Heinrich Wandt

Heinrich Wandt
Persoonsgegevens
Geboortedatum	13 mei 1890[1]
Geboorteplaats	Stuttgart
Overlijdensdatum	22 maart 1965[1]
Overlijdensplaats	Berlin-Schöneberg
Opleiding en beroep
Beroep	schrijver
Portaal    Literatuur

Heinrich Wandt (Stuttgart, 13 mei 1890 – Berlin-Schöneberg, 22 maart 1965) was een Duitse antimilitaristische, sociaal-democratische journalist en schrijver die was gelegerd als soldaar in Gent tijdens de Eerste Wereldoorlog.^[2]

Hij was als secretaris van een Etappen-dokter vanaf de zomer 1914 tot 22 oktober 1918 in Gent ingekwartierd. Over zijn verblijf schreef hij Etappe Gent: Streiflichter zum Zusammenbruch (1921). De (niet gedateerde) tweedelige Nederlandse vertaling daarvan werd gepubliceerd onder de titel Etappenleven te Gent: kantteekeningen bij de Duitsche ineenstorting. De uitgever Hippoliet Janssens, socialistisch uitgever van volksboeken, publiceerde ook een tweedelige Franse editie: Vie d’étape à Gand: en marge de l’effondrement allemand (1921).

Op anekdotische wijze vertelt Wandt over het dagelijkse leven van de Gentenaars tijdens de bezetting, over de pers, over de censuur, over de stedelijke en de militaire administratie, over het sociale, het commerciële en het culturele leven in de stad. Maar ook beschrijft hij de excessen van de bezetter en het - vaak liederlijk – gedrag van de Duitse officieren die met naam en toenaam worden genoemd. In het tweede deel geeft hij een korte autobiografie, beschrijft hij het ontstaan van Etappe Gent en zet hij zijn aanklacht voort.

In Duitsland werd Wandt wegens dit boek jarenlang vervolgd voor smaad  en landverraad. Hij werd veroordeeld, in hechtenis genomen en weer vrijgelaten. In het begin van de jaren ’20 vluchtte hij naar Gent en bleef er acht maanden.

De herwerkte Duitse uitgave onder de titel Etappe Gent (deel I, 1926) was een groot succes (250.000 exemplaren), deel 2 (1928) kreeg de titel Erotik und Spionage in der Etappe Gent. Verder verschenen deze werken in afleveringen in verschillende kranten.

Der Gefangene von Potsdam (1928) bevat veel gegevens over de naoorlogse toestand van Gent na de bevrijding. In dat werk beweert Wandt dat hij Gentse voorouders had: een van zijn voorvaders zou de Gentse 16de-eeuwse wever Johan Jacob Hendrik Wante geweest zijn. De familie zou later haar naam hebben veranderd.

In de DDR-televisieserie Fernsehpitaval (1958 bis 1978) verscheen in 1959 een aflevering over Der Fall Wandt.

Michiel Hendryckx verzorgde in 2013 een Nederlandstalige heruitgave^[3] onder de titel Het frontparadijs: oorlogsrelaas van een Duits soldaat in Gent (ISBN 9789491376887).

• Delen van deze pagina werden overgenomen van een externe website Heinrich Wandt (Literair Gent), onder een CC BY-SA 4.0 licentie