Hr.Ms. Banckert (1942)
![]() | ||||
| Overzicht | ||||
| Type | Torpedobootjager | |||
| Klasse | Q-klasse | |||
| Naamsein | G09, D801 | |||
| Naamgever | Adriaen Banckert | |||
| Gebruiker(s) | Royal Navy (1942-1945) Koninklijke Marine (1945-1957) | |||
| Geschiedenis | ||||
| Werf | R. and W. Hawthorn, Leslie and Company, Limited, Hebburn-on-Tyne, V.K. | |||
| Kiellegging | 19 augustus 1940 | |||
| Tewaterlating | 29 november 1941 | |||
| In dienst gesteld | 22 oktober 1942 | |||
| Uit dienst gesteld | oktober 1956 | |||
| Status | gesloopt (1957) | |||
| Algemene kenmerken | ||||
| Waterverplaatsing | 1725 ton | |||
| Lengte | 109,2 meter | |||
| Breedte | 10.9 meter | |||
| Diepgang | 4,29 meter | |||
| Bemanning | 240 | |||
| Techniek en uitrusting | ||||
| Aandrijving | 2 schroeven Parsons turbines 2 ketels | |||
| Machinevermogen | 40.000 pk | |||
| Snelheid | 32 knopen | |||
| Bewapening | 4 - 12 cm / 4 - 40 mm Vickers ( 1 x 4 ) 6 - 20 mm en 8 - 53 cm torpedolanceerbuizen ( 2 x 4 ) | |||
| ||||
Hr.Ms. Banckert (D 801) was oorspronkelijk een torpedobootjager van de Q-klasse die van 1942 tot 1945 in dienst was bij de Royal Navy als HMS Quilliam (G09). Daarna werd ze overgedragen aan de Koninklijke Nederlandse Marine, waar ze tot 1957 onder haar nieuwe naam dienst deed.
Bouw
Het schip werd op 19 augustus 1940 te Hebburn-upon-Tyne op stapel gezet door R. en W. Hawthorn, Leslie and Company, Limited. De tewaterlating volgde op 29 november 1941 en op 22 oktober 1942 werd het schip in dienst gesteld..
Ze werd vernoemd naar John Quilliam, die zich als eerste luitenant van HMS Victory in de Slag bij Trafalgar had onderscheiden.
Operationele geschiedenis
Royal Navy

HMS Quilliam was betrokken bij oorlogshandelingen in zowel de Atlantische als de Stille Oceaan.
Op 20 mei 1945, tijdens haar deelname aan Operatie Iceberg (de invasie van Okinawa), raakte de Quilliam betrokken bij een aanvaring met het Britse vliegdekschip Indomitable, waarbij de boeg van de torpedobootjager zwaar beschadigd raakte.[1][2] Ze werd buiten dienst gesteld voor reparaties toen de Tweede Wereldoorlog eindigde.
Koninklijke Marine
HMS Quilliam was een van de zes Q-klasse torpedobootjagers die de Tweede Wereldoorlog overleefden. Terwijl vijf werden overgedragen aan de Royal Australian Navy, werd Quilliam in plaats daarvan op 21 november 1945 overgedragen aan de Koninklijke Marine.[2] Het schip werd hernoemd tot Hr.Ms. Banckert, naar de 17e-eeuwse admiraal Adriaen Banckert en kreeg het vlagnummer D801.[2] Het schip werd aangepast aan de Nederlandse normen en kreeg bij de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij te Rotterdam een nieuwe boeg voordat het in dienst trad in Nederlands-Indië.[2]
De Banckert kwam in actie tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, waar het patrouillediensten verrichtte. Tussen 10 en 12 mei 1947 onderschepte het schip de Britse kustvaarder NR. 4 Nanmei, dat smokkelwaar leverde aan Indonesiërs in de baai van Tapanoeli, en beschoot het de Indonesische kustverdediging in Sibolga.[2] De Banckert zelf raakte licht beschadigd en enkele bemanningsleden raakten lichtgewond. Ze was betrokken bij de Nederlandse bezetting van Tegal op 26 juli door een landingsploeg te leveren. Na patrouilles te hebben uitgevoerd tijdens de Politionele Acties keerde de Banckert in augustus 1948 terug naar Nederland voor een renovatie, die duurde tot 19 september 1949. De torpedobootjager vertrok op 22 september 1949 naar de marinebasis Soerabaja, waar het 25 december 1949 arriveerde. Ze bleef daar gestationeerd tot 9 december 1950, toen haar thuishaven werd verplaatst naar Nederlands Nieuw-Guinea.[2] De Banckert verliet Zuidoost-Azië op 20 augustus 1951 en keerde terug naar Nederland.[2]
Bij haar terugkeer werd de Banckert gestationeerd in de marinebasis in Den Helder als onderdeel van het Europese trainingseskader van de Koninklijke Marine.[2]
Afdanking en lot
Banckert werd in april 1952 uit de vaart genomen. Ze werd op 19 oktober 1956 uit de registers geschrapt en op 1 februari 1957 voor ƒ501.000,- verkocht aan Jos de Smedt uit Antwerpen voor sloop.[2]
Externe links
- Hr.Ms. Banckert. ONZE MARINE VLOOT. Geraadpleegd op 26 december 2025.
- Torpedobootjagers. ONZE MARINE VLOOT. Geraadpleegd op 26 december 2025.
- (en) Nederlandse Torpedobootjagers - TracesOfWar.nl. www.tracesofwar.nl. Geraadpleegd op 26 december 2025.
- Website over HMS Quillam
Zie ook
- Hr.Ms. Banckert voor andere marineschepen van die naam
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel HMS Quilliam op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
bronnen
- Weaver, Trevor (1994). Q class Destroyers and Frigates of the Royal Australian Navy, p. 124.. ISBN 0958745633.
- Colledge, J.J., Warlow, Ben ((2006) [1969]). Ships of the Royal Navy: The Complete Record of All Fighting Ships of the Royal Navy from the 15th Century to the Present, (Rev. ed.). Chatham Publishing, Londen. ISBN 978-1-86176-281-8.
- English, John (2001). Obdurate to Daring: British Fleet Destroyers 1941–45. World Ship Society, Windsor, UK. ISBN 978-0-9560769-0-8.
- Friedman, Norman (2006). British Destroyers & Frigates: The Second World War and After. Naval Institute Press, Annapolis, Maryland. ISBN 1-86176-137-6.
- Lenton, H. T. (1998). British & Empire Warships of the Second World War. Naval Institute Press, Annapolis, Maryland. ISBN 1-55750-048-7.
- Raven, Alan (1978). War Built Destroyers O to Z Classes. Bivouac Books, London. ISBN 0-85680-010-4.
- Rohwer, Jürgen (2005). Chronology of the War at Sea 1939–1945: The Naval History of World War Two, Third Revised. Naval Institute Press, Annapolis, Maryland. ISBN 1-59114-119-2.
- Whitley, M. J. (1988). Destroyers of World War 2. Naval Institute Press, Annapolis, Maryland. ISBN 0-87021-326-1.
- W.H.E., van Amstel (1991). De schepen van de Koninklijke Marine vanaf 1945. De Alk, Alkmaar. ISBN 9060139976.
--- referenties

