Hannemieke Stamperius

Hannemieke Stamperius
Persoonsgegevens
Volledige naam	Johanna Maria Jelles Stamperius
Pseudoniem(en)	Hannes Meinkema, Justa Abbing
Geboortedatum	12 september 1943
Geboorteplaats	Tiel
Overlijdensdatum	22 november 2022
Overlijdensplaats	Amsterdam
Geboorteland	Nederland
Opleiding en beroep
Beroep	schrijfster
Oriënterende gegevens
Jaren actief	1974 - 2022
Werken
Genre(s)	Romans, kinderboeken, essays, verhalen, detectives
Bekende werken	En dan is er koffie (1976) Het binnenste ei (1978) De speeltuin van Teiresias (1994)
Uitgeverij(en)	Contact
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen	Opzij Literatuurprijs (1989)[1]
Dbnl-profiel
Website
Portaal    Literatuur

Johanna Maria Jelles (Hannemieke) Stamperius (Tiel, 12 september 1943 – Amsterdam, 22 november 2022) was een Nederlands schrijfster, feministe en literatuurwetenschapster.^[2][3] Zij publiceerde onder haar eigen naam en onder de pseudoniemen Hannes Meinkema^[4] en Justa Abbing.^[5] Haar proefschrift over Marsman publiceerde ze onder haar huwelijksnaam Hannemieke Postma.^[6]

Stamperius is geboren in Nederland in de Tweede Wereldoorlog als dochter van Jaco Stamperius, een ongetrouwde vrouw die was ondergedoken in Tiel vanwege haar medewerking aan het Utrechts Kindercomité, dat Joodse kinderen naar onderduikadressen bracht. Ze is een kleindochter van letterkundige en kinderboekenschrijver Jacob Stamperius.

Ze begon in 1961 met haar studie Nederlandse taal- en letterkunde en Algemene literatuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht en studeerde af in 1968 respectievelijk 1970.^[7] In haar studententijd woonde ze een tijd in de Stevensfundatie in de Kruisstraat (Utrecht).^[7] In 1968 trouwde ze met de neerlandicus Eise Postma, later scheidden ze.

In 1987 adopteerde ze een Braziliaans meisje volgens de Braziliaanse wet. Omdat adoptie in Nederland toen nog niet mogelijk was voor alleenstaanden, duurde het tot 1995 voordat ze een proefproces kon beginnen om haar dochter legaal te kunnen adopteren. Sindsdien is adoptie voor alleenstaanden mogelijk volgens de Nederlandse wet. Over de adoptieproblematiek schreef ze Moeders kindje (1992).

Stamperius overleed in haar slaap op 22 november 2022 in haar woning in Amsterdam. Ze werd 79 jaar.^[4]

Haar literaire debuut, de roman De maaneter, verscheen in 1974 onder het pseudoniem Hannes Meinkema, dat ze sindsdien reserveerde voor haar fictie. Later schreef ze onder het pseudoniem Justa Abbing een aantal detectives.^[5] Kinderboeken schreef ze onder haar eigen naam, evenals haar wetenschappelijke werk.^[8][9]

Het proefschrift waarop ze in 1977 cum laude promoveerde bij A.L. Sötemann, heeft de titel Marsmans 'Verzen'. Toetsing van een ergocentrisch interpretatiemodel.^{[10][2][3][11]}

Samen met Ethel Portnoy richtte Stamperius in 1978 Chrysallis op, een halfjaarlijks tijdschrift voor literatuur en kunst, waarin publicaties van vrouwen voorrang hadden. Andere medewerkers aan het tijdschrift waren Liesbeth Brandt Corstius, Hanneke van Buuren en Esselien 't Hart.^[2] Het bleef bestaan tot 1981.

Er verscheen ook poëzie van Stamperius, voor het eerst in 1980 met de bundel Het persoonlijke is poëzie.^[12] Ze publiceerde artikelen en verhalen in onder andere de tijdschriften Opzij,^[13] Chrysallis,^[13] Schrijvers tegen apartheid,^[13] Hollands Maandblad^[13] en Avenue.^[14] Ze schreef ook een bijdrage aan de verhalenbundel De borsten van mevrouw Lozinski. Negen Verhalen over vrouwen en liefde (1987, Uitgeverij Furie), met "negen absurdistische, thrillerachtige, fantastische, mysterieuze of erotische verhalen" van onder anderen Meinkema, Renate Dorrestein, Astrid Roemer, Doeschka Meijsing, Megchel Doewina, Ineke van Mourik, Mirjam Boelsums.^[15] De bundel was genoemd naar het verhaal van Ineke van Mourik, dat in 1983 was gepubliceerd in Lust en Gratie.^[16]

Stamperius ontving jaarlijks een eregeld van het Stichting Fonds voor de Letteren,^[17] mede op voorspraak van Renate Dorrestein, die Stamperius haar 'literaire petemoei' noemde, omdat zij de eerste romans van Dorrestein begeleid had.^[4]

In 1989 ontving ze de Annie Romeinprijs voor haar hele oeuvre.^[18][19]

• Officiële website
• Profiel bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
• Margreet Janssen Reinen, Hannes Meinkema. Kritisch lexicon van de moderne Nederlandstalige literatuur (mei 1985). Geraadpleegd op 4 juni 2024.