Holle boom bij Kraantje Lek

De holle boom bij Kraantje Lek is een kinderboom bij de uitspanning Kraantje Lek in Overveen. In 2007 werd deze iep vanwege vermolming vervangen door een bronzen exemplaar.
Geschiedenis
Frederik Willem van Eeden omschreef in zijn Album der Natuur uit 1867 de boom als het ‘oudste levende wezen van Nederland’. Deze bijzonder grote, eeuwenoude en in de wijde omgeving beroemde iep raakte in 1812 beschadigd door een zware storm.[1] Nadien had de boom een holte en werd hij bekend als kinderboom. Kinderen werd verteld dat kinderen in de holle boom ter wereld kwamen. Op 13 november 1972 werd de boom opnieuw getroffen door een zware storm;[2] hij kwam ondanks verschillende pogingen niet opnieuw tot leven. Het overgebleven gedeelte werd vanwege verdere aantasting in 2007 weggehaald. De holle boom is daarop in brons gegoten door beeldhouwer Kees Verkade. Sinds 2008 staat op de plek van de holle boom deze bronzen replica op ware grootte.[3]
Volksverhaal
Vanouds is bekend dat de Haarlemse moeders hun kindjes halen uit de kinderboom bij Kraantje Lek. In 1863 worden kleine Ot en zijn zusje in dat geloof opgevoed. Als hun moeder zich niet zo goed voelt, gaan ze met de meid en twee tantes naar De Blinkert. Ze komen bij de holle boom en willen de kindjes zien. Otje steekt zijn hoofd naar binnen, maar ziet niks en hij ruikt stilstaand water en rotte bladeren. Hij rukt zijn hoofd weer uit de boom en krijgt een schram op zijn wang. Als ze thuiskomen ligt er een nieuw kindje in de wieg, iedereen is blij behalve Otje. Hij roept dat de baby hem heeft gekrabd.[4]
In cultuur
In 1968 schreef Lennaert Nijgh het lied De holle boom bij Kraantje Lek met muziek van Cobi Schreijer. Onder meer Nicolaas Beets schreef teksten over de holle boom. Ook Godfried Bomans refereerde in zijn verhalen dikwijls aan Kraantje Lek. Als vrouwen langs de holle boom liepen, hoorden zij kinderstemmetjes zeggen:
pluk mijn,
pluk mijn,
Alle dagen zal ik zoet zijn!
De holle boom in 1860
Groepsfoto in de jaren twintig van een familie bij en in de holle boom
De Blinkert en Kraantje Lek in 1987
De bronzen Holle Boom van Kees Verkade
De bronzen Holle Boom verder weg
- ↑ Kinderboom van Bloemendaal, Licht op Legenden, 8 november 2016. Gearchiveerd op 23 maart 2023.
- ↑ Storm richtte aanzienlijke schade aan in natuurparken, Het Parool, 14 november 1972
- ↑ 'Oudste levende wezen' zal voortleven in brons, de Volkskrant, 7 september 2007
- ↑ Volksverhalen der Lage Landen, Anton Pieck, Alet Schouten, 1989, ISBN 90-269-4057-2