HisGIS
| HisGIS | ||
|---|---|---|
| Openingsdatum | 2005 | |
| Ontwikkelaar | KNAW, Fryske Akademy | |
| Officiële website | ||
HisGIS (afkorting van Historisch Geografisch Informatiesysteem) is een Nederlands platform en project waarin het oudste landsdekkende kadaster van 1832 wordt gedigitaliseerd.
Activiteiten
_dorpskern_Wijnandsrade_1823.jpg)
Het doel van HisGIS is om een nationaal platform te zijn voor onderzoek naar het historische landschap en gebouwde omgeving van Nederland.[1] De voornaamste activiteit is het digitaal beschikbaar maken van de kadastrale registratie uit 1832. Deze registratie, ook wel het Napoleontisch kadaster genoemd, werd gemaakt in opdracht van Napoleon om daarmee grondbelasting te kunnen heffen. Hiervoor moest vastgelegd worden welk stuk grond van welke eigenaar was.[2] Het kadaster uit 1832, met ongeveer 3 miljoen vastgelegde percelen in het minuutplan, wordt door HisGIS gedigitaliseerd, evenals de bijbehorende Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels (OAT) waarin van elk perceel de omvang, eigenaar, gebruik, bezit en kapitaal registreerd staan.[3] Dit gebeurt door middel van vrijwilligers die de handgetekende kaarten georefereren, deze omzetten in een vectorkaart en de gegevens uit de OAT aan de percelen koppelen.[4][5] Hiermee is het mogelijk om een basiskaart te maken die geschikt is om onderzoek te doen naar historisch Nederland.[1]
Ontstaan
HisGIS is voortgekomen uit het sinds 1988 lopende project Kadastrale en Prekadastrale Atlas fan Fryslân van de Fryske Akademy,[6] opgezet door Hans Mol en Paul Noomen. Het project hield zich bezig met het digitaliseren van de kadastrale registratie 1832 van de provincie Friesland, en werd in 2005 afgerond.[7]
In 2005 werd HisGIS gelanceerd in de vorm van een website, en in de jaren hierna werden nieuwe informatielagen toegevoegd, zoals de OAT. Ook werden andere provincies benaderd door de Fryske Akademy over het digitaliseren van het kadaster.[8]
In 2019 werd het project overgedragen aan de Humanities Cluster van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).[8] In 2023 kreeg HisGIS een subsidie van €750.000 van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om het platform te verbeteren en nationaal beschikbaar te maken.[1]
- 1 2 3 Het HisGIS 1832 project - Blog. iisg.amsterdam. Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (9 april 2024). Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ De geschiedenis van het Kadaster - Kadaster.nl particulier. www.kadaster.nl. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (OAT). www.tremele.nl. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ Over ons. hisgis.nl. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- ↑ Renckens, Erica, Het perceel als atoom van de ruimte. di.huc.knaw.nl. KNAW Humanities Cluster (31 oktober 2022). Geraadpleegd op 19 december 2025.
- ↑ (fy) Vaart, Jacob Hans Piet van der, Talsma, Samme, Fryske Akademy (1988-2003). Kadastrale atlas fan Fryslân 1832 / utjûn troch J.H.P. van der Vaart en S. Talsma.. Ljouwert, Leeuwarden.
- ↑ Fryslân - Project - Stand van zaken. hisgis.nl. Geraadpleegd op 17 december 2025.
- 1 2 Overdracht HisGIS aan KNAW Humanities Cluster. www.frisianhumanities.frl (23 oktober 2024). Geraadpleegd op 17 december 2025.