Herma Steur

Herma Steur (Weesp, 25 oktober 1926 – 's-Graveland, 4 juni 2020) was een Nederlands beeldend kunstenares en transvrouw.

Hendrik/Henk Steur woonde met zijn ouders al voor de Tweede Wereldoorlog in Utrecht. Hij trouwde in 1963 met kunstenares Nora van Lamsweerde (1926-2024); het echtpaar kreeg twee kinderen. Desalniettemin voelde hij zich niet goed passen in een mannenlijf. Onder invloed van Man of vrouw? Dilemma van de transseksuele man van Otto Marius de Vaal besloot hij over te gaan naar het andere geslacht. Vanaf 1982 kon zij dan als vrouw Herma door het leven gaan. Het betekende wel een echtscheiding.

Op de opleiding na de lagere school ging het mis; hij had pertinent geen zin verder te leren. In weerwil daarvan begon hij op zijn veertiende aan een vijfjarige een opleiding aan de avondvakschool, die hij in vier jaar in maart 1944 afrondde. De studie kon hij bekostigen uit zijn baan als retoucheur-tekenaar bij een diepdrukbedrijf. Toen die oorlog beëindigd was, kon hij in Engeland een opleiding als oorlogsvrijwilliger volgen; eenmaal terug werd hij ziek en moest langdurig herstellen in het sanatorium van Amersfoort. Daarna begon hij opnieuw aan een opleiding aan de Gemeentelijke School voor Kunst en Industrieel Onderwijs Utrecht; opnieuw ondersteund door werk in een grafisch bedrijf. Er ontstonden in die tijd vriendschappen voor het leven met Dirkje Kuik, Willy Blees en Henc van Maarseveen. Hij zag toen in graficus Willem van Leusden zijn voorbeeld en kennelijk was het wederzijds, want Van Leusden maakte Steur attent op een vrijkomende etspers van de firma Krause en maakt hem ook wegwijs in het gebruik ervan.

Begin jaren vijftig deed Steur dan toch de mulo; er volgde in 1954 een diploma. In die periode behaalde hij ook een 3e graads onderwijsakte tekenen. Steur had zich inmiddels ingeschreven bij Kunstliefde Utrecht. Via een beurs kon hij tussen 1959 en 1963 verder leren graveren bij de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Die extra tekenlessen leidden naar een baan als docent tekenen aan een middelbare meisjesschool (MMS) in Kerkrade en invalbeurten bij Academie Minerva in Groningen. Daarin was al een verhuizing vanuit Limburg naar Groningen te zien. Hij vestigde zich in een boerderij te Delfzijl, waar voldoende ruimte was voor de Krausepers en een lithopers. Opnieuw volgde een combinatie kunstenaarschap en lesgeven. Hij werd lid van de Nederlandse Vereniging van Tekenleraren en gaf les aan de mulo in Delfzijl en Pedagogische Academie in Appingedam. Van daaruit kon hij les gaan geven binnen de Nieuwe Leraren Opleiding bij De Vrije Leergangen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij werkte er tussen 1975 en 1984.

Zijn/haar werk, veelal met potlood, bevindt zich in het snijvlak van figuratieve en abstracte kunst. Hij/Zij kon dat kwijt in bloemstukken, stillevens, landschappen maar ook ruimtelijke vormen. In 2013 leverde haar dat de Puettmannprijs op, een wisselprijs. In dat jaar bracht zij ook het Cahier ter nagedachtenis aan Henc van Maarseveen uit.

Herma Steur overleed op 93-jarige leeftijd in haar woning te 's-Graveland. Zij werd in stilte begraven/gecremeerd.