Hervormd Lyceum Zuid

Het Hervormd Lyceum Zuid is een school voor voortgezet onderwijs aan de Brahmsstraat in Amsterdam. De school is een lyceum met een gemeenschappelijk brugjaar en de richtingen vwo en havo.

De school is opgericht in 1928 door dr. Johan Smit (wethouder) als hervormd tegenwicht tegen het gereformeerde voortgezet onderwijs in Amsterdam. Het eerste schooljaar startte in september 1929. Aanvankelijk was Hervormd Lyceum gevestigd in drie herenhuis aan het Westeinde, maar verhuisde in 1934 naar het huidige gebouw aan de Brahmsstraat in Amsterdam-Zuid, dat ontworpen is door architect J.P.L. Petri (1881-1963). In 1940 groeide de school uit tot de grootste middelbare school van Nederland: meer dan 800 leerlingen.

Rector Smit had voor 1940 landelijke bekendheid gekregen door pedagogische columns, die onder andere verschenen in De Telegraaf en gebundeld zijn als Tegen den stroom op (1938) en Open vensters (1940). Vrij snel na het begin van de bezetting bleek dat Smit pro-Duitse sympathieën had, alhoewel hij geen NSB-lid was. Zijn voorkeuren vielen op de school niet in goede aarde en dat werd hem door het docentencorps en de leerlingen duidelijk gemaakt. Het wethouderschap van onderwijs, kunsten en wetenschappen in Amsterdam bood Smit vanaf 1941 een uitweg; hij werd opgevolgd door ir. J. Verboom. Na de oorlog moest Smit zich voor het Bijzonder Gerechtshof in Amsterdam verantwoorden voor zijn wethouderschap en pro-Duitse columns in diverse landelijke dagbladen.

Tijdens de oorlog haalde het Hervormd Lyceum enige keren het nieuws vanwege anti-Duitse uitlatingen van leerlingen. Eind april 1941 werd de school een tijdje gesloten, omdat een leerling, die op school was verschenen in het uniform van de Jeugdstorm, door andere leerlingen onder het luid zingen van vaderlandse liederen en het roepen van anti-Duitse leuzen naar huis was begeleid. Het Parool meldde het voorval en sloot het bericht af met: 'Daar er onder leeraren noch leerlingen een enkele Jood te vinden is, wisten de Behörden niet goed raad met de zaak, zoodat zij het Lyceum maar voor een week gesloten hebben...' ^[1]

In de jaren 1950 splitste zich van het Hervormd Lyceum een zusterschool in Nieuw West af: het Hervormd Lyceum West. Sindsdien staat de school bekend als Hervormd Lyceum Zuid. In 2024 is de naam gewijzigd in HLZ.

Met ruim 900 leerlingen zat het fraaie jaren '30-gebouw rond de eeuwwisseling zijn capaciteit. Daarom is er in 2005 uitgebreid verbouwd en zijn op de voormalige binnenplaats twee ondergrondse gymlokalen toegevoegd. Sinds enige jaren zijn de brugklassen gevestigd op een dependance aan de Jan van Eijckstraat (in de voormalige British School of Amsterdam).

De school werkt tegenwoordig samen met joodse en met andere protestants-christelijke scholen in Amsterdam en Amstelland. Dit is een samenwerking op het gebied van organisatie, financiën en personeel. De andere Cederscholen zijn het Hervormd Lyceum West, Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert, Hermann Wesselink College en het Veenlanden College.

De school wordt bestuurd door een rector en twee conrectoren. Het docentenbestand is ongeveer 70.

• Hans van der Molen, Directievoorzitter Berenschot Groep B.V.
• Roderick Veelo, Nederlands journalist en radio- en televisiepresentator.
• Simone Walraven, Nederlandse radio- en televisiepresentatrice, actrice en filmmaakster
• Piet Beertema, internetpionier
• Mano Bouzamour, schrijver
• Milou Deelen, journaliste en feministe
• Rogi Wieg, dichter
• Thijs Boermans, acteur
• Défano Holwijn, presentator
• Carel Eiting, voetballer
• Nora Fischer, sopraan
• Jelle de Lange, voetballer

• Website van het Hervormd Lyceum Zuid

Zie de categorie Hervormd Lyceum Zuid van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.