Hila voorbij de Taliban

Hila voorbij de Taliban is een driedelige documentairereeks van AVROTROS onder regie van Nicolette Bloemberg en gepresenteerd door Hila Noorzai. De serie werd in november/december 2025 uitgezonden via de Nederlandse Publieke Omroep.

Noorzai wilde deze serie deels maken, omdat ze haar geboorteland Afghanistan wel eens wilde zien en om te berichten hoe het land er voorstaat nadat de westerse wereld het land de rug toekeerde. Vooraf had ze contact met documentairemaker Sinan Can, die gewend is om in deze gebieden rond te trekken, maar nauwelijks contact met vrouwen kon krijgen. Voorts vond ze een uitgebreide voorbereiding noodzakelijk, ze verwachtte nauwelijks hulp in noodgevallen. Ze deed het onderzoek onder het motto "Er wordt veel over de vrouwen gesproken, maar weinig met de vrouwen".

Aangezien het verboden is voor mannen om vrouwen (in het openbaar) te spreken, had ze als vrouw en haar vrouwelijke filmcrew en streepje voor. Dat voordeel viel dan weer weg vanwege de alom gehouden controles dat je je als Afghaanse vrouw niet zonder manlijke echtgenoot of begeleider in het openbaar mag vertonen. Verdere moeilijkheden kwamen voort uit een uitgebreide bureaucratie, meest op het gebied van vergunningen. Ze was zich ervan bewust dat de vrouw zich in grote steden als Kabul en Herat zich iets vrijer kunnen bewegen, vrouwen van het platteland kreeg ze nauwelijks te spreken vanwege het heersende conservatisme.

Ze constateerde daarbij een scheidslijn binnen de Afghaanse vrouwen. Sommigen vinden dat conservatisme een verademing ten opzichte van veertig jaar oorlog, anderen willen toch meer. Voor plattelandsvrouwen is vooral de vrede belangrijk, zij waren gewend aan het conservatisme. Voor stadse Afghaanse vrouwen zijn de beperkingen moeilijker in de passen, zeker na het verbod op onderwijs aan meisjes vanaf zeven jaar. Die maatregelen ging abrupt in rondom een examentijd, zodat sommige vrouwen hun opleiding op één dag zagen stranden. Het leven wordt draagbaarder gemaakt door “zwarte humor” onder vrouwen. Tegelijkertijd zag Noorzai enige beweging, onder het bewind van de Taliban vindt er hier en daar toch (illegale) scholing van meisjes plaats, soms aangegeven door Talibs zelf. Sommige vrouwen reizen als man in mannenkleding door het land etc. Toch moest ze soms door empathie zelf een traan wegpinken bij de gesprekken met vrouwen, ze kon het nauwelijks verdragen hoe zij in hun leven beperkt werden.

Alle uitzendingen en verdere informatie werden medio januari 2026 door de AVROTROS offline gehaald nadat een door Noorzai geïnterviewde vrouw en haar vader door de Taliban gearresteerd werden. De vrouw gaf les in taekwondo aan Afghaanse vrouwen, terwijl sporten voor vrouwen in het land verboden was.^[1]