Hof van Hoogstraten (Lier)

Het Hof van Hoogstraten was een historisch gebouw in de Belgische stad Lier, dat oorspronkelijk dienst deed als tiendschuur van het kapittel van de Sint-Gummaruskerk. Het gebouw bevond zich op de hoek van de huidige Sint-Gummarusstraat.

De tiendenschuur diende in de middeleeuwen als opslagplaats voor de talrijke inkomsten in natura die de kerk verwierf via het tiendenrecht. Deze rechten stelden de kerk in staat om een tiende van de landbouwopbrengst uit het omliggende gebied op te eisen.

In de late 15e eeuw kwam deze schuur in handen van de adellijke familie van Immerseel, ook bekend als Van Liere. In 1483 schonk Elisabeth van Liere, weduwe van ridder Godevaert van Vilain, het volledige complex met bijhorende rechten aan de Lierse Heilige Geesttafel. Na haar overlijden in 1510 ontstond er echter protest tegen dit legaat, omdat een liefdadigheidsinstelling als de Geesttafel geen heerlijkheidsrechten kon bezitten.

Het pand werd in 1519 verkocht aan ridder Antoon I van Lalaing, die een jaar eerder graaf van Hoogstraten geworden was." Sindsdien stond het bekend als het 'Hof van Hoogstraten'. Elisabeth van Culemborg was zijn vrouw en schonk in 1545 een glasraam aan de Sint-Gummaruskerk. Haar man was toen al overleden. Het domein bleef in de volgende eeuwen eigendom van de graven en hertogen van Hoogstraten. De dynastie van de Hoogstratense tak 'graven van Lalaing' stierf uit in het begin van de 18e eeuw en ging via een kleinkind van Maria Gabriëla van Lalaing over in de dynastie van de hertogen van Salm Salm. Het Hof van Hoogstraten in Lier bleef bestaan en ging mee over in deze erfenis.^[1]

Tijdens de Franse overheersing werd het domein geconfisqueerd en openbaar verkocht. In 1828 kwam het in bezit van apotheker J.J. Verlinden, en later van de Lierse lakenfabrikant L.A.C. Van der Wee.

De gebouwen werden opgedeeld in verschillende woongedeelten. Het voorgebouw werd een tweewoonst met inrijpoort; het gebouw links van de binnenkoer deed dienst als school. Rond 1850 was daar een kostschool gevestigd onder leiding van Madame Ledoux-Mannekens.

In 1878 werd de Sint-Gummarusstraat aangelegd. Hierbij werd een groot deel van het oorspronkelijke gebouwencomplex afgebroken. Enkel de linkervleugel van de Tiendenschuur bleef behouden, maar deze brandde volledig uit tijdens de Eerste Wereldoorlog.

De naam 'Hof van Hoogstraten' verwijst naar de graven en hertogen van Hoogstraten, die gedurende drie eeuwen eigenaar waren van het gebouw.