Herman Th. Verstappen

Herman Th. Verstappen
Expeditie Julianagebergte 1959 met Verstappen in het midden
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum	30 juli 1925
Geboorteplaats	Den Haag
Overlijdensdatum	14 september 2020
Beroep	geograaf,[1] geomorfoloog
Lid van	Academia Europaea[2]
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en)	aardrijkskunde, geomorfologie
Prijzen en erkenningen	Schotse Geografiemedaille (1995),[3] Lauréat d’Honneur (2008)[4]

Herman Theodoor (Herman Th.) Verstappen (Den Haag, 30 juli 1925 – ?, 14 september 2020) was Nederlands geomorfoloog.

Hij was zoon van Catharina Anna Uhde en Jacobus Johannes Verstappen, die commies was bij de PTT werkte. Hijzelf was in 1963 in Paramaribo Suriname getrouwd met Grace Emile Sprang.^[5]

Als jongeling stapte hij bij Den Haag en Scheveningen de duinen in. Bij hem rees de vraag hoe het kon dat binnen de duin- en zandgronden rond de stranden ineens een laag veen kon worden aangetroffen. Hij volgde een vijfjarige HBS-opleding (examen 1942) en ging binnen de geografie geomorfologie studeren aan Universiteit Utrecht (doctoraal 1949). De Tweede Wereldoorlog vertraagde de studie; de universiteit werd onder de Duitse bezetter gesloten. Na die oorlog pakte hij de draad op, reisde rond in Europa en vond een baan in Jakarta bij het Geografisch Instituut van de Topografische Dienst. Hij zou uiteindelijk in 1953 promoveren op een typisch geomorfologisch onderzoek en onderwerp; de wijzigingen die in de naburige Baai van Jakarta en de daarin liggende atollen had plaatsgevonden (Djakarta Bay; a geomorphological study on shoreline development). In 1957 begon hij aan zijn werk voor het International Training Centre (ITC), dat hernoemd werd in University of Twente, Faculty of Geo-Information Science and Earth Observation, ITC. Vanaf 1963 was hij hoogleraar aan de Universiteit Twente; in 1967 gewoon hoogleraar.^[6] Hij trok de hele wereld over en stichtte en-passant ook de geologische faculteit aan de Gadja Mada Universiteit van Yogyakarta.

Alhoewel getrouwd en drie kinderen bleef hij altijd onderweg. In 1989 ging hij met emeritaat. Ook in die periode bleef hij onrustig en probeerde bewoners van risicogebieden te waarschuwen (vooraf) en helpen (achteraf) bij een (dreigende) natuurramp.

Verstappen wordt wel omschreven als de laatste Nederlandse ontdekkingsreiziger. Rond 1959 was hij betrokken bij een expeditie om de laatste blinde vlek op de Nederlandse kaart weg te werken naar Nieuw-Guinea; hij moest daarbij met militairen, ambtenaren en artsen en dertig Papoeadragers de binnenlanden in voor de omgeving van het Sterrengebergte. Die expeditie was in 2006 nog onderwerp van Andere Tijden.^[7] Het verhaal gaat dat hij de maanlanding in 1969 maar geldverspilling vond; er was nog zoveel te onderzoeken op Aarde. Hij staat te boek als oprichter van de International Geographical Union (Internationale Associatie van Geomorfologen) (was er tussen 1992 en 1996 voorzitter) en was lid van Academia Europaea. Hij werd onderscheiden met prijzen uit Hongarije, Schotland, Cuba, de Planciusmedaille (van Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap KNAG), Valentijnmedaille en was benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Herman Verstappen werd 95 jaar. Hij werd in besloten kring gecremeerd.^[8] Zijn bericht van overlijden citeerde Desiderius Erasmus:

De wereld is je vaderland

— Erasmus