Hajo Albertus Spandaw

Hajo Albertus Spandaw
Algemeen
Volledige naam	Hajo Albertus Spandaw
Geboortedatum	23 oktober 1777
Overlijdensdatum	28 oktober 1855
Titulatuur	Mr.
Functies
1820-1826	Lid Provinciale Staten van Groningen
1820-1826	Lid Gedeputeerde Staten van Groningen
1840	Buitengewoon lid Tweede Kamer der Staten-Generaal
Portaal    Politiek

Hajo Albertus Spandaw^[1] (Vries, 23 oktober 1777 - Groningen, 28 oktober 1855) was een Nederlands dichter en bestuurder.

Spandaw was een zoon van de predikant Georg Jan Spandaw en Sara Anna Hardering Tideman. Hij was gehuwd met Henrica Woortman, dochter van Pieter Woortman en Eva Takens uit Groningen.

Spandaw werd ingeschreven aan de Hogeschool van Groningen op 1 april 1795. Hij promoveerde op 9 februari 1799 tot doctor in de rechten. Van 1803-1812 was hij secretaris van de Oldambten in Zuidbroek. In 1814 weigerde hij een benoeming tot hoogleraar in de Nederlandse taal en letterkunde aan de Hogeschool van Groningen.^[2] Hij zat in de Provinciale Staten van Groningen voor de "landelijke stand" van 1820-1826. In deze periode was hij tevens gedeputeerde van Groningen. Na zijn bestuursfunctie werd hij griffier van deze Staten. In 1840 was hij buitengewoon lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de provincie Groningen. In 1846 werd hij raadsheer van het Provinciaal Gerechtshof van Groningen in Groningen.

Spandaw was ook dichter. Hij werd onder andere bekend met De Vrouwen: dichtstuk in vier zangen (1807). Hij was een veelgevraagd redenaar. In 1827 hield hij een lofrede bij de onthulling van het eerste monument ter nagedachtenis van Graaf Adolf van Nassau, die in 1568 was gevallen in de slag bij Heiligerlee. Hij hield in 1850 de inwijdingsrede bij de opening van het nieuwe Academiegebouw in Groningen. In 1851 presenteerde hij Mijn afscheid als dichter. In 1857 werden zijn verzamelde gedichten in vier delen postuum als vierde druk uitgebracht.

Spandaw overleed in oktober 1855 op 78-jarige leeftijd in zijn huis aan het Martinikerkhof in Groningen.^[2] Hij was ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en commandeur in de Orde van de Eikenkroon. Zijn schoonzoon mr. B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis, getrouwd met zijn dochter Alida Maria, was net als zijn schoonvader in 1840 buitengewoon lid van de Tweede Kamer in de jaren 1840 en 1848. Deze schoonzoon was van 1849 tot 1860 ook gewoon Tweede Kamerlid. Een ander schoonzoon, getrouwd met zijn dochter Sara Anna Cornelia was Herman Johan Engelkens, burgemeester van Winschoten en van 1849 tot 1850 lid van de Eerste Kamer.

• Vriendschap en Liefde. Toneelspel, in drie bedrijven, toneelspel, Groningen, 1800 (Digitale versie)
• Ontmoeting en vergeving. Tooneelspel, in 4 bedrijven. W. Zuidema, Groningen, 1801 (Digitale versie)
• Gedichten en redevoeringen van mr. H. A. Spandaw, uitg. Uylenbroek, Amsterdam, 1803 (Digitale versie). Nieuwe, veranderde uitg. Oomkens, Groningen, 1815 (Digitale versie)
• De vrouwen: dichtstuk, in vier zangen, uitg. W. Wouters/J.F. Nieman, Groningen/Amsterdam, 1807 (2e druk 1819) (Digitale versie). 2e (veel verm. en veranderde) dr., 1819
• Poëzij van Mr. H. A. Spandaw, uitg. W. Wouters, Groningen, 1809 (Digitale versie)
• Nederlands verlossing: dichterlijke uitboezeming, uitg. W. Wouters, Groningen, 1813 (Digitale versie)
• Nederlands behoud, in 1815, lierzang, uitg. W. Wouters, Groningen, 1815 (Digitale versie)
• Vaderlandsche poëzij en liederen van Mr. H.A. Spandaw, uitg. Oomkens, Groningen, 1817 (Digitale versie)
• Lofrede op Willem den Eersten, prins van Oranje. J. Oomkens, Te Groningen, 1821 (Digitale versie)
• Verhandeling over de herkomst en den ouderdom der houten brug, liggende in de moerassen tusschen, Drenthe en Westerwolde, uitg. Ter Algemeene 's Lands Drukkerij, Den Haag, 1821 (Digitale versie)
• Hulde aan de nagedachtenis van Graaf Adolf van Nassau, uitg. Oomkens, Groningen, 1827 (samen met Marcus Jan Adriani) (Digitale versie)
• Afscheidslied voor de Groningsche en Franeker studenten, uitg. Oomkens, Groningen, 1830 (Digitale versie)
• Krijgslied, 1830 (Digitale versie)
• By het plegtig herdenken van onzen akademietyd, uitg. Oomkens, Groningen, 1830/1844 (Digitale versie)
• Welkomstgroet aan de dappere kweekelingen der Groningsche Hoogeschool, die leden zijn van het Genootschap ter Bevordering der Natuurkundige Wetenschappen te Groningen. Uitgesproken in de openlijke vergadering van dat genootschap, op den 19 october 1831. Oomkens, Groningen, 1831 (Digitale versie)
• Les femmes: poème en IV chants. Trad. du néerlandais par Auguste Clavareau, uitg. Bury-Lefebvre, Maastricht, 1833 (Digitale versie)
• Vrouwelijk schoon. Bijdrage, in de openlijke vergadering van het Genootschap: ter bevordering der natuurkundige wetenschappen, te Groningen, op den 25 Februarij 1835 uitgesproken, uitg. Oomkens, Groningen, 1835 (Digitale versie)
• Gedichten van Mr. H. A. Spandaw, uitg. Oomkens, Groningen, 1836-1838 (de vierde druk van deze werken verscheen in 1857 bij C. van der Post, Utrecht)
  • Eerste deel. Lier-en Mengelgedichten - Erotische poëzij - Romancen (Digitale versie)
  • Tweede deel. Luimige gedichten - Gelegenheidsgedichten - Korte dichtstukken, Bijschriften en puntgedichten - Vaderlandsche poëzij (Digitale versie)
  • Derde deel. Lof-en leergedichten - Vertalingen en navolgingen (Digitale versie)
  • Vierde deel. Zededichten en huiselijke poëzij - Vaderlandsche poëzij (digitale versie)
• De invloed des gevoels op den geest en de verstandelijke vermogens, uitg. Oomkens, Groningen, 1842 (digitale versie)
• Tammo Sypkens, tot aandenken voor zijne vrienden geschetst, uitg. Van Boekeren, Groningen, 1843 (digitale versie)
• Gedichten van Mr. H. A. Spandaw, uitg. C. van der Post jr., Utrecht, 1846
• Nieuwe en verspreide poëzij van Mr. H. A. Spandaw. Met aanteekeningen over den geest en de strekking van onzen tijd, uitg. Van Boekeren/C v.d. Post, Groningen/Utrecht, 1847 (digitale versie)
• Nieuwe en verspreide poëzij. Van Boekeren, Groningen, 1847 (digitale versie)
• Gedichten, uitg. C. van der Post, Utrecht, 1847
• Vooruitgang. Dichtstuk. Van Boekeren, Groningen, 1848 (digitale versie)
• Dichtregelen bij de inwijding van het nieuwe Akademiegebouw te Groningen op den 25 september 1850, uitg. Van Boekeren, Groningen, 1850 (digitale versie)

• A. Modderman. Levensberigt van mr. Hajo Albert Spandaw. Groningen, 1857 [Levensberigt van mr. Hajo Albert Spandaw (digitale versie)