Hendrik Schim
| Hendrik Schim | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboortedatum | 1695[1][2][3][4] | |||
| Geboorteplaats | Maassluis | |||
| Overlijdensdatum | 1742[1][2][3][4] | |||
| Overlijdensplaats | Maassluis | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | dichter,[4] astronoom,[4] looier | |||
| Dbnl-profiel | ||||
| ||||
Hendrik Schim (Maassluis, 27 oktober 1695 – aldaar, 30 juli 1742) was van beroep een looier en leerhandelaar, maar ook sterrenkundige en een beroemde dichter van voornamelijk religieuze en rustieke poëzie. Hij was de zoon van dichter Pieter Schim en de oudere broer van dichter Jacob Schim.
Biografie
Hij trouwde in 1723 met Anna Buis.[5] Via familie in Amsterdam wist hij in contact te blijven met grootstedelijke intellectuelen en hij had een neef met dezelfde naam die naast looier ook reder was.

Hendrik was de enige van zijn familie die serieuze aandacht trok van de lokale regenten en patriciërs, mensen zoals Pieter de la Rue en Balthasar Huydecoper. Ook werd hij gezien als een van de belangrijkste levende Nederlandse dichters.[6]
Werk
Dichtbundels
Schim bracht vanaf zijn begin-periode al een aantal religieuze dichtbundels uit, waaronder Bybelpoëzy in 1723,[7]Bybel en zededichten in 1726 [8] en de Heerlykheit van Kristus en de Kerk in 1733. [9]
Het biografisch woordenboek van Geysbeek schrijft over zijn religieuze gedichten:
Deze drie dichtbundels behelzen meestal stukken van Bijbelschen en stichtelijken inhoud. Zijne Bijbelpoëzij bepaalt zich niet tot het letterlijk berijmen van schriftuurplaatsen, en houdt zich geenszins aan de woorden der Heilige Schrift, maar heeft veel fraais, krachtigs en vernuftigs.
Dichttaferelen uit 1737 heeft een andere inslag en bevat gedichten over de schoonheid van het platteland, namelijk Koningsrust en Havezicht, gevolgd door twee gedichten genaamd Zinnebeelden en Zedezangen met een morele en stichtelijke toon.[10] In deze dichtbundel probeert Schim voornamelijk het meer simpele en rustige leven op het platteland in contrast te zetten tegen het rumoerige stadse leven. Ook vergelijkt hij de kleding van plattelanders met de stedelingen, mensen op het platteland kleding zich tijdens evenementen in nette en ouderwetse kledij, met veel goud en sieraden. [11] [12]
Losse werken
Zijn oudste dichtwerk is een introductie op Pieter le Clercq's Huwlyks Mintafereel Leerdicht in 1722 [13] enkele jaren voor zijn vaders publicaties. Verder schreef hij in 1730 een uitleg voor de titelplaat van Levensbeschryving van Beroemde en Geleerde Mannen [14]
Voor Arnoud van Halen's Pan Poëticon Batavûm schreef hij niet alleen zelf een gedicht, er werd ook een gedicht aan hem opgedragen door zijn vriend en mede-dichter Arnold Hoogvliet [15] Een andere dichter die een gedicht aan hem opdroeg was Adriaan van Vliet.
De jaren daarna zou hij nog vele malen samen met zijn broer en vader publiceren, zoals zijn ode in Op het Maassluische Orgel in 1734. De schenker van dit orgel was de reder Govert van Wijn, een neef van Hendrik. [16] [17] en in Aegidius Francken's Het Heilige Offerlam. [18]
- Hendrik Schim geraadpleegd op dbnl.org op 12-07-2025
- Branden, F. Jos. van den; Frederiks, J.G. Hendrik Schim Biographisch woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche letterkunde 1891 geraadpleegd op DBNL op 10-07-2025
- Schotel, Gilles Dionysius Jacobus Hendrik Schim Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zoodanige personen, die zich op eenigerlei wijze in ons vaderland hebben vermaard gemaakt Volume 1 pag. 105 1878 gearchiveerd via Google Books
- Aa, A.J. van der Aa Hendrik Schim Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 17. Eerste stuk pag. 399 1847 geraadpleegd op DBNL.org op 12-07-2025
- Regt, J.W. Hendrik Schim Neêrlands beroemde personen, naar hunne geboorteplaatsen in aardrijkskundige orde gerangschikt en beknopt toegelicht pag. 149 1869 gearchiveerd via Google Books
- Geysbeek, P.G. Witsen Hendrik Schim Biographisch anthologisch en critisch woordenboek der Nederduitsche dichters. Deel 5 pag. 230 1824 geraadpleegd op DBNL.org op 12-07-2025
- 1 2 Biografisch Portaal; geraadpleegd op: 10 september 2021; Biografisch Portaal-identificatiecode: 79661528.
- 1 2 Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren; geraadpleegd op: 10 september 2021; DBNL-identificatiecode voor auteur: schi017.
- 1 2 CERL Thesaurus; geraadpleegd op: 10 september 2021; CERL-identificatiecode: cnp00074593.
- 1 2 3 4 Gemeinsame Normdatei; geraadpleegd op: 10 september 2021; GND-identificatiecode: 105613139X.
- ↑ Winkel, Jan te XXV. Bijbelsche heldendichten. De ontwikkelingsgang der Nederlandsche letterkunde. Deel 5: Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde van de Republiek der Vereenigde Nederlanden (3) 1923 geraadpleegd op DBNL op 17-07-2025
- ↑ Dibbits, H.C Beeldvorming Vertrouwd bezit. Materiële cultuur in Doesburg en Maassluis, 1650-1800 pag. 273 1998 gearchiveerd via KNAW
- ↑ Schim, Hendrik Bybelpoëzy, bestaende in Kristus kruisfeest, Heilige zinnebeelden, Salomons liefdeliet, Mengelstoffen, Geloofsafdeelingen en 't Volmaekte gebedt des Heeren 1723 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Schim, Hendrik Bybel- en zededichten, bestaende in zinnebeelden, Het zalige lantleven, Eerkroon der volmaekte overheden, harpgezangen, en gebeden enz 1726 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Schim, Hendrik De heerlykheit van Kristus en de Kerk , en andere Bybelzangen 1733 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Schim, Hendrik Dichttaferelen, bestaende in hofgedichten, zinnebeelden, en zedezangen 1737 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Dibbits, H.C 7/ Back in Maassluis Pronken as Practice. Material Culture in The Netherlands, 1650-1800 pag. 153 2010 gearchiveerd via KNAW
- ↑ Dibbits, H.C Beeldvorming Vertrouwd bezit. Materiële cultuur in Doesburg en Maassluis, 1650-1800 pag. 176 1998 gearchiveerd via KNAW
- ↑ Schim, Hendrik Op het Vertaalde Huwelyks Mintafereel van den Heere P. le Clercq Huwlyks mintafereel Leerdicht. Begrepen in III. pag. 13 1722
- ↑ Verklaring der Titelplaat Levensbeschryving Van Beroemde En Geleerde Mannen, Met Hedendaagsche Sterfgevallen En Andere Nieuwigheden Volume 1 pag. 1 1730 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Halen, Arnoud van; Roode, Michiel de Pan Poëticon Batavûm verheerlijkt door lofdichten en bijschriften pag. 165, 208 1773 gearchiveerd via Google Books
- ↑ Schim, Pieter; Francken, Aegidius (compilator) Op het Maassluische Orgel Heilig gebruik des orgels, vertoont in een leer-reden over psalm CI: vers III-VI. pag. pag. 153 1734
- ↑ VII. Het Orgel De Groote Kerk te Maassluis 1639-1939 pag. 56 1939 gearchiveerd via Delpher
- ↑ Francken, Aegidius Het Heilig Offerlam 1740 gearchiveerd via Google Books