Hamburgische Bürgerschaft

Burgerschap van Hamburg Hamburgische Bürgerschaft
Wetgevend orgaan van Hamburg
De plenaire zaal in 2011
Algemene informatie
Opgericht in	1410
Aantal leden	121
Ontmoetings­plaats	Hamburg
Huidige legislatuur
Voorzitter	Carola Veit (SPD)
Andere
Website	Officiële website
Portaal    Politiek

De Hamburgische Bürgerschaft (Nederlands: Burgerschap van Hamburg) is het parlement van de Duitse deelstaat Hamburg.

De Bürgerschaft is naast parlement van de stadstaat Hamburg ook een gemeenteraad die zich bezighoudt met communale vraagstukken. Kleine lokale vraagstukken (kleinschalige bouwplannen) worden echter door deelraden (Bezirksversammlungen, 7 in totaal) behandeld.

De parlementsleden van de Bürgerschaft worden verkozen via algemeen, enkelvoudig kiesrecht. Verkiezingen vinden elke vijf jaar plaats (tot 2015 was dit elke vier jaar). Daarbij geldt een kiesdrempel van vijf procent. Conform de grondwet telt de Bürgerschaft een minimum van 120 zetels. Door Überhangmandaten en Ausgleichsmandaten kunnen er echter meer afgevaardigden zijn. Sinds de verkiezingen van 2025 telt het parlement 121 zetels.

De Bürgerschaft van de stadrepubliek Hamburg kent een lange geschiedenis. In 1410 kwamen stadsregering (Rath) en (mannelijke) burgers tijdens het Ersten Rezess overeen dat er een stadsparlement moest worden opgericht. Deze eerste stadsparlementen waren gewoon volksvergaderingen waar alle mannelijke ingezetenen van Hamburg stemrecht hadden. Op een inwonersaantal van 10.000 zielen (1350) was dit geen probleem, maar naarmate het bevolkingsaantal van de stad toenam werd er een Bürgerschaft met een beperkt aantal leden samengesteld.

Tijdens de Reformatie werd de roep om een democratischer bestel groter. In 1529 tijdens het zogenaamde Lange Rezess werd besloten dat de Rath verantwoording moest afleggen aan de Bürgerschaft.

Na wat liberale experimenten in de eerste helft van de negentiende eeuw, werden er op 12 november 1859 voor het eerst verkiezingen gehouden voor een Bürgerschaft. Kiesrecht was weggelegd voor mannen die het burgerrecht bezaten, 25 jaar of ouder waren en regelmatig belasting betaalden. Ofschoon ook mensen met een klein inkomen mochten stemmen telde hun stem veel minder dan die van een rijke koopman of notabele. Het kiessysteem, een mengeling van klassenkiesrecht (Klassenwahlrecht) en censuskiesrecht was weinig democratisch. Vierenentachtig van de 192 zetels in de Bürgerschaft waren gereserveerd voor de elite. De Fraktion der Linken (linkse fractie), samengesteld uit vooruitstrevende kooplieden en vooral handwerkers, streefde naar uitbreiding van het kiesrecht. De Fraktion der Rechten (rechtse fractie), bestaande uit rijke kooplieden en het patriciaat, en de conservatief-liberalen waren voor handhaving van de status quo. Het Linksen Zentrums (linkse centrum) nam een middenpositie in. In 1901 deden de sociaaldemocraten in de persoon van Otto Stolten (SPD) hun intrede in de Bürgerschaft. Bij de verkiezingen van 1904 werden dertien sociaaldemocraten in de Bürgerschaft gekozen. Om de invloed van de hervormingsgezinde links-liberalen en vooral die van de sociaaldemocraten tegen te gaan werd de kieswet in 1906 aangescherpt. In 1919, na de Novemberrevolutie, werd het algemeen kiesrecht ingevoerd. Tijdens de periode van het nationaalsocialisme (1933-1945) vonden er geen verkiezingen voor de Bürgerschaft plaats en later werd de autonomie van de stadstaat door de nazi's opgeheven.

Op 13 oktober 1946 vonden de eerste naoorlogse verkiezingen voor de Hamburgische Bürgerschaft plaats. Sinds deze verkiezingen is de SPD, op enkele uitzonderingen na, meestal de grootste partij van Hamburg gebleven. Een voorbeeld waarbij deze trend doorbroken werd zijn de verkiezingen van 2004, toen de Christlich Demokratische Union (CDU) van toenmalig burgemeester Ole von Beust een meerderheid veroverde.

Zie Hamburger Rathaus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het parlementsgebouw van de Bürgerschaft, ofwel het Hamburger Rathaus, bevindt zich aan de Rathausmarkt in het centrum van Hamburg. Het huidige complex, een voorbeeld van neorenaissance, is waarschijnlijk het zesde raadhuis in de geschiedenis van de stad. Het werd tussen 1886 en 1897 gebouwd onder leiding van architect Martin Haller. Kenmerkend is de 112 meter hoge toren, die een belangrijk herkenningspunt in het stadsbeeld van Hamburg is.

Naast de parlementszalen en kantoren voor de verschillende fracties fungeert het Rathaus ook als zetel van de Senaat (de Hamburgse regering). Ook de burgemeester heeft er zijn kantoor.

De volgende personen dienden als parlementsvoorzitter:

• Hamburg
• Politiek in Hamburg
• Hamburger Rathaus
• Senaat (Hamburg)
• Bremische Bürgerschaft
• Lübecker Bürgerschaft

• (de) Officiële website van de Hamburgische Bürgerschaft
• (de) CDU-Fractie in de Bürgerschaft
• (de) SPD-fractie in de Bürgerschaft
• (de) GAL-fractie in de Bürgerschaft