (HHB-as) of stress-as, ook wel bekend onder de Engelse naam hypothalamic-pituitary-adrenal axis (HPA-as), is de interactie tussen hypothalamus, hypofyse en bijnier die een belangrijke rol speelt in de stressrespons. De hypothalamus scheidt na een stressvolle gebeurtenis corticotropin-releasing hormone (CRH) uit, dat er voor zorgt dat het voorste deel van de hypofyse, de adenohypofyse, weer corticotropine, dat is het adrenocorticotroop hormoon ACTH, uitscheidt. Deze stof zorgt er vervolgens voor dat er glucocorticoïden door de bijnierschors worden geproduceerd, zoals cortisol bij mensen of corticosteron bij verschillende soorten dieren.

De HPA-as is in vergelijking met het aanmaken van adrenaline een langzame respons op stress: het duurt ongeveer 30 minuten voordat cortisol in het bloed kan worden gemeten. Adrenaline wordt binnen enkele seconden geproduceerd.