Hartslag

Zie Hartslag (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Hartslag.

De hartslag is de pompbeweging van het hart. In één hartslag worden achtereenvolgens de boezems en vervolgens kamers samengetrokken door de hartspier. De frequentie waarmee het hart slaat wordt ook hartslag genoemd. Deze is goed aan de pols te meten en wordt daarom ook wel polsslag genoemd of kortweg 'pols'. De hartslagfrequentie wordt over het algemeen uitgedrukt in aantal hartslagen per minuut. De hartslag is een graadmeter voor de conditie van het hart en vaatstelsel.

De hartslag van de mens in rust is tussen ruwweg 60 en 100 slagen per minuut. Dat is 30-40 bij sporters in topconditie, maar 70 is een gemiddelde waarde. Baby's hebben, door hun kleinere hart, een hogere rusthartslag, namelijk 130 slagen per minuut.^[1][2] Met een onregelmatige hartslag of hartritmestoornis wordt een verstoring van het ritme van het hart bedoeld. Een zekere geringe onregelmatigheid is overigens ook bij gezonde mensen normaal. Die normale onregelmatigheid wordt hartslagvariabiliteit genoemd.

De hartslag kan door met een stethoscoop te luisteren of met een hartslagmonitor. De maximaal bereikbare normale hartslag van de mens is afhankelijk van de leeftijd en is voor volwassenen ruwweg in te schatten met de formule van Tanaka, waarin HF staat voor 'hartslag-frequentie':

HF_max = 208 − 0,7 × leeftijd^[3]

Hierbij is geen onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen en wordt het maximum niet door training beïnvloed. Er is een grote variatie mogelijk in de maximale hartslag binnen een groep mensen van dezelfde leeftijd waardoor de waarde van deze formule beperkt is. De formule is dus alleen bruikbaar als richtlijn indien de maximumhartslag niet is gemeten. Er wordt nog vaak gebruikgemaakt van de formule HF_max = 220 − leeftijd, maar deze formule is te onnauwkeurig gebleken. Aangezien de hartslag een goede indicator is voor de geleverde inspanning, worden trainingszones of hartslagzones in de sport gebruikt om de trainingsinspanning te doseren.

Van kleine zoogdieren is de hartslag meestal veel sneller dan van grote zoogdieren. De totale gemiddelde levensduur van een zoogdier is ongeveer omgekeerd evenredig met de hartslag, uitzonderingen zoals vleermuizen daargelaten.