Hervormde kerk (Meteren)
| Hervormde kerk | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Locatie | ||||
| Land |  Nederland | |||
| Plaats | Meteren | |||
| Adres | Dorpsstraat 16 | |||
| Coördinaten | 51° 52′ NB, 5° 17′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Gebouwd in | 14e eeuw | |||
| Restauratie(s) | 1837 | |||
| Monumentale status | rijksmonument | |||
| Monumentnummer | 16509 | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Bouwmateriaal | baksteen | |||
| Afbeeldingen | ||||
 | ||||
De kerk in 1759 | ||||
| ||||
De Hervormde kerk is een kerkgebouw in het Nederlandse dorp Meteren, provincie Gelderland. De kerk en de kerktoren zijn beide een rijksmonument.
Geschiedenis
Het is niet duidelijk wanneer de eerste kerk in Meteren is gebouwd. Op 12 november 1313 verkocht Elias van Meteren grond ten behoeve van de kerk te Meteren, waaruit in ieder geval blijkt dat er toen sprake was van een bouwwerk. Negen jaar later werd er melding gemaakt van een pastoor met de naam Marten van Inen.
In 1837 werd de kerk stevig verbouwd, zoals blijkt uit een later teruggevonden opschrift in een daklei:
De Heer C.A. van Barneveld Heer van Meteren en Geldermalsen heeft de Eerste Lei Gelijt Den 1 Augustus 1837
In 1875 volgde opnieuw een verbouwing.
Rond 1865 is aan de Schoolstraat 2 een pastorie gebouwd.
Beschrijving
Kerkgebouw
Het witgepleisterde bakstenen kerkgebouw bestaat uit een eenbeukig schip en een driezijdig, gesloten koor. In het schip en koor zijn spitsbogige vensters aangebracht. Onder het koor bevindt zich een grafkelder.
Doordat de middeleeuwse kerk in 1837 zo grootschalig is aangepast, is het moeilijk de ouderdom van de onderdelen te bepalen. Het koor lijkt in ieder geval pas in 1837 te zijn opgetrokken, want een tekening uit 1759 toont nog een rechtgesloten koor.
In de kerk is een preekstoel uit circa 1746 aangebracht, met een koperen lezenaar uit 1750. De herenbank uit circa 1720 is gemaakt in Lodewijk XIV-stijl en toont het alliantiewapen van Cornelis van Aerssen, heer van Meteren, en zijn echtgenote Maria Pauw. Het tiengebodenbord komt uit 1665.
Het orgel is in 1875 gebouwd door K.M. van Puffelen.
Toren
Aan de westzijde van het kerkgebouw staat de vierkante, bakstenen toren. Deze toren telt twee geledingen en wordt afgedekt door een tentdak. Op basis van de gebruikte baksteensoort zal de onderste geleding uit de 14e eeuw stammen. De tweede geleding lijkt 15e-eeuws, gezien het kruisribgewelf in de benedenruimte van de toren. In de 16e eeuw zal de toren zijn verbouwd, getuige de vorm van de galmgaten en spaarvlakken in de tweede geleding.
In de toren hangt een klok uit 1603 van Hans Falck.
- Vermeulen, F.A.J. (1974-1975). De Bommeler- en de Tielerwaard, "Geldermalsen", pp. 330-333.
- Broekhoven, Sabine, e.a. (2000). Monumenten in Nederland: Gelderland, "Meteren (gemeente Geldermalsen)".
